Skip to main content

Full text of "Phytographia Lusitaniae selectior, seu, Novarum, rariorum, et aliarum minus cognitarum stirpium, quae in Lusitania sponte veniunt, ejusdemque flora spectant, descriptiones iconibus illustratae"

See other formats


&J£ 




' - 



HBEftfirai 

MflHHBI 







#r 



' ^ir^». 



r^- 






1** 



«Tr .^pr 



PHYTOGRAPHIA 

LUSITANIiE SELECTIOR, 

S E U 

NOVARUM, RARIORUM, ET ALIARUM MINUS COGNITA- 

rum stirpium, qu;e IN LUSITANIA SPONTF \ E- 

NIUNT, EJUSDEMQUE FLORAM SPECTANT, 

DESCRIPTIONES ICONIBUS ILLU- 

STRATjE. 



tom. i. 



A U C T O R E 

F E L I C E AVELLAR BROTERO 

EQ. REG. ORD. D. B. DE AVIS. DOCT. 31. AC PHIL. BOTAN. ET PHYTO- 
GEURG. IX ACAD. COMMBR. PROFES. NUNC EMER. MUS. ET HORT. 
REG. BOTAX. OLIS. IX AJUDA SIT. PR/EF. SOCIET. LINN. LONDIN. HKHB. 
REG. SCIENT. OLISIP. PHILOMATH. PARIS. HISTOR. NAT. ROSTOCK.. 
PHYSIOGR. LUXDEXS. ET ALIARUM SODALIS. 







O L I S I P O N E. 
E X T Y P O G R APHIA R E G I A. 



M. D( CCXVI. 



Permissu 



fOlisip. In eadr-m Typographia regia, et ' rg. llcy. 

.' Paris. Apud Barrois jun. et opu ' f?i mier. 



LLondiii. Apud Bossange, vi& gr. mgA. 



■3? 

I 



J O A N N I VI. 



portugalije; brasilu. 



K T 



ALGARBIORUM REGI. 
SfC. S)C. §c. 



REX AUGUSTISSIMJE 



Q/WJLAgnum ajnul omnes gentcs sttprcmae potestath attributum 
protectio usqucquuquc habita est : hauc Tibi tnnatam erga Scienfius 
bonasque Artes univcrsas et earum cultores nort minus , auam alias 
egregias animi dotes ac virtutes, quibus cmines, pracdicat orbis; Tuum 
comttatcm , munijiccntiam et pietatcm , Tuam iu gerenda pitblica rc 
admirati sunt omnes prudcntiam ac dexteritatem ; Te natum 111 vero- 
rttm REGUM exemplum , Te Imperio Lusitanico in ancipiti va/dc 
s/ufu, inr/ue rebtts adeo ardttis sustincndo, coc/itus dafum non cuncti 
so/um subditi Tibi cives , sed in itniversitm t/uoqitc Europa profifcfur. 
Inter quamp/ures Scientias, qttas promovcs, jurc optimo Botanicam et 
Agriologiam indics honorifice fttcris. Primttm Tcrrae horfttm p/u/i- 
fuvif DEUS, primaevumque humanae gentis patrem ac monarcham ei 
colonum dedit; sic vctustissima Oricittaliitm Jides , sic corum libri tc- 
iicuf sancfiores. Arbores et hcrbas noscere ars prima fitit , prinia lnt- 
mani gcncris studia; solae plantac titm cibos, ac medicamiua, citm tcg- 
viina habitaculaque primigcniis oiim mortalibus snppcditarunt ; si ergo 
sctcntiarttm et urtittm nobilitas ab cartim untit/uitufc insinittlqttc uti- 
fytate fiuit , ntillac sanc re hcrbaria afqttc agraria nobilivrcs su/tf. 
Campos consercre, arbores ptaufarc magna quondam apud Pcrsas re- 
ligione habitum est. Tantae apud veteres existimationis fttit plantarwn 

* 2 



Scicntia , ut scdubris invenfor stirpis Jutmano gcncri beneficentmimuS 
csse crcderetur. Europac olim Asiaeque REGES ac Imperatorcs inclyti 
indagutionem ct peritiam Botanicae se dignissimam judicarunt , rati 
se hujus naturalis Philosophiae partis studiunl colcndo optime de mor- 
talibus mereri, nec minus egregiam veramque laudem indc, qudm ex 
victoriis, ad omnem posteritatem suo nomini libare. Hanc ita magni 

fdceruni ethnici, ut ejus inventionem suis Diis dignam existimaverint. 
Antiquorum Principum diademata , Heroum Sapienhimque coronae 
ex ramulis diversarum stirpium fucre contcxtae , quibus sese magis 
qndm auro, quam gemmis, konoratos esse credebant; illi triumpho- 
rum dccus , victoriarum gcsfamcn, i/nque sacris ac publicis certamini- 
bus praemium fuere. Heroes otim Romani sibi ob raras utilesque pe- 
regrinis ex oris advectas plantas non minus , qudm ob spolia opima 
eelebriumque catenatorum 'hostium fastosam ante currus trinmphaies 
seriem, gratulabantur ; etenim verb il/ac, quibus nunc dierum oliveta, 
rineae , pomuria . hbrti qleracei ac segetes uostrac ditescunt , stirpes 

Jerc omnes in origine curis magnorum debentur virorum , qui eas 
qumdam vel ex Asia vel Africa aliisvc longinquis regionibus expor- 
tarunt. Iloc idem nostram Europam exotich ditandi vegctabiHbus 
e&iam uuuc stat consilium; ncc a REGJBUS Principibusque Eu- 



Upaeis tiodle res boianicti parvi dacitur, imo ab ipsis viridaria plarP 
tis utriusque orbis consita , amoenitati ac suorum popuiorum saiuti 
pdrata, nec pauca sumptuosissima; veri Regia et ad prodigium usque 
insimia, sdncita sunP. Quantum Philosophia etArfts, Medicina, res- 
que°agraria, uberrimus divitiarum ac feiicitatis humanae fons , ex 
istis positionibus lucrifectre, quantumque ob eas progressae sunt, satis 
bmnibus compertum est. Igitur nuilus hodie sani dubitat Botanices 
studium , ob jucunditdtem pariter ac insignem , quum secum trahit , 
utilitatem toti humano generi, Tuisque maxime Lusitanis, esse sum- 
mvpeti commendabile: Qud* enim in re botanica opes tot znsuiae, tot 
terrae tractus in utroqne Orbe imperio Tuo feliater subjecti non con- 
dunt* Quas piantas rarissimas j incognitas, perutitesque Tiiae vastis- 
simac tum ita Brasiiia cum in Africa ditiones non firuntf Ipsamet 
quidem LusitanidTua multigenarum stirpium feracissvnu est quarum 
non paucae adhuc velpenitus ignotae velparum cogmtae sunt;idctrco t/lam 
peragravi, et quidquid botanici novi minusve perspccti, sive per , 
camporum vallinmque plana , sive pcr amoenos coiies , sive per a 
montium seduia perscrutatione repenre hcuit sensim sub Phyh 
phiae Lusitaniae sciectioris titvto edere constitui. Hujus ^emjx^' 
m uti cl pbsthumd, nulli, ntii Tuo tot gentibus popuhsqne utnusqtu 



Orbis Sucrato Xomin/, devovcnda cssc duxi, vf maxime ubiquc tcrra- 
rum consfuret gratkt itlu, ijua Scicnfiuc cujuscunque generis 3 ct pruc-> 
sertim Botanica Agriculturaquc, apud Te fruunfur. I/uquc hoc meum 
jihyfoorup/iicum ofus, singu/uri, qua soles, bencvolentia ccu /n obser- 
vantiac documcu/um, quacso, cxcipias, inceptisijue tneis secundare huud 
dedionrris. Quo impeiruio nil mihi crit jucundius , nil gloriosius. 
DEUM Ter Opt. Max. animitns prccor indcsincnterque rogubo , ut 
in onmitim. Tibi subdiforum civiu/n salutcm, llcgiae Familiac splcn- 
dorcm , bonarinu Artium ac Scientiurum emolumenfum ad seros hu- 
manac sortis dies Tc incolumcm , uh/uc Lusitunicum Impcrium sub 
Tua Augustissima Stirpe pcrcnnitcr infractum atijiic inconciisstim aa^ 
snmmum itsqiic filicifutis ciilmen scrvare velit. IJacc ita vovet, REX 
Augusfissime, Tihi omnibus amoris, fide/itatis ac revcrentiac vincu/is 
ads/ricfissimus , Tuarumqnc ciimiuruni virtulum admirator obscrvun- 
tissimus. 



Fciix Avcllar Bratcrwi. 



P H M F A T I O. 






Xns ullos peragrationibus suis terminos, nullas alias colnmnas, ni 
natura terris, recentiores Botanici affixerunt; il!i non maiorum . • ntis 
contenti semj i I ulteriora tendunt, ac universUin Orbem suis curis aiu- 
plectuntur: etenim ver6 si in omni facultate semper bovarum reium in- 
ventioni lo< us est, is tum maxime in re herbaiia; attainen, ul nova <i< :<■- 
gant, non Europaiis '• otahicis in Ibuginquas abire fegibties opus est; noii 
pauca enim vegetabilia, quae vel omnino incoguita, vel non rite observata 
sunt, adhuc in Europa oostra, tum praecipue in Lusitania, restant. H i 
extrema occidentaiis Eufopae plaga, cum multbfum fontiuiri ac fluvioruui 
irrigata sitaquis, cum vario solb acmontibus, variaque coeli temperii 
fruatur, nimis multigenas plantas, quasdam sibi ipsi, quasdam Italiaj el 
Grseciae, alias etiam Africae septentrionali Asiaeque rnihori, alias Germa- 
niaeatque Alpibus proprias fert. Illa equidem a nbnnullis i:i re botanica 
claris viris jam peragrata < >l , sed ab omnibus ut plurimiim nimis festi- 
nante cursu, unde fuit, ut multa tuin loca criih vegetabilia ipsorum visuS 
e-Tiigissent; insupefj quee illi nova publici juris fecerunt, aut ea incom- 
plete descripsere, aut ipsa obscuro tantum quodarh nomine, mancave 
phrasi specificaj nulla semper habitationum mentione facta, indicavenrat; 
Hinc totam Lnsitaniam denub provinciatim modicis itineribus perainbu- 
lare, - I quotascunque species vegetabiles ipsa ferat, dis integro investiga- 
re. atque novas earum quaslibet, rariores minusve cognitas accuratS des- 
cribere, recentiores Botanicbs opoftere satis liquet; hoc autero imn uia- 
xime, qudd hac ratione tantrira Flora Lusitariica, perfici poterit. Cum ex 
( ,', ubi Parisiis fegnante Ludbvico XVI. duodecim per annbs scien- 
tiis vacavi, rediissem, atqueab Augusta Regiria MARIA I. ad Botam- 
cam, Phytogeurgiamque philosophicam in Conimbricensi Acaderuia do- 
cendum et Hortum ejus botanicum, tunc vix inceptum, constitueudum 
delectus essem ; haec pfo viribus aggredi mei esse munefis duxi. Pnrais 
i„ itineribus, quas per omnes Lusitanijc Provlncias feci, hon paucas stir- 
bes alias penitris incognitasj alias nondiito complete descriptas, iuveni; 
cum vefdistafuni omriium chafactefes exactos Orbem sinefe Bolaniciim 
diutiris ignorare non corisentaneum certe foret; ipsas descnberfe curavi, 
earumque descriptiones seorsim a Flora Lusitaiuca (cujus pnmura jam 
uridem specimen edidi) sub Phytogfaphise Lusitamaj selections titulo 
sensitn divulgarfi coristituo. Qbas igitur pfodairi, quain maxime poteroj 
ut undequaque absolutse sint, enitaf, de prolixo hotarum numero potuis, 
QU am deipsarumpaucitateobjurgarivolens; hac emm ut.radeecr.ben- 
do non perdere solrim operam, sed scienti* quoque botamcas incremen^ 
tonocere saepius est; cum hinc totjam descnptas species aenud descri- 
hendi necesshas, totque cognitarum cum vere novis, aut vicc versa, con- 
fusio derivata sit. Iu hujus Phytographici opens romo I., Stirp.um des- 
criotiones riuas antea jara anno M. D. CCC. ... primo I asciculo ed.de- 

raI ,, DU „c cieiM.c, correctas et auctas recudi curav,, ips.sque nliar non 

paucas omnes securidura i..c, Florae Lusitama Systeraa oumericum flis- 



tributas, adjuuxi. 



f 2 



PHYTOGRAPHIA LUSITANLE 

SELECTIOR. 



BIANTMEIIA MONOSTYJLIA. 

L 

PINGUICULA Lusitanica. 

P. foliis venosis; scapo pubescenti; flore cernuo; corolla vix ririffenti, 
labiis subaequalibus, laciniis quinque omnibus eniarginatis ; nectarii 
basi lata, apice subciavato, 

JJrvt. Flor. Lusit. 

P. neciarii apice incrassato. Lin. Si/st. Veg. et Spec, />/. 2. p. 25. 

P. Lu/ritanica; scapo nutante pubesrenfe, nectario conico-snbulato, folris 
reticulato-venosis. WiUdtn. Spec.pl. Tout, I. p. loy: exclusis notinultis 
synonymis. 

"Viola palustris, Pinguicula dicta, Lusitanirn. 

Grisl. Vir. Lus. n. 1487. 



Radix annua, fibrosa, radiculis parvis, albis. 

Scapi (2. ad 5.)ex eadem radice, teretes, setacei, pubescentes, erecti, s. 
erecto-paluli, uniflori, tres, s. quatuor uncias alti. 

Folia oinnia radicalia, in Orbem posita (fi. ad 9.) obtusa, elliptica, inte- 
gerrima, venosa, subcariuata, utrinque lucida, el quasi humore pii 
perfusa, glaUra, in medio fcauien disoi subvillosa, inarginibus valde in- 
volutis; latnina sex lineas lata, novera longa, in petiolum exteuuata 
tres lineas longum duasque latuui, carinatum, supra caualiculatum, 
ad oras pilosum. 

Flos terminalis, cernuus, resupinatus. 

Perianthilm pube9cens, bipartito-labiatum, persiKtens; lacin 
altitudiue asquales, sesquiliueani longa?; superior, labiui 
^tituen*, erc-cta, trilida, seu interdnm quadrtnda, lacinul iu- 

A 



PHYTOGRAPHIA 

ferior sub cucullato corollaE fundo deflexa, emarginata, seu snbbifida, 
laciuulis etiam obfusis. 

\ monopetala, vix ac ne vix ringens, ex basi ad apicem quatuor 
liueas longa; linibo quioquefido, laciniis dilute purpureis, patulis, ad 
fauceni intus pubescentibus, omuibus emarginatis, U re obcordatis, tam 
snperioribus quam inferioribus, omnibus longitudine el latitudine sub- 
eequalibus. Tubus flavesceus, extus lineis obsolete purpureis macula- 
tus, sulcatus, pubescens; intus ad faucem, sub laciuia intermedia, cor- 
pusculo flavo lingueeformi, sulcisque villosis instructus; basi pustice 
inflala, et in nectarium productA. 

NectarIum cucullatum, s. infundibuliforme, tres lineas longurh, stria- 
tum, pallescens, obtusuin; imprimis pone corollae basin lale tumidum, 
deiu inedio in brevissimum tubuiu coarctatuin, demum modice incras- 
satuin, subclavatum. 

Sa iminum fllamenta duo, filifbrmia, ftmdo ooiolla> inserta, conniventia, 
germini incumbeotia, illoque vix longiora. Anthera3 luteae, sub sti^iua- 
tc appropinquatae. 

Germen superum, subrotundum, subpubescens, calyce fere tiiplo bre- 
vius. Stylus subnullus. Stigma labiato-bilaraellatum, lamina alia mi- 
nima, vix couspicua, alia lata, ovato-subrotunda, niucosa, recurva, an- 
theras teujens, marcesceus. 

Cap.si i.a subrotuuda, calyce instructa, illoque paulo elatior, unilocula- 
ris, semibivalvis, subpubescens. 

Semina numerosa, subconica, puncticulata , scabriuscula, receptaculo 
camoso, glabro, subgloboso, centtali, ac pedicellato, adha-rentia. 

Floret Aprili, Maio, Junio. 

Hubitat in uliginosis circa Conimbricam, Bussacc, Miranda do Corvo, et 
alibi iu Beira atque Extremadura. 

Us,us i<>notns: flores inodori, ut lota plauta, sed folia ar.iariuscula sunt, 
et a pecore rejiciuntur. 

Olm. Quaiiluin non niodo a P. grandiflora, cni Clatiss. de La Marrk simil- 
limam esse suspexit, sed a villosa etiam et ab oninibus aliis congeneri- 
bus diflerat, sat ex nostra pbrasi speciiica alque descriptione data 
tet. 



LUSITANIJE. 



DIANTIIERIA MONOSTYLIA. 

2. 

S A L V I A Sclareoides. 

S. foliis radicalibus subcordatis, aut ovato-oblongis, arutiusculis, rugo- 
sis, bicrenatis, lanuginosis; verticillis sexfloris, viscidis; bracteis caly- 
ce brevioribus; iavolucro quadriseto. 

Brot. Flor. Lusit. 

Horminum sylvestre4. , Iatiiblium flore amplo cseruleo, et 5. albo rlore. 

GrisL Vir. Lm.it. n. 753 — 54. 

Sclarea Lusitanica, glutinosa, amplissimo folio. 

Toum. Inst. R. II. 179. 

Salv. patula? La Marck Dict. I?ot. 

S. ptiiulit.' viscosa, foliis radicalibus cordatis, dentato-sinuatis; eaulinis 
sessilibus, oblongis; bracteis suunnis evanidis. DesfoiU. Flor. AUant. 

VoL. J. pag. L 25. 

S. viscosa? foliis radicalibus cordatis, dentato-sinuatis; caulinis sessili- 
bus, oblongis; bracteis calycem aequantibus. Vahl. Enum. Ptant. Vol. 
1. pog. 2/ 2. n.' 1 16. 



ix perennis, crassitudine digiti minimi, dura, ramosa, cortice ex vi- 

ridi fusca. 

lis aonuus, saepe solitarius, erectus, tetragonus angulis bebetibus, 
profunde quadrisulcatus, villosns ut tota planta, viridis, unum ad tres 
pedein alius, simplex; rarois deobus, rarius quatnor, opposil 
ctis, aut paiulis, simplicissimis, aphyllis, caule parum brevioril 

Folia radicalia in orbem procumbentia, petiolata, rngosissima, utrinque 
villosa, sed non viscida, tres ad sex nncias longa: atia, oempe prima- 
ria, cordata, obtusa, dupJkato-crenata, aut crenata insmiulque o 
Letesinuata, lobulis obtusis; alia subcordata, oblonga, aut interdum 
ovato-4 blonga, acutiuscula, dentato-sinuata, denticnlis nunc acul 
obtusiusculis, einubus earo aWra semiunciara discum h 
tiolus lamina folii valde brevior, ad basin latjor, nimis \ 
costa, inlia convexus, supra leviter canaliculatus. 

a 2 



P II YTOGR AP HI A 

Folia caulina pauca, quatuor aut sex, subcordata, oblo 
utiuscula, sinuato-dentata, dentjbus crenulatis, otnnia radicalibus 
niinora, opposita, infima interdum brevissime petiolata, alia sessilia. 

Flores vertieillati : verticilli anmerosi, racemura longisslmura, ramorum 
fere longitudine, efiicientes; inferiores remotiores, • \ supremis unus 
aut alius interdum abortiens; omnes saepe sexfiori, floribus utrinque 
trihns, subcernuis, interdum secundis oranibus se.\, breviter peduncu- 
iatis pedunculis lineam ad sesquilineam longis; rachi \iridi aut purpu- 
rascente, villosa, villis apice vesiculoso-viseosis. 

Bracte.e sub singulo verticillo duae, patentes, cordato-ovatae, acumina- 
tae, acuraine in setam brevera raollemque producto, nunc virides nunc 
purpureae, extus villosaa, intus glabrae, concavae leviterque striatae, iu- 
tegerrimae, sed oris marginalibus ciliatae, latiores quam longae, in verti- 
ciliis inferioribus calyci aequales (seta supputata) aut paulo breviores, 
in reliquis calyce dimidio fere breviores. 

bfvoLUCRUM quadrisetum; setae utrinque duae ad pedunculorum basin 
interque bracteas, atque istas decussantes, lineari-lanceolatae, mollcs, 
villosae, erectae, j)edunculis in anthesi vix longiores, deintle breviores, 
marcescentes. 

Calyx campanulatus, bilabiatus, ircs quatuorve lineas longus, striatus, 
viridis aut purpurascens , villosus, villis vesiculoso-viscosis: labium 
superius dcpressum, bilacunosuin, quinquecostatum, costa media acu- 
*iori elatiorique, apice in dbtusam rotundatamque formam tenninatum, 
emargmatum, tridentatum, denticulis spioulosis, duobus lateraHbus 
brevibus, intermedio brevissimo et quasi obsoleto; labium inferius su- 
periori longitudine a?quale, bitidum, dentibus acuminatis, subpungen- 
'ibus. 

Corolla labiata, obscure violacea, aut interdum ex caeruleo purpurea, 
rarissitne alba: labium superius quinque fere tineas longura, erectum, 
subfalcatum, compressum, obtusum, leviter emarginatum, latere utro- 
que linea arcuata elevata notatum, extus villosuin; labium inferius 
paulo brevins, extus villosum, trifidum, laciniis duabus lateralfbus 
brevibus, obtusis, oblanceolatis, subtortis, horizontaliter intermediae 
incumbentibus, intermedia deflexa, subrotunda, concava, integra, \i.\- 
que emarginata: faux tumida, latitudine calycis et supra ipsum parum 
exerta, sub labio inferiore gibbosa, glabra, albido-purpurea; tubus al- 
bidus, glaberrimus, sensim angustior, ad medium sub laiere inferiori 
constrictus et fossula notatus. 

Stamina quatuor, quorum duo eomnosita fertilia, et duo simplicia steri- 
lia, ad priorum latera, et paulo infra ipsa, sita. Compositorum ferti- 
liura filaraenta, seu pedicelli, duo brevissima, albida, faucis gibbo in- 
tus inserta, ad insertionem crassiora, erecta, et supern^ in squamulam 
concavara terminata: horum apici sub squamula duo alia transversira 
aflixa, albida, quorum pars altera superior arcuata, longior, labii su- 
perioris longitudine, et suh ipso reclusa, antherifera; altera inferior 



L U S I T A N T JE. 

brevissima, in glandulam expansa foliaceara , oblongiuscuUtn, conca- 
vain, hinc lateraliter einargiuatam, et basi in spinulam luolleiu glutino- 
sam (qua alterius oppositae simili adhaeret) terminatam. Anthera iu- 
cumbens, oblonga, subovalis, uuilocularis, compressa, ex fulvo fu 
polline Iuteo. Sterilium fikiraeuta duo miniraa, brevissima, ere 
simplicissima, albida, antherae rudimento miuimo albido termim 

Pist. Germen depressam, quadrifidum: Stylus filiformis, ex albido pur- 
purascens, arcuatus, labio superiori incurabens, illoque lun^iur: bti"-- 
niata duo setacea, acutissiraa, aliud alio brevius. 

Semina quatuor, nuda in fundo calyeis, fusca, subrotunda, hinc conve- 
xa, inde subangulata. 

Hah. in collibus catcareis eirca Coiiimbrir-am, Olisiponem, et in alibi Bei- 
ra et ExtreumdUra. Flor. vore. Peren. 

Obs. 1.° Planta fere inodora, sapore berbaceo, diu mansa amariuscula. 

Qbss 2.* Rudimenta dnornm staraiuum steriliura in omnibus Salviae spe- 
ciebus, quarum flores hactenus lenti \iiie.p mihi subjicere contigit, etsi 
in aliquibus fere obsoleta, semper observavi: at involucra setaeea in 
paucis tantum, miroique lianc nutam hucusque u iSolumcis tentopere 
neglectaiu fuisse. 






PHYTOGRAPHIA 
_•_• V'-, 

. i" .-••. 

DIANTHERIA MONOSTYLIA. 

3. 
OPHRYS lutea. 

Lusit. Herva vespa. 

Oph. bulbo subrotundo; caule tereti foJioso; foliis lanceolatis; nectarii 
labio oblongo, cuneifoTmi, lato, trifido, lacinits lateralibus latis, media 
obovata disco majore, fusco, villoso, limbo luteo, glabro, apice vix 
cinargiuata, iuappcudiculata. 

Oph. vespifera. Phylogr. Lusit. Fasc. 1. n. 2. p. 3. Flor. Lusil. P. I. 
p. 24. 

An Orchis muscam referens, lutea? Bauh. Pin. 83. 

Oph. insectifera E. Lin. Spec.pl, 1343. 

Orchis myodes lutea, Lusitanica. Breyn. Cent. 7-5. et Moris. Hist. 3. p. 
59-5. s. 12. t. H.Jig. 15. 

Oph. (liitia) caule folioso, labello pubescente obovato apice trilobo, lobis 
subaequalibus, medio majore emarginato, petalis obtusiusculis, tribus 
exterioribus ellipticis, binis interioribus lanceolatis duplo brevioribus. 

WitUUn. Spec.pl. Tom. IV. P. 1. p. 70. 



Radix bulboso-grumosa, s. comosa, bulbo tam novo quam vetere sub- 
rotundo. 

Caulis teres, foliis lanceolatis vaginatus, tres ad sex uncias longus,, an- 

nuus. 
Flores spicati, rari (3, 4, 5.) Folia floralia lanceolata, floribus nou 
longiora. 

Corolla pentapetala, petalis tribus superioribus aequalibus, viridibus, 
ovalibus, patulis, concavis, subcarinatis, niargine revolutis, tres, s. 
quatuor lineas longis. 

Petala duo interiora lateralia lanceolata, dimidio minus lata, quam pe- 
tala superiora, illisque breviora, ex ferrugineo viridia. 



LUSITANIiE. 7 

Nectarii labium snperius obttisum, viride, corolla dimidio brevins; la» 
bium inferius oblongum, s. coroila duplu lotmius, ad l> sin mjbtua l>i- 
sulcuin, supra disco subconvexo, fus<<>, seu ex fusco viridi, villoso, 
subcuneiforme, trilobuiu, laciniis lateralibus :atis, lutei ris, ere- 

ctiusrulis, leviter concavis, media majore, limbo luteo, glabro, obo- 
vata, emarginatura iniuiuia tenuinuta, seu subintegerriuia, nullo ap» 
peudiculo iustructa, 

Floret Februario, Aprili. 

Habilat iu cretaceis < irca Coniinbricam, Olisiponem, et alibi. 

Usus: radix mucilaginosa, nutriens. 

Oi>s. Nimis affiuis Opb. ftixcee Clariss. "Willdcn. Sp. pl. quae etinm cirra 
Olisiponeiu occurrit; scd ab <a differt labelli lobo ue<li<> ad marjciites 
luteo nec fusco, glabro, uec villoso, et lobfs lateraliluis erertiu-seulii*, 
nec oiniiino reflexis. Differt eii;iin ali Oph. vt&piftra (ejusdem Botauii-j 
el Caiiss. Desfont. Furr. Ali.) labehi disco villoso, uec giubeniuio, 
^jufidemque lobis nou subrotuniiis. 



b2 



PHYTOCRAPHIA 



DIANTHERIA MONOSTYLIA. 

4. 
OPHRYS scolopax. 

Oph. bulbo subrotundo; foliis caulinis lanceolatis; nectarii labro friparfi- 
to, nitidu, basi tuberculato, ad margines lanato, lacinia media obova- 
ta, vixeinargiuata, non appeudiculata; aatheris bipartitis. 

Oph. vemixia. Brot. Flor. Lusit. 

Oph. (scolopax) caule foliosO; labello margine villoso trilobo, lobis late- 
ralibus lanceolatis, recurvatis, medjooblongo, obtuso, emarginato; pe- 
talis tri ms exterioribus oblongis, acutiusculis, binis interioribus linea- 
ribus, acutis, brevissimis. Willd. in Lin. Spec. Plant. 

An Orchis sive testiculus sphegodes hirsuto flore? J. Bauh. 2. pag. 767. 

An Orchis muscam cacruleam maiorein repracsentans? 

Brei/n, ti Moris. Hist. 3. pag. 494. Secl. 12. Tab. 13. fg. 21. 



Radix bulboso-comosa; bulbis duobus subglobosis, alio maiori recentio- 
ri, minori alio vetustiori, utroque superne subcaulis basi radicibus non- 
nullis tiliibrinibus crassiusculis coniato. 

Foiia radicalia, pauca, lanceolata, integerrima, glabra, nervosa, equi- 
tanti-vaginantia, tres quatuorve uncias longa; caulina etiam pauca, si- 
millima, alterna, erecta, sessilia, basi caulem vaginantia. 

Caulis erectus, quinqne ad tredecim uncias altus, subflexuosus, teres, 
vindis, glaber. 

Flores spicati, alterni, remotiusculi, recurvi, quatuor ad nndecim in 
rachi flexuosa, et subangulata. 

Folia floralia lanceolata, erecta, spathaeformia, germinisque basin vagi- 
nantia; inferiora germine paulo longiora, reliqua sursuiu sensim de- 
crescentia. 

•Corolla pentapetala: petalis tribus externis, seu superioribus, calycifor- 
mibus, sequalibus, patulis, glabris, nervosis, subovalibus, quatuor li- 



liUSITANIiE. 9 

rieas longis, duas cuin dimidia in medio latis, extus subcartnatig, \\n 
dibus, nmrgine revolutis, intus concavis, e viridi rubescentibus; |>ust 
anthesin oiunino viridibus, diutiusque permanentibus, quam duu aliu. 
et nectarium, deraum mavcescentibus: petala duo interna miniina, < \- 
ternis triplo breviora, ovata, acuminata, ex ferrugineo viridia, reflexa. 

Nectarium bilabiatum: labium superius duas lineas longum, obtusum, 
incurvum, viride: labiuin inferius semiunciam longum, convexo-conca- 
vum, ad feucem tuberculosum, seu callosum, callis ex rubro nigrican- 

til)iis nitidisque; tripartiium, laciniis duabus lateralibus brevioribus, 
suhlinearibus, obttuis, obliquatis, margine lanatis, basi striatis, cro- 
ceo-nigricantibus , nitidisque, lacinia media obovata, ad basin striata, 
disco gihhoso, purpureo-croceo, glabro, fulgido, e1 lana saturate rubi- 
ginosa circumvestito, marginibus membranaceis, reflexis, glabris, sub- 
tus laiuuiL exsertis, subrubiginosis, subcrenulatis, apice leviter einargi- 
nato, non appendiculato. 

Stam: filamenta duo, lineam unam longa, singulum in singula vaginuhl 
sessili membranacea recondita, et tuberculis duobus globosis in apice 
stigmatis inserta. Anthera? duce, luteae, ovales, usque ad filamentorum 
apiceni bipartit.e, Iaciniis hinc convexis inde planis, sacculo biloculari 
suh labii superioris nectarii apice tectae, ihique diu persistentes; grana 
pollinis angulosa, solida, inaperta. 

I'ist: Germen sulcato-angulosum, sessile, subcontortum, leviterque de- 
flexum. Stylus nullus. Stigma fossula mucosa, albida, in basi labii su- 

perioris nectarii, submarginata, margine punctis uigricantihus fulgidis 
notata. 

Per: capsula oblonga, sexsulcata, sexcostata. 

Semina plurima, miuima, scrobiformia. 

Hab. in collibus calcareis circa Coniinbricam et alibi in Beira. 

Flor. Aprili, Maio. Peren. 

Obs. 1." Pl-anta inodora, nec alio sapore, quam herbaceo, praedite. Usus 
radicis, ut ille aliarum Orcbidearum, pro salepo; aqua ferventi immit- 
tuntur, ex ipsa dein iliico auferuntur, et pelle expurgata calore Sohs 
aut furni siccantur. 

Obs. 2.' Vernixiam olim nominavi a nitore labii ihferioris nectarii, cujus 
discus supinus ita fulget, ut vernice illitus esse videatur. Pnncta, 6< u 
tubercula, fuigida ejusdem lahii re veri oculos quarundam aranearum 
eflingunt/sed Opbrys arachnites non est, et quantum ah illa distet, tam 
ex labio nectarii non appendiculato, quam ex aliis Bupradictis, patet. 
Antberae, dum floris integumenta et nectarium virent, verticahter par- 
titae ita conspiciuntur, ut quatuor, in aingulis dua , i se videantur: 

postquam verd tegumenta floris el labium nectar erius tnarcescunt, 

duae lacinia; seu ramuli uniuscujusque antherae cobcerent, ipsis ramulu 

c 



10 P H Y T O G R A P H I A 

seu \nsculis duobus maioribus, el ;iliis minoribas grannlorum poilinis 
adstrietis 1 1 inter 9ese irretitis. Fsecundatio ovulorum balituosa et 
vtl per transudatiouem fieri videtur; nam pollinis granula solida sunt, 
eorumque membranuls nunquaua aperiuntur aut scinduntur, antherae 
qnoque (in omnibus individuis, quae milii observare contigit) aunquam 
<\ suis loculis exeunt, quanquam isti aperiantur, ibi persistunt sat vi- 
rescentes, quandiu stigma viret, etsi tunc floris integumenta labinmque 
inferius simul cum apice labii superioris nectarii emarcida sint: attamen 
capsula et semina, ut mos cst nliis Orchideis, increscunt, nonnulla ma- 
turitatein adpiscuntur, et species nostris oolUbus per illa propagatur. 



L U S I T A N I JE. 11 



DIANTHERIA DISTYLIA. 



5. 



ANTHOXANTHUM amttrum. 

Lus. Feno (k cheiro amargoso. 

A. panicula spieiformi, etougata, sublanceolata, pedicellis villosis; foliis 
utrinque glawiesGentibus, glabris, laevibus, vagina scabriusi ; corol- 
lae arista valvnlis calycinis paulo longiori; nectario semini adhaerente; 
radice nodoso-bnlbosa. 

Brot. Flor. Lusit. 

Gramen cuspidatum odoratmn pratehse. 

Grisl. Vir. Lusit. n. (313. 

Anthoxaxthim (ametrum) panicula elongata, spicifornu"; spiculk pilOBO- 
pubescentibus, culmo foliisque asperis. Lu Marck Encvcl. Supnl, Tom. 
II. p. 662. 

Anthoxanthum glaucum? Vahl. Enutn. Plant. 1. p. 311. 



Radix perennis, injuniori planta fibrosa, fibrie albie; postea sub eulmifl 
craesescit innodos bulbiformee, demumque brevi etsi spatio reptans est. 

Culmi plures e radicalibus nodis, erecti, simplissimi, teretes, fistulosi, 3. 
s. 4., genii ulati, pedales, sesquipedales el ultra, striati, glabri, ad us- 

que paulo supra internodium niecliuni vaginati; annui. 

Folia tria, s. quatnor, quorum vagiiia glabra, striata, scabriuscula, di- 
hite vrridie, lignla membrauacea semiamplexarite terminata; folii lami- 
na in hasi ad latera ligola? piloea, paeterum omnino glftbra, laevis, m. 
que viridi-glauca seu interdum ex viridi flavescens, striata, acumitaa- 
ta, lineari-lanceolata, quatuor ad septem mn ias (onga, 6 ad 8 liuei 
r ia latn, versus superiora cuhni docresccns, iti 
gior, in supremo ipsa duplo brevior. 

Pwhii.v spicifofmis, terminalfe, oblonga, sifblanceolata , tfiunci 
rficbi subfJexuosa, glabra, nodiS 15 ad 13. 

i';.i)hfs aJterne quasi fasciculati, ex iniis nodis nd Bummri 
ro decrescentes ; in imis 5 ad 8, in sumrrrjs bini, i 



12 PHYTOGHAPHTA 

dunculi rrrcti, fasciculati, antc ct post florescentiam semper coarctati. 
pilesi, insequales, alii simplices, coropositi alii, omnes floribus brevio- 
ns, uno alterove ex corapositis excepto; inferne, ad primum nodum, 
interdum squama brevis. 

Gluma calycina uniflora, bivalvis, anceps, acuminata, snblanceolata, 5 
lineas longa, unam inferne lata ; valvis ex viridi albis, muticis, mucro- 
natis, glabris, carina viridi, et ciliato-scabra, ad latera membranaceis, 
inaequalibus, alia dimidio breviori enervique, alia trinervi. 

CrLUMA corollina vaivula maiori calyeina - dimidio brcvior, bivalvis; val- 
vnlis aequalibus, ellipticis, villosis, ruiis, exsiccatione fuscis, apice 
membranaceis, ibique interdum bitidis, aristatis; arista alia rufa, in 
imo dorso interioris valvulae sita, valvula calycina maiori paulo longior, 
exsiccatione inferne tortilis, medio refracta, non tamen articulata; alia 
medio dorso extcrioris valvulae iuserta, recta, duplo brevior. 

Nectarium bisquamosum; squamae membranateae, roncavae, gluina co- 
rollina dimidio breviores, germine aiitnn, quod includunt, triplo loo- 
giores, subaequales, externa latior, ovata, obtuse eraarginata, interna 
elliptica, utraeque persistentes. 

Stamina duo, fuudulo nectarii inserta ; filamcnta capillaria, albida, giu- 
mae calycinae longitudiire: antheree exertes, versatiies, luteas, oblongae, 
ietragonae, quadiisulcatae, utrinque furcata?. 

Pist. Germen albidnm, obovatum: styli duo capillares, albidi, longitu- 
diue glumae corollmse; stigmata subviliosa, gluma calycina longiora. 

Semen ovato-oblongum, acutiusculum, ex fusco rufum, glabrum, nitidum. 

Squam.e nectarii albumini seminis adnascuntur, crustae instar, nec de- 
hiscunt: ad ipsura enim gluma corolliua laxe, calycina laxius contigua 
tantunimodo coerceuduiu inserviuut. 

Floret Martio, Aprili. 

Habifat in srlo raro, subhumido, aiit frigidiusculo vallium aut clivorum 
Beirae altioris et Interamniee; etiani prope Conimbricam in Villafranca. 

Wsus. Tota planta, maxime ejus folia, odora et-amara est: ideo ob vires 
mediras non spernenda. Ab omni pecore, forsan ob singularem amari- 
tudinem, rejicitur; raro ex ea aliquid plus, etsi esuriat, quam panicu- 
lam, qua> fere amaroris expers est. depascit. 

Obs: Scio 'equidem hanc plantam ex nimia florum afHnitate cum illis 
Anth. pdorati cemtnuniter pro ejus varietate liaberi: sed non solum toto 
habitu maior, verum etiam folia non utrinque scabra, sed laevia, nec sa- 
turate viridia, sed laHe viridi-glauca, autinterdnm exviridi flavescentia, 
et semper valtie maiora quam mAnth. odorato; magna foiiorum amari- 
tndo atque culmorum ; radicis perennitas et nodoso-bulbosa, rum 
omnes varietates, quas nosco, Anth. odorati iu Lusitania radice, annua, 
fibrosa donentur: haec omnia sane nostrum Anth. amarum specie dis- 
tiRgucudum suadere videntur. 



LU S IT AN IiE. 10 






TRIANTHERIA DISTYLIA. 

6. 

PASPALUM strictum. 

Lusitanis Morraga. 

P. Spicis terminalibus, subternis, erectis, approximatis, alternis, floscil* 
lis solitariis, secundis, duplici serie alternatim imbricatis; valvis corofr- 
linis calyce paulo longioribus. 

P. Cynosuroides Brot. Flor. Lusii 

Dactylis Cynosuroides, qua? plialaroides, spicis linearibus, terminali- 
bus, secundis, adpressis. Loejting. it. pug. 115. 

Dact. Cynosuroides. Lin. Spec. Plant. uti varietas, sedfahb. 

Trachynoti*: species (ex Michaux Flor. Bor. Amcr.) sed ab ommbus, 
quas refert, diversa. 

Dactylis (stricta.) Spicis terminalibus subgeminis, floribus remotis ad- 
pressis, culmis foliisque strictis. 

U i/ld. Spec. pl. p. 407. et Ailon. Kcw. 1. p. 104. 

An huic referendum Gramen alopecuroides palustre nodosum, et Gramen 
aquaticuin Touronense? 

Grisley Virid. Lusit. n. 585 et 587? 



Radix perennis; priino anno, ex seminis germinatione, omnino iibrosa; 
postea viticulis quoque repentibus geniculatis ihstructa. 

Culmi nunc solitarii nunc plures ex eodem radicis nodo, simplicissimi, 
erecti, circiter pedales, glabri, frequenter et minute gemculati, Bupernd 
foliosi, inferng fqliis orbati , et vaginis eorum imbncal persistentibus, 
laceris erosisque, tecti. 

Folia ad inferiora culmi brevia, sensim snrsnni augescentia, acuta feci- 
leinvoluta, erecta, subtus glabra, gupra subtihterstriata et, leute 
sa quasi subtomentosa. Vaginae glabra intemodns valde lo. 
culmum ubique vestientes, et ad ejns basin, decidms fol.o. 
persistentes: ligula rigida, brevissima, etv.xvag.na niargo tnw 
dtnticulisque pilosiusculis instructus. 



14 PIIYTOGRAPHIA 

Flores spicati: spicae terminares, alternae, lineares, bi-triuncialesve, bre- 
\itcr pedunculatae, sgepe binae, interduoi ternjae, ra.rius quaternae, arcte 
racbis suae facie interna sibi invicem approximatae, et ita saepe adpres- 
sae, ni unicam spicam subancipitem mentiantur. Kachis postice trian- 
gularis, ibique ftbrens et varie bb flosculos adpressos excaveta; antice 
seu intus nnila et ob spicas sibi invicem adpressas planiuscula. Floscu- 
li unilaterales, solitarii, sessiles, erecti, duplicique serie alternatim im- 
brii ati. 

Calyx uniflorus, biglumis; valvis lincnribus, acutis, muticis, complicato- 
carinatis; altera interiore fere dimidio breviore, multoque angustiore. 

Corolla biglumis; valvis ianceolatis, comavis, earinatis, calyce paulo 
lonaioribus et latioiibus; altera membranacea paulo inaiori. 

Stam. Filamenta tria, brevia, orassiuscula, basi latiora, complanata, 
hyalina. Antherae lineares, dilute flavescentes. 

Nectarium vix ullum mihi iunotuit, nisi basis lata et hyalina 
trium filamentorum. 

Pist. Germen oblongum, fere subulatum. Styli duo, longi, capillares. 
Stigmata exerta, longa, et longitudinaliter villosa. 

Semen oblongum, acutiusculum, glabrum, corolla tectum. 

Hab. in lutosis et gramineis maritimis, aqua salsa quotidie affluente te- 
ctis, in Algarbiis, ad Tagum prope Seixal et Sacavem, ad JUundara 
prope Figiuira, et alibi fere ad omnia Oceani Lusitanici littora. 

Flor. ineunte autumno. Peren. 

Usus. Algarbienses, qui ad oram maritimam habitant, hac planta mulos, 
equos, jumentaque frequenter sestate et autumna alunt. nullumque pa- 
bulum omni pecori salubrius gratiusque isto < sse praedicant; quod fa- 
cile credas, si ad totius plantas fibras teneras, prassertimque ad ejus 
saccharum sale marino immixtum attendas. 

Obs. A Dactyle removi ob calycem non multiflorum, et ob flores secqn- 
dos in rachi complanata-triangulari. Phalaridi plus affinis; sed facies 
totaliter diversa. JNimis quoque nannullis Rottbcelliee speciebus receu- 
tiorum Botanicorum ailinis, sed cum iu veris Rottbeelliis spira sit te- 
ivs, v<d ex tereti compressa, et racliis sat diversa ab illa nosirse plantse, 
quae hinc triangularis, disco flosculos ferens, oris marginalibus rcijualis 
et submembranacea, inde plana, nullibi articulata, ideo potius ad Pas- 
pala retuli, quorum spicis racliis similis; nec obstat floris iutegumenta 
non orbiculata esse, nam iu ijuibusdam Paspali speciebus ipsa non 
parutn ab ista fonna distant, et lioc tantum exinde deduci posse ex- 
rstimo, <juod planta nostra iuter veras Rottboellias et vera Paspala me- 
dia sit. 



LTJSIT ANIiE. 



15 



•'•.•- 



TRIANTHERIA DISTYLIA. 

7. 

PANICUM arenarium. 

Lus. Alcarnachc, s. Escalracho da arca. 

P 'ii^ d ! C ,u r ,T Ut ^;" lm ° ereC, ° : P aDicula f, °»'P^ita, ramis erecto-patu 
h aljc ibus b.flons polygamis; foliis linearibus, vaginis ad margi 
pilosis. brot. llor. Lusit. b 



'gines 



A.\ Gramen canarium spica ampla, Lusitanuro? 

GW. 1'irid. Lusid. 7i. 610. 



Badix pere.m.s, vtfwulos», longe later,ue repens, multos culmos va~e 
er.gvns. albida, geniculate, fibris rigidjs ad genioula capillate vaJnS 
que squamosis vestita, ut illa fau. </«<*!/£, cni valde similis: aduha 
in solo pingu. per rotervalla crassior, se/nooWbulbosa, ui \n TZ 
dimbus, nochs gemmifens, uunc oblongis crassitudine digiti-mimmi 
nunc subglobos.s m.c.s avellanc-.e magmti.diue. 

Culmi alii ex crassioribus noriis bnlbosis radicis cespitosi, alii ex vitirula- 
rum repentium gemcufc solitarii, sarpius erecii, raro obHqui elabri 
adriorum usque pamculam vaginati, geniculatique, inferne uno altero' 
veramo, cpmmuni vagina CMim mlmo vestiiis, n-e„jenlis ad basin pro- 
piuq.noribiis, ...terdum radirantibi.s; ad unu.n pedem szpius lonei 
noiiiiiii) (i uam m umbrosis sesquipedales et ultra. 

Folia linearia, acuta, subcarinata, subranaliculata, st.iata, snpra et ad 
oras scabnuscula, utnnque pubesceutia, patentia, s. erecto-patula al- 
terna, supenora paulo mter sese remotiora, tres ad quatuor lineas lata 
tres ari septem uncias looga, vaginis maxinie ad mar-jmes pilosis, bi.m- 
cialibus et ultra, ab uno ad alteruni geniculum extensis, striatis, li<nria 
maxima numbranacea, lacera, pilosa, coronatis. 

Pwicula laxa, plns minusve semipedalis, rachi. erecta ; ramis alterni* 
saepius solitariis, e^ecto-patulis, flexuosisj reimrsum scabriusculis, nu- 
dis, 1.1 racemos raros subdivisis; pedunculis extremis ssepius < tiam so- 
l.tariis, unirioris, bjflQrisve, subsetiformibus, I r< appressis; uniri. 
bfevibus, an! etiam aJjquibua Bpjcula paulo longioribus; bifioris pedi- 
cello altero brevissiuoo, ajtero spicula loogiore. 

., -2 



16 PHYTOGR APHT A 

■Cal: Gluma biflora, trivalvis; valvulis (in anthesi) purpurascentibus. 
duabus maioribus, subovatis, concavis, glabris, nervosis, sulcatis, acu- 
ti-, muticis, marginibus submembranaceis, sxpius xqualibus, in pau- 
cis spiculis vix inaequalibus, unam lineam lom;is; tertia extima obtusa, 
ad unius e-x uiaiorihus bastn slta, el basin alterius fere totam ample- 
ctente, illisque tenuiore ei quadruplo breviori. FIosculo altero herma- 
j)lnodito, altero masculo in singulis spiculis, seu in singulo calyce. 

Cor: hermaphroditi gluma bivalvis; valvulis gluma calycina vix brevio- 
ribus, cartilagineis, ex viridi flavesceutibus, subovatis, subxqualibus, 
lxvibus, nitidis, acutis, rauticis, exteriore convexiori, margiuibus inter- 
nam angustiorem, planioremque amplexante. Masculi gluma univalvis; 
valvula membranacea, longitudine corollx hermaphrouiti , hinc plana, 
qua istius valvulx angustioris dorso incumbit, illiuc, qua in sinu val- 
vulx calycinx tertia minori cinctae recipitnr, marginibus inflexa. 

Nectarium hermaphrodito et masculo diphyllum, s. potius tubercula 
duo succosa, albula, minima, demum exsucca, evanida. 

Stam: hermaph. et rriasculi fiiamenta tria, capiilaria, antheris breviora, 
receptaculo intra nectarium inserta. Antherx oblongx, crocex, bifur- 
cx, quadrisulcatx, pistillis breviores. 

P.ist: hermaphrodito Germen subteres , oblongiusculum , intra necta* 
rium, valvulis corollx fere quadruplo brevius. Styli duo, capillares, 
-longitudine corollx. Stigmata duo, plumosa, exerta, saturate purpu- 
rea. Masculo germen nullum. 

Semen subovatum, acutum, albicans, nitidum, inde planiusculum, co- 
rolla aduata tectum, facile decidens. 

Floret xstate et adhuc mense Octobri. 

Habitat frequens in arenosis subhumidis; occurrit prxsertim in Algar- 
biis ad Anx ostia, ultra Tagum in Vallibus de Capariei et passim ad 
Mundam in agris Conimbricensibus, quos cuiu Pan. daclylo infestat. 

Usiis radicis in re medira illi Pan. dactyli nimis anatogus: in re vero 
rustica non immento tamquain arvorum pestis a Conimbricensibus 
agricolis habetur; illa enim in magnam nndique longitudiuem brevi 
procurrit, partim profunde immergitur, partim fere ad soli superficiem 
repit, leguminosa et cerealia macie tenuans ac suffocans; tenacissifria 
et funditus extirpari diflicilis est; nam ejus frustra solo relicta, etsi 
niinima, ex facili repullulant, seseque propagant. Corruptioni valde 
resistit, difficilique negotio in fimuin vertitur; iiiterdum ejus aliquot 
partes iu timetis supersunt incorruptx, qux in agros translatx iterum 
germinant. Hoc gramen infestum constantibus iteratrsque afationibus 
ante ejus anthesin et maxime fossione proftinda, accurata radicis eflbsaj 
collectione, dein longa exsiccatione, ejusve demum combustione a Co- 
lonis Conimbricensibus inarvis annuatim minaitur; cum tatnen aqux 
Mundse arva quotannis inundent, atque ibi semina secum vecta depo- 



1- U S I T A N I M. I ; 

hant, spes eis illud penitus extinguendi nulla est. ( ti rum utul 
bus iuimica planta sit, folia tiiuieu, uticulmi, grajtum pecori pabuluni 
prsestant: radices, dum adhuc juvenes evulsae, lotae, siccatae, minu- 
tiitim concisae, dein maceratae, aut aqua calida humectatae, per se, sive 
furfuribue, paleis, forraginareisve aliis addit-.r, ad equos, bovesque 
praecipue hyberno tempore alendos, consentaneae aunt. Pro pane quo- 
<|ue hominibus, sub annonae caritate, bulbos ejus solidos lotos, sicca- 
tos, uiola coutritos, potius, quam radices Tritici repentis, aut Panici 
dactyli, a celeb. Linnaeo, Bergio et aliis pro eodein laudatus simili 
caritate, similiterque praeparatas, commendarcm. 

Obs. 1. Calicem trivalvem, non vero bivalvem, dixi, quoniam valvula se- 
cunda calycina (quam corollae flosculi miascnli, ut bivalvis illa sit, ali- 
«jui Botanici eam Clar. Schreber fortasse tribaent) plus analogiae in omni 
structura cum valvula calycina opposita, quam cum opposita cerollina 

habere mihi visa fuit. 

Obs. 2. Curn Pan. colorato Lin. non confuiideiidum; nain radix non au- 
nua, culinus nunquam bipedalis, ne<|ue valde raiuosus, glumae caly- 
cinae nunquani uniflorae, sed semper biflorse, tloseulo uuo bermaphTO- 
dito, altero masculo. Nec etiam ad Pan. repens ejusdem celeberr. Bo- 
tanici referendum; nam radice non anniia, culniis non adscendeutibus, 
foliis non divaricatis, calycibus nou uuitloris, et aliis notis diversum. 
Attamen nimis afhne Pan. colorato, et Pan. repenli clariss. La Marck 
(Dicl. Bol. Encycl. Tom. IV.) qua: in Hispania oceurrunt, atque no- 
stri tantummodo varietates fortasse suut, nunc calycibus unirloris iiiinc 
bifloris, de quo autoptis decidendum. 

Obs, ."5. Verba sub Pan. patenti Lin. (in ipsius Sp, j>/. vd. (lar. \\ iliden.) 
allata, >sc. , similis e Lusitania, ad nullain aliain 1'anici speciein in Lu- 
sitania venientem potius, quain ad hanc nostram referenda esse viden- 
tur, qoae tamen non omnino Pan. patenti similis, cuin foliis et colmo 
diversa, si phrasi specitice ejusdem atteudatur, qua.' forte delenda uti 
ad speciem hucusque incoguitam attinens, nec Synonyma Burmani el 
aliorum, sub quibus stabilita olim fuit, ipsi conveniant, 



18 PIIYTOGRAPHIA 



*- 



TRIANTHERIA DISTYLIA. 



S T I P A arenaria. 

.St. panicula hixa, pednnculis patentibus, eompositis decompositis.i 
florihus pendulis; nectario tripartito; aristis nudis, rectis; Calycibtis 
semine hirsuto paulo longioribus. 

Brot. Flor. Lusit. 

* . 

Lus. Baraccjo. 

Gramen spartium, avenacea panicula, duruetorum. 

Grisl. Vir. Ltts. n. 684. 



Hauix fibrosa, perennis; radiculis filiformibus. 

Folia radicalia linearia, conferta, semipedem, pedem et ultra Ionga, Ses- 
quilineam duasve lineas lata, omnino glabra, striata, scabriuscula, ri- 
gida, declinafa, in formam junceam jam ante desiccationem convoluta, 
acuininata, apice citissime arescenti. Folia cuhninea similia, vagina ta- 
men earuindem dempta, radicalibus longe breviora, saepius duo vel tria, 
alterna, ad apicem culmi decrescentia , cpioruin extremum brevissi- 
lnum, subnullum; vaginae striata?, folio longiores, glabrae, ligula mi- 
iiimu, integra, subglabrA, coronata-; suprema spathacea. 

Culmi conferti, bipedales ad quinquepedales, ad basin duas tresve li- 
neas lati, fistulosi, erecti, glabri, geniculati; geniculo uno, alterove, 
inferne zona lurida; internodiis plus minusve pedalibus, ad ultra me- 
dium vaginatis. 

Flores paniculati; panicula dodrantalis pedalisve, erecta, admodum la- 
xa; pedunculi sparsi, patentes, compositi, decompositive, saepius tri- 
furci, bifurcique, filiformes, subfusci, alterne binati, s. ternati, in se- 
ptem octove quasi semiverticillos dispositis, ad insertionem nodosi, pe- 
dicelli semiunciam ad duas uncias et ultra longi, omnes tertiles, raro 
uno alterove ad basin paniculae abortiente. 

SpicuLjE sublanceolatae, uniflorae, nutantes, s. pendulne. 

Cal. gluma bivalvis; valvulac laxae, aequales, unciales ad sesquiuncia- 
les, sublanceolatie, concavae, trinerves, acuminata-, membranaceae, e 



LUSITANIiE. 19 

viridi flavescentes, apice arista molli minim;' terminatae, receptaculo 
tuberculiforini insertae, persistentes. 

Cou. bivalvis, calyce minor; valvulis longitudjn* aequalibus aut subx- 
qualibus, sablaneeolatis, membtartaeeis, albidis, externe villosis, acu- 
minatis; boncavis, convolutis; altera interna angustiori, apice integra , 
altera e.xterna villbsiori, latiori, apice bifido, inter lacinias terminato 
arista ibi articulata; contorta, recta, triunciali, colore calycis, Omnind 
glabra, la-vi. 

Nectarium iu fundd cdrollae monbphylluin, tfipartitum, laciniis lineari- 
Iariceolatis, albidis, succosis, longitudine germinis, ad basin leviter tri- 

gibbum, post rlorescentiam evanidum. 

Staminum tiiamenta tria, capillaria, fundo ncctarii inserta, arttheris tri- 
plo ininora. Antherae lineares, oblongae, quadrisiilcata:, quadrangula- 
res, fere seminncinles , luteas, basi bifurcatae, apice subpenhicillatae j 
corolla paulo breviores, s. illius longitudhie. 

Pist: Germen obovatum, emarginato-bicorne, glabrum, nectario cinctum. 
Sivliduo, glabri, minimi. Stigmata duo, subplumosa, retlexa. 

Peric: nullum; corolla arctissime clausa semini adhseret, nec dehiscit. 

Semen iinicuin , oblonguin ; subteres, ntrinqne acutum , calyce paulo 
brevius, hirsutum, \i\ ac ne vi\ maturiim cito deciduum. 

Floret Maio. 

Habitat in solo raro, inacro, sabuloso in Transtagaha, Extremadnra et 

jBeira; inveni sae|ie in pinetis et dumetis ab Alm a d a ad Proinontoiiuiu 
barbaricum, vulgO Labo de Espichel; atque in dumetis circa Alcoentre 
tt Rio-maior. 

1'sns Tota planta pecoii gratissima est, et ab eo avidissime qusesita: ejua 
folia lniiins rigida, minus teuacia, minusque durabilia, quam illa Stipx 
tenacisaima, aliquantuin sunt; ipsis tamen rustici trans Tagum ad li- 
gamina utuntur, unde noinen Baractjo; in \iris circa Soute iu Btira, 
nl.i planta multis ai)liinc annis colitur, alii etiam pro foliis Sti|>x Una- 
Oimmw suj)|)lendis adhibent, et fisc.os , sportas , tegeticulas aliaque 
iitensilia, quae Conimbriae vendunt, cum ijisis construunt. 

Obs. \.° Nectarium, habitus avenaceus, aristas torsio, et articulatio inter 
duas lacinias iu apice \alvulce e.xternse corollse, nec in ejiisdcin doreot, 
antlicranim fjuocjiie apices jiennicillati, ut iu Stipis. I uiistitmint j»lau- 
taui mediam intcr Stij.as ct Avenas, qiiihns niinis aflinis, s< d dlis plus, 
(|iian. istts; ideo Stipis adjunxi. Attamen DOia eonft«Bdenda cuoi Mq.-i 
jnncca et Sibirira, seu Avcna Silnrica, a (juibus abuudo dtlKit. ut ex 
dcscriptione jiatet. 

Obt 2." Pro soli qualitate plos minusve ran vanat folns • t culmts aition- 
hiis «iit brc\ionbus; in sabulosie argilla bumoque immixtis planto ex 
oinni jmrtemaior, sicut cAm colitnr, et tunc sex »«•«■ pedutu altitiub- 
nem culnii adipiscniitur. 

. 2 



20 PHTTOGRAPHIA 

•j>i :•. 

TRIANTHERIA DISTYLIA. 

STIPA tortilis. 

Bt. aristis e medio ad basin villosis, contortis, Calyce mnlto kmgioribws; 
panicula spicata, subramosa contracta; culmo ad basin retrofracto de- 
imiin erectiusculo ; foliis terierrimis, conyolutis, subnlatis, intus pu- 
bescentibus ; vagina suprema spathacea. 

Stipa humilis. Brol. Flor. Lusit. ct Phyt. Lus. Fasc. I. 

Stipa [tortilis) panicula spicata, basi involuta; calyce interiore villoso; 
aristis contortis , inferne villosis. La Marck Enc. Tom. VII. p. 45, ct 
Dcsjont. Flor. Atlant. Vol. 1. pag. 99. tab. 31. ,/?'»'. I. 

Spa-rtium spica et setulis tenuissimis, caudam equinam asmulantibus. 

Bocc. Mus. tab. 97. Schcuc/t. Gram. 152. 

Gramen averiaceum supinum minus, spica densissima cum longis aristis 
lanuginosis tortilibus. 

Tourn. Inst. R. Hcrb. 524. ct Herbar. 



Radix fibrosa sxpe anntia, radiculis albis, pubescentibus. 

Culmi cespitosi, 4 ad 8 ex eadem radice, primum decumbentes obliqui, 
aut ascendentes, retrofractis geniculis inferioribus, demum erectiusculi, 
simplicissinri, (raro in planta inculta, uno aut pluribus instructi ramis) 
geniculati, 2 aut 3 geniculis, ex fulvo viridibus, ante florescentiani flexi- 
libus; senripedales, aut ut plurimum pedales, semilineam ad unam li- 
neam infeme crassi, glabri, foliis vaginati. 

J/olia saturate viridia, subtus glabra (interdum utrinque nuda) supra 
pubescentia, striata, margine scabriuscula, subulata, plana, demuni 
in formam setaceam convoluta, tenerrima, facile fragilia, et in nulla 
setate rigida. Itadicalia copiosa, tres ad sex uncias longa, unam ad 
duas lineas lata. Culminea ssepius tria , raro plura, latiora, alterna, 
longe vaginantia, radicalibus ssepius longiora, culmo tameu breviora, 
supremuni ipso altius. 

Vagint: longa;, glabrae, sursum versus culmi apicem augescentes ita, ut 
illa folii supremi sit longissima, et ampla, uti spatha paniculam iuvol- 



L U S I T A N I iE. ^] 

vens, margine mcinhranaceo. Lignlas, ad foliorum e vagina exortuni', 
minimse, ohsolete ciliata?, ad latera hurbatx. 

Panicula coarctata, spicseformis, subramosa, siccata spiraliter contor- 
ta; quatuor ad sex uncias longa, aristis computatis; crassitiidiiu- digiti 
niiiiiiui. 

Fasckuli, seu semiverticilli florum ad racheos dentes siti, alterni; rami, 
seu pedunculi, plures, scabriusculi, glabri, filiformes, subcompressi, 
leviter ad apicem incrassati: alii simplicissimi, alii, eis imnuui. raino- 
si, in duos ad sex pedicellos calyce breviores divisi; aliqui ex ipsis ia 
paniculse basi steriles. 

Calvx gluma bivalvis ; valvulse membrahaceas, albidaS, diapbanaV, carina 

ad basin viridi, omnino glabrse, laxas, acUtse, lineari-laoceolatae, aristl 
parvil, molli, tres lineas longa, terminatx; inaequales, alia duas bneas 
alia brevior; alia maior, arista computata, deceni lineas longa, atque 
valvula niaiori corollina et semine fere triplo longior. 

Corolla bivalvis, stipiti iuinimo villoso, lineam longo, imposita, subte- 
res; valvula exterior subflava, pubescens, marginibus glabris nec ciha- 
tis convoluta, apice terminata arista, duas ad quatuor uucias longa, 
scabra, striata, e basi usque ad inediuin pubescenti, et funiculi more 
usque ad secundam flexuram tortili , basi articulata, primum recta, 
sicca demum duobus tribusve curvaminibus flexuosa: valvula ioterioi 
membranacea, albida, utrinque glabra, ovalis, exteriori fere triplo 
brevior. 

Nectarium dipbyllum, foliolis albidis, succosis, lineari-lanceolatis, lou- 
gitudine pistilli, valvulaque interna corollina paulo brevioribus. 

Stam. filamenta mininia, capillaria, basi inferiori nectarii inserta. Antbe- 
rse oblongae, lineares, tenuissimae, flava:, apice subvilloss. 

Pist. germen oblongnm, teres: styli duo, glabri, brevissimi, obliqui: 
stigmata pubescentia. 

Semen corolla fulva pubescenti tectum, duas lineas longum, semilineam 
latum, ex terete compressum, hinc ad unum latus unisulcatum. 

Floret Maio, .Tunio. 
Habitat in solo macro, sabuloso, ad Conimbricam, Olisiponem et alibi 
in Beira et Extremadura. 

Vsus: pecori pabuhun gratum prxstat. 

Ob* 1 * In hac planta, uti et in aliis graminibus, quae culmis adscendenti- 
bus jreniculatisque donantur, fere ad usque florescentiae penodum, fi- 
braeleniculoram durae proximis uiollibus internodu infenorw iminixtse, 
motum illum ginglymi, qui an.malium genubu-s et dlgitis est, efltogunl 
cum a ventis culmi agitautur. 



22 P H Y T O G R A P II I A 

Obs. -2.° Planta, tam culta quam inculta, autumno et hyeme mitibus, 
liicmiis aul triennis evadit, atque culmis inferne ramosis, rainis tribus 
ad quinque; tunc bis Iloret, primum ad autumni, postea ad veris finem. 

Obs 3/ Cum sit niniis aflinis St. paieactoB Willd. V«hl. et Poiret in dperi- 
bus traditae, binc fit, ut sa-pius cum illa confundatur; sed ab illa dif- 
ferl caule decumbente seu obliquo primum, et inferne retrofracto, de- 
mum ereetiusculo; statura semper minori; culmo non ultra pedem al- 
to, interdum non simplicissimo; foliis radicalibus tenerrimis, nec rigr- 
dis; pauicula ramosiori ; corolke valvula exteriori non oliata; arista 
non ultra mediuin, sed e medio ad basin villosa, superne nuda, et. fijrte 
etiain calycis valvulis diaphanis. Attamen vero ab Stipa tortili Clariss. 
■Desfontaines non specifice diversa mihi esse videtur. 



L U S I T A N I M. 



TETRANTHERIA MONOSTYLI A. 

10. 

ASPERULA repens. 

Asp. foliis lineari-Ianceolatis, verticillato-senis, rarissimis qninis; 8«fi- 
bus terminalibus, subcapitatis; corollis omnibus quadrifidis; fructu 
suborbiculari. 

Bratt Flor. Lusit. 

Ruria repens campestris, flore casruleo. 

Grisl. Vir. Lus. n. 1244. 

Rubeola Lusitanica aspera, floribus purpurasccntibus ? 

Tourn. J. Ji. II. 130. 

AsPEKULA (hirsuta) foliis senis, linearibus, aeutis, dentieulatis, inferio- 
ribus lnrsutis; floribus aggregatis, tenninalibus? 

Desfont. Flor. Atlant. I. pag. 127. et La Marck Encijcl. Supp, 
Tom. I. pag. 48. 



Radix perennis, repens; viticulis fiiifonuibiis, aut crassitudine pemia- 
gallioaces, seniipedein, pedem et ultra longis, pallidis, crrbro articu- 
latis; internodiis 3 ad 8 lineas longis; geniculis verticillato-squamulo- 
sis, radiculis capillatis, nonnullis alterne ramiferis; extremis ad soli 
superficiem cauliferis, iuterdum subpubesceutibus. 

Caules annui, plurimi, congesti, debiles, ascendentes, infrriir pilosi. 
subteretes, filiformes aut crassitudine pennai gallinarise; ad medium el 

siipcrnr glabri, obtuse quadianguli , striati; prdalcs et sesquipedalee; 
gvniculati, internodiis iuferne scmiimcialibus, snisiin ad npi.vni graii- 
descentibus; ab imo ad suninniin raniosi, infcrne dicliotomi, ad snpre- 
ma tricliocbomi; ramis patulis. 

Foi.ia onmia ab exortu caulis usque ad flores verticillata, scna fin ran<- 
simis \erticillis interdum quina; acuta, linrari-lancrolata , nunTonau. 
sulco supra exarata, iiitegerrima, seu obsolctcsime d( iiiiruhta. mar- 
gioe scabriusculo revoluto; srssilia, pat.ntia; hilrriora pilosa, Bdpe- 
riora glabra; semilineam seu paulo ultra lata, quatuoi a.l <»<to iMeas 
longa; inferiora caulis et. ramorum internodiis longiora. 

F 2 



£4 PHTTOGRAPHIA 

Flores canlem ei ramos terininantes, umbellato, seu cymoso-capitati: cy- 
ina ininiina (dianietro 3 ad (i lineas) tritida, seu panciradians, iiiterduni 
subtrichotoma ; radiolis brevissimis, scepius indivisis, involucro valde 
brevioribus. 

Invoh/cri m umversale plerumque hexaphyllum, vel constans duobus fo- 
His oppositis subtematis; interdum octophyllum, supputatis duobus fo- 
liolis niediis internis Oppositis; foliola lato laneeolata, subsequalia, gla- 
bra, integerrima, interdum margine scabriuscula, aut sxpius margim 
oinnino laevia, cauliuis foiiis et corollis flosculorum breviora, germini- 
bus tamen longiora. Involucra partialia triphylla , diphylla aut nulla, 
interdum setula lninima ad basin singuli folioli; ista vero ut illa invo- 
lucri universalis, sed paulo minora snnt. 

Flosculi in singula cyma 9 ad 15, intermedii sessiles, alii subsessiles; 
omnes hermaphroditi, etsi nonnulli, vel nuUum, vel unum solum fertile 
semen, ferant. 

Perianthium margo in apice germinis miuutissimus, obtusus, obsolete 
denticulatus , et interdum setis minimis, duabus tribusve, rarissime 
quatuor, instructus, in fructus maturitate deciduis. 

Corolla involucris longior, infundibuliformis, colore varians, carneo, 
aut albido-purpureo, aut caerulescenti; tnbus cylindraceus, duas lineas 
cum dimidia longus, setae crassitudine; limbus quadripartitus, laciniis 
sublinearibus, acutiusculis, vix ultra semilineam longis, patulis. 

Stam. Fiiamenta quatuor, capillaria, brevissima, fauci corollae inserta. 
Antherae oblongae, exertae, atropurpureae, polline croceo. 

Pist. Germen inferum obovatum, lateribus duobus planis, duobus aliis 
tricostatis, bisulcis. Stykis capillarts, albidus, superne bitidus, anthe- 
ris paulo longior, laciniis sxpius inaequalibus. Stigmata duo, capitata, 
flava. 

Fructus dicoccus, suborbicularis, glaber, bipartibilis; lateribus duobns 
oppositis depressis, duobus aliis tricostatis, bisulcis; apice nudo, sal- 
tem corona obsoleta. 

Semina duo, hinc convexiuscula, acute tricostata, bisulca, inde subcon- 
cava, lateribus planiusculis, apicenudo, s. raro una alterave seta ob- 
soleta instructo. Plura abortiunt; saepius ex duobus unum macrius 
aut omnino sterile est. 

Integumentum est cutis tenuis, mollis, subspongiosa: hilus concavus: 
albumeu melleo-fuscum, cartilagineum , hinc semiglobosum, inde pro- 
•funde concavum: embryo albus, plus cavitati quam dorso albuminis 
vicinus, erectus: cotyledones ovatae, foliaceae; radicula capillaris, cur- 
vata, infera. 

Floret Aprili. Maio, Junio. 



L U S I T A N I JE. 

& ^mja AI^hT S " bare " a, °' *" LM0bri ^ el I-™» "-1 

1 sws: tota planta inodora et sapore herbaceo Dnedita n«t . „« : 

grata» fcsoam pn»bet. R^&s sap £ SJ^AjKfii, 
Jjjtm re medtca, quam Stfori. aliqtfd ex ea utile per^Sm £ 

° 01, SS Sr,,e ? r « ,i:, 7' Asperulas; an Scherardiis anmimeranda? 
Ob affimtaton cum Asperula rwc/ori», et Asp. hexaphylla nec non ob 

qalycem ,„ fructi, maftird feclje deci rm «, t m confpicuum d V 

perulas retuh. Quantum vero differat . pr^dictis specfebus ex descrip^ 
tione data l.quet; msuper nullus fles corolla trifida, intermedia foHa 

ceis ut i.i Asp.tmctoria, q Ha3 praeterea tota glabra est caulibus semi. 
palmanbus, ad bas.n solum quandoque ramosis, caeterum simolicibJs 
aecflorum mvolucrum decapbyl.um, s. dodeCaphyllur/nKS 
semma oblonga, ut iu A. hexayhylla Du. Allioui 



P H Y T O G 1! A P H I A 



*- 



TETRANTHERIA MONOSTYLIA, 

11. 

T H Y M U S cespititius. 

[AlS\ Tonnvnlflo. 
j II. llnnl.us capitaHis, et •■ crlicillalo-ti Tininalibus : (oliis sublirte-atibtls, 
revoliitis, utrnique subgial tiblis folio brcvionbus, ciliato-pil. 

caiiiibus iramOsis, longu repentibup. 

Brot. F/or. Litirt 

An Tliymus repens Pisanus? J. Bauh. 3. p. 164. 



Radix ramosiuscula, perennis. 

Caules phires ex eadem prima radice, filiformes, primum subvillosi, de- 
mum glabri, supra terram strati, ibique longe repentes, pedem ad ses- 
quipedem et ultra longi, ramosi, dense foliosi. 

Foli\ approximata, caulem ramosque tegentia, omnia similia, sul>linea- 
ria, seu lineari-lanceolata, marginibus revoluta, utraque pagina sub- 
glabra ; petiolo brevissimo, pilis ciliato. 

Flores capitati, insimulque sub capitulo terminali nonnuili verticillatim 
dispositi. 

Cal. perianthium bilabiatum, subvillosum, labio superiori lato, reflexo, 
breviter tridentato, inferiori bifido, dentibus subulatis, subciliatis; iau- 
ce villis clausa. 

Corol. Th. serpylli, sed saturate purpurea, Jglabfa, calyce maior stami- 
nibusque paulo brevior. 

Stamina, Pistillum, Seminaque ut in Th. serpyllo. 

Hab. in dumetis glareosis montosis circa Bussaco et alibi in Beira borea- 
li, Duriminia, et Transmontana. Flov. vere. SuflYutex. 

Obs. Nimis affinis Thymo lanuginoso (ilariss. Willdeu.; sed caules non 

hirsuii, longius repentes; folia non villosa, sed fere glabra, aut mter- 

dum glabra, et fere linearia; quae omnia seraper immutata observavi, 

ideo tam ab illo, qnam a Serpyllo angu tifolio, glubro , aut hirsute 

iauh. Pin. 220.) diferre mihi videtur. 



LUSlTANIf.. 



TETRANTHERIA MONOSTYLIA. 

12. 

THYMUS crcticus. 
Lusit. Thomibho de Creta^ 
,,„, eolatU, cttiatis, corolta bre«o HjceM mp k 

•*' 'T5tt5£ '.'^ab^r^-,. - ' 

. ,„,-,V„;«, florib M spicatis, fi.lii- mri.» .». I c<a«s, ciliatis. 

Lin. Spec. Plant. 
Thymim rreticum incanum cnpitaturn. ^^J^ 

Thvmi m Crcticum, seu capitatum. -^ ^ jr^. „, 139 7. 
Thymis capitatus, qui Dioscoridls. ^ ^^ fi ^ Mfl 

T;- . Crcticum, seu ^j^^ HhL 77. 3. p. - 1"* ""• 

T le-itimum. ^ //;>/ _ f p „- 7 



! s£rs£« 

„,,„„ 

^f InnulK nopp- 

tim ad miacaulis, unus e» 4 



28 PHYTOGRAPHIA 

Folia sublanceolata, acutiuscula, viridia. utrinque glabra, subttfs fa- 
men lente visa plus minusve ;id basin subpubescentia, pagina tnaxime 
irjiieriori excavato-punctata, enerria, carinata, l»;isin vcrsns ciliaht, ca- 
rina et oris inarginalibus scabriuscula, quatuor ad sex^ineas longa, 
sesqoiliueam ad duas lineas laia, sessfHa, patentia, an( patentissima, 
opposita, decnssata, internodiis a?qualia, seu paulo ldngiora; in singu- 
lis axillis, seu nodis, sex ad undecim, duplo triploque rninora, in- 
aequalia, fasciculata; paulo post-florescentiam maiora sensim decidunt, 
minora fasciculata autumno et hyeine sensim augescunt, quadrifariam- 
que approximata ramulos vestiunt. 

Flores caulem et ramos terminantes, capitati; capitula sessilia, nonnul- 
lis foliis decussatis imbricatisque imposita, ovata, floribus viginti ad 
triginta et ultra-, bracteatis instructa. Bracteae plurimae sessiles, arcte 
imbricatae, virid.es, -enerviae, absque striis, subcarinatae , subtus pun- 
etatae, hirsutae, supra grabree, obsotete venosae, integerrimoe , ciliatae, 
omnes calyce lonj>iores, corollaque breviores, ovato-acuminatee, alias 
•intermedia' minores, lanceolatse, versus apicem capituli sensim angu- 
stiores, lanceolataeque, supremae nonnulhe sape sieriles, ouines deci- 
duae; lente visa> ad lucem subtus punctis oleosis liyalinis irroratoe, 
quod etiam in foliis observatur. 

'Calyx monophyllus, sessilis, punctatus, non striatus, subovalis, sesqui- 
lineatn longus, lineam latus, valde compressus, oris margirialibus cilia- 
tus, superne planiusculus subglaber, inferne convexiusculus pubes- 
cens, in duo labia semipartitus; labio superiore planiusculo, latiore, 
lateribus introrsum flexo, medio intus villoso, apice denticulis tribus 
nunimis aequalibus pubescentibus terminato; labio inferiore biseto, se- 
tis parallelis, ciliatis, labio superiori longitudine sequalibus; fauce, 
tam in anthesi quam postea, densis villis clausa. 

Corolla bilabiata, caernlea seu purpurea, rarissime alba, extus subpu- 
bescens, interdum nonnullis punctis oleosis hyalinis irrorata; tubus 
cylindraceus, calyce valde longior, sursum sensim latior; faux ampla, 
subpubescens; labium superius vix inferiore brevius, planiusculum, 
erectiim, profunde emarginatum seu quasi bifidum, laciniis obtusis; 
labium inferius latius, patens, trifidum, laciniis linearibus, obtusis' 
media vix laliore ant longiore, intus punctis saturatius caeruleis notata, 
apice leviter emarginata. 

Stam. filamenta quatuor filiformia, caerulea, glabra, fauci corollse inser- 
ta, quorum duo superiora paulo longiora, omnia distantia, et corollae 
labiis paulo altiora. 

Anther,e ex albido caeruleae, bilobae, biloculares. 

Pist. Germen quadrifidum. Stylus filiformis, cseruleus, longitudine sta- 
nunum, aut paulo altior. Stigma bilidum, aut interdum simplex, acu- 
t.uin. 



LUSITANIiE. 

Per. Dullum. Calyx compressus, semiua in fundo arcte fovens. Seuiina 
raro quatuor, nonnulla abortientia, subrotunda, sordide flava. 

Hab. inter lapides calcareos et in solo duro calcareo collium de Monsau- 
to pfope Olhiiponem frequens, i*i colHbus quoque prope SaceJlum S. 
Luciae circa Conimbricam , et alibi in Beira et Extremadura. Florel 
Juiio, Augusto. Sufirutex. 

Ocs. SapOr foliorum et capitulorum acerrimus est, odor ut ille aliorum 
Thymorum et Saturejse hortensis, sed fortior; ideo pro vero Thyrao 
autiquorum, Dioscoridis, Plinii et Galeni, al> ipsis ob prsstantes \ 
medicas, emmenagogas et alias, summopere laudato, a Bauhiuis, CIu- 
sio et aliis probabHiter habitus est. Recentiores tameu Botanici illum 
Saturejis adjunxerunt, fortasse ob stamina distantia corrollaque altio- 
rn, sed calyx profunde bilabiatus, fauce densh villis iu antbesi clausa, 
ipsum Tiiyniis restitui oportere suadent, et quantum ab omnibus Thy- 
iin Cephaloti varietatibus differat, quantumque cum vero 1 byrao Cre- 
tico Autowim iii Synonymia citator+un conveniat, s;itis ex data descrip- 
tione patet. Thymus numidieus, et Tli. hispanieus (La Marck Dict. 
Eitc Tom. VII. pag. 6-1.5 et seq.) nostro adeo affines, ut ejus varietates 
esse videantur; attanien pra?sertim ab ipso differunt foliis liuearibus 
nervosisque, bracteis florum longitudine atque nervosis, culjce striato 
hirsuto, denique corolla valde mraori. 



it 



00 PDYTOGRAPHIA 



TETRANTHERIA MONOSTYLIA. 

13. 

THYMUS micranthus. 

. pedunculis axillaribus, rainosis, ssepE solirariis triflorisque, folio rli- 
midio brevioribus ; caule erecto; foliis ovatis, acutis, integerrimis, sub- 
tns nervosis, subpilosis; corolla calycis dentibus paulo altiori. 

Urot. fior. Lusit. 



Radix ramosa, extus fusca, pereonis. 

Caules plures, raro solitarii, ex cadem radice, suflruticosi, subramosi, 
erecti, semipedales ad pedales, raro altioxes seu sesquipedalesL, \iiv 
aut interduru purpurascentes, ad lentem lanugiDosi, inferne teretes, ex 
medio fer& usque ad apicem floriferi quadrangulique, uti raini, qui 
omnes erecti. 

Folia inferiora et media ovata, suprema ad flores ovato-lanceolata, 
omnia acutiuscula, tres ad quatuor liueas lata, quatuor ad septem lon- 
ga, brevissiine petiolata, integerrima, vix revoluta, multinervia, su- 
perne glabriuscula, subtus ad nervos et oras marginales leviter pilosa, 
plurima patentia, uonnulla patula, alia intcrnodiis lougiora, alia ipsis 
pauio breviora. 

Vkrticilli plurimi usquc ad apicem foliati. 

-PedunCuli axillares, laterifolii ; saspe uti-iiirpio unus (rarius dud) lanu- 
ginostis, apice pedicellis sxjie tribus, aut interdum pluribus, unifloris, 
calyce brevioribus, terminatus; omnibus etiani folio dimidio breviori- 
bus: intercluin, etsi rarissime, pedunculus communis ad apicem cau- 
lis, sirnplicissimus et unifiorus est. 

Trium pedicelloruin involucrum hexaphyllum; foliolis sequalibus, sub- 
lanceolatis, subsetaceis, Jauuginosis, calyce brevioribus. 

Cal. perianthium tubulosum, subpubescens, decemstriatus, subbilabia- 
tus, quiuquedentatus, dentibus subulatis, ciliatis, altitudine subsequa- 
iibus, fauce tam in antbesi, quam in seminum maturitate villis clausa. 

Cor. bilabiata, minuta, calycis dentibus nunc sequalis nunc, quod s=e- 
pius, paulo longior, purpurasceus, lubo albo ad faucem interdum ma* 



L t" S I T A N I 

culis purpurascentibus ootata; labio superiore obtuso, leviterei 
na t „. subconcavo, mferiori laciniis obtusis subajqualil i ,,V 

tem pubescentibus. 

Stam fiJaweota dfdyhainica; pe? piiria approximata, coroild i.ro 
ivntnerae ovatae, obtusas, purpurascentes, 

Pist. Germen quadrifidum, deprefesfam. Stylus albidus. Stigma purpu- 
reum, binduni, lacinia una unciuata. 

Semina nuda, in iundo calycis, ohovato-subrotnnda, saepe abortientia. 

H.AG. in colli:. areb, prajsejtim in Alcantara prope Olianone». 

1-Jor. vere. Suffrotex. 

Obs. 1." Folia, uti rami, leviter odora, sapore vix acri. 

Obs. 2. Planta nimis aiiinis noimollis Liima i Mi lis.-is et Saturejis, pras- 
sertim Saturejae Gnecte, Jiiiformi, et netoosai; sed dupi borum generuua 
■et fhynw cbaraeferea non emeudautur, eam Thyniis adjung 



n -. 



32 P fl Y T O G 11 A T H I A 



TETRANTHERIA MONOSTYLIA. 

14. 

R II INANTHUS versicolor. 

-P,n. foliis oppositis, sessilibus, sublaneeolalis, serrntis, serraturis dis- 
tantibus; spica tetragona; calycibus brevibus, obtusis; bracteis sum- 
mis ovatis, integerrimis, sterilibus. 

Brot. Flor. Lusit. 

Rh. versicotir, foliis suboppositis lanceolato-linearibus, serratis, serra- 
turis distentibus, calycibus brevibus obtusis. 

La Marck Dict. Bot. Tom. II. pag. 61. 

Rh. versicolor; corollis hiantibus, labio inferiore superiore longiore, laci- 
niis obtusis, intermedia angustiore ; calycibus villosis; foliis suboppo- 
sitis, lanceolatis; superioribus basi dentatis; caule simplici. 

Willd. Spec.pl. T. 3. p. 189. 

Alectorolophos flore varid, albo. 

Grisley Virid. Lusit. n. 57. 

Alectorolophos Italica versicolor, spicata. 

Burrel. Ic. 666. impcrfecta. 



Radix annua, fnsca, ad collum crassitudine pemide gallinacea?, inferne 
in ramulos tenues brevesque subdivisa. 

Caulis solitarius, erectus, rigidos, obsolete quadrangniaris, villosus, 
undecim ad septemdecim uncias altus, ssepe simplicissiraus, interdum 
simplex, seu in duos ramulos brevissimos, oppositos, paulo sub spica 
divisus. 

Folia omnia, nec supremis exceptis, opposita, decussata; infima parum 
distantia, alia uncise plus minusve intervallo a se invicem sejuncta, in- 
ternodiis duplo et ultra longiora, infima tres fere uncias longa, quatuor 
ad sex lineas lata; sessilia, lineari-lanceolata, acuta, basi coarctata, 
non semiamplexicauli, sed brevissime et leviter decurrente; rugosa, 
sulcata, profunde serrata; dentibus obtusiusculis, distantibus, inse- 
qualibns, margine revolutis; saturate viridia, utrinque villosa; paten- 
•tia, apicibus recurvis. 



L U S I T A K I 

Spica terminalis, tetragona, duas ad quatuor uncias longa, floribus bi i 
cteisque oppositis, sessilibus, coarctatis, instruct i 

Bractex omnes calycibus longiores, corollis verd brevi ridi 

lutescentes, pilosae, pilia niliilis cesicula resirj 
infiuiSe cordatae, senriamplexantes, latiorea longioresque, acutse, api 
recurvae, ad margines virides, serratae uti folia, rugosas, sulcatse aliae 
sensim minores, minusque serratse, caeterum similis; Bupremse sterilee 
seu comosas, valde miuores, imbricatae, ovatae seu ovato-lanceolatse, 
integerrim 

Calyx monopbyllus, subrotundus, cdmpressiusculus, infra raedium tu- 
midus, in lacinias duas sequales, obtusas, obtuseque bidentatas, mar- 

nibus revolutas, contra spicse racbin bipartitus; extus, et intus, fi 
a<l medium, villosus, \iliis liihis, resinoso-vesiculosis; fructrferua in- 
ferne tumidier, superne hians. 

Corolla ringens, emarcida; tubus albns, subcylindraceus, calyceora» 
cteisque longior; labiUm superius angustius, galeatum, bifidum, pur- 
purascens, rectum, subvillosum; inferius superiore longius, latum, 
tnlobum, laciniis obtusis-, intertnedia reliquis angustiore, biggibbo- 
sum, gibbis albidis. 

Stamina quatuor, didytiamica, sub labib fcirpeTiore recondita: '.uitlierre 
incsmbentes, bilobas, lobis obconicis, inferue lanatis, per paria adhx- 
rentes. 

}'isr. Germen ovatum, compressum, villosum. Stylus filiforrais, stamini- 
bus roogior, basi persistens. Stigara crassiuscuium, obtusum, inft xuol. 

Capsula ovata, fusca, subvillosa, acnta, styli basi persistente rigidaque 
rostrata, calyce-perroanente ipsamque involvetrte \i\ brevioT', tuniida, 
ultra medium compressa, bivalvis, bilocularis, dissepimento contrario, 

apice deliiscens. 

iina numerosa, minnta, quasi scobiformia, dflute viridia; lente u- 
trea visa oblongiuscula, utrinque obtusa, longitudinaliter srriata abs- 
que ullo margine membranaceo) et transversim lineis exaratft. 

Bab. in coJlibus calcareis circa Olrsiponem, Conimbricam et alibi io 
Beira et Bxtremadura. 

Flor. Aprili, Maio. Am. 

Planta iuodoraet saporc leviter amaro acriu culoque prcedita 



34 P H Y T OG RAPHIA 



-:*; 



TETRANTHERIA MONOST Y LI A. 

15. 
ANTIRRHINUM Lusitanicum. 

A. caulibus procumbentibus, subsimpliribus, tilabris; foliis intimis tef- 
nis, aliis alternis, subovalibus, glabris, glaucis; rloribus racemosis, 
confertis, terminalibus; bracteis calyce brevioribus; calcare recurvo, 
pyramidaliter lineato; glandula ad basin germinis crassa; capsula se.\- 
dentata, longitudine calycis. 

Brot. Flor. Litsit. 

Linaria marina, flore pulchro, caule folioso. 

Grisl. Virid, Lusit. u. 885. 

Linaria Lusitanica, maritima, Polygals folio. 

Tourn. Inst. R. Herb. 160. 

Potius huic, quam A. pedunculato, convenire videtur. . 

A. Lusitanicum, foliis sparsis ovatis, floribus pedunculatis, calcare re- 
curvo. Dn. la Murck Dict. Bot. Enc. Mcth. Toin. IV. pag. 3Gl. 



Radix annua, ramosiuscula. 

Caules plurimi ex eadem radice (10 ad 20) in orbem procumbentes. 
subascendentes, semipedales, et ulrra, glabri, laeves, punctis cinereis 
aspersi, seu cinereo-glauci, ut tota plan-ta, teretes, foliosi, ad exortrnn 
duriusculi s. sublignosi, alii simplicissimi, vel simplices, alii ultra me- 
dium ramosi; ramis alteruis, proximis, asceudcutibus, sa-pins simpli- 
cissimis, omnibus (uti etiain caulibus) ad apiccni, s. sesquiunciam 
plus minusve infra flores, apliyllis. 

Folia sparsa, lineari-lanceolata, vel subovata, seu sanvius subovalia, 
succulenta, crassiuscula, intege rrinia, utrinque glabra, cinereo-glauca, 
supra convexiuscula, subtus revoluto-concava, apice, aut interdum la- 
tere, incurva, alia erecta et quasi adpressa , alia patulo-secunda; 
oninia sessilia. appropinquata, alterna, rarissima fere ternato-verticil- 
lata, seu subopposita ad caulium basin; unaui ad tres lineas hita, 4 ad 
12 lineas longa; caulina plerumque rameis niaiora. 



LUSITANI^. 

JFlores terminales, racemosi; racremi triunciales, semip I etultra 
diu apice florentes. Pedunculi solitarii, in anthei i du; i tresvi lini ,. , ' 
ter se distantes, postea sensini remotiores, teretes, alterni erecti - 
qmlraeain ad octo lineas longi. Bractea lineari-lan< 

ibra, crassiuscala, mcurva, peduucuio longiot, caiyce tamen brevior! 

Perianthium quinquepartifum; lacintis patnlis, crassiusculis, lauceo- 

la,ls - mtegerr s, mferne flavescentibus, superueglaucis, subglabris 

leviter tamen ad apicem utrinque pubescentibus , subciliatisque iu- 
a quahbus, supreraa paulo aliis loagiori, subctfrinosa, Wuas lin< as cum 
dimidia longa, duabus infefioribus paulo lattoribus. 

Corolla personata, ex flavo lutea, qutudecim lineas longa, calcffre sup. 
pufcato; tubus oblongiusculus, antice gibbus, postice valde deptessuB 
utrii que striatus. Labium Buperius bifidum, lateritws reflexo-coaduplil 
catis, laciniis luteis, obtusts, labio inferiori tres lineas longius. Labi- 
i:i!i inferius hiteum, trifidum, laciniis obtusis, Bubxqualibns, media 
angustiori; palatum villosum, villo fulvo. Calcar 8 lineas longum, re- 
curvura, reliqua corolla longius, flavum, utrmque striatnm, Btriij 
purpureis, ad latera calcaris pyramidate connexis, pyramidifeus Bensim 
postice longioribus, acutioribus. 

Stam. Filamenta quatuor didynanrica, all.ida, baei tubercntesa, sul»vil- 
losa. Intherae didyma?, flavte, ImeaisubparpureaMacaiebe, perparia 
cruciate. 

Pist. Germen subrotuudam, eVx viridi mscum, sobpul . levifet 

emarginatum, obsolete bisulcum, crassa glandula binc ad basin instru- 
ctum. Styius palhdus, filiformis, staminum ahiorum lohgitudiae. Sl 
ma obtusum, subtruncatum. 

Capsula longitudirtecalycis, ovato-suhrotunda, glafera, rabetnafgroala 
bilocularis, apice sex lacinulis, s. dentimis aeutie, dehiscens. 

Semina decem et uJtra, snpra mediam dissepimentoaffix», snbroronda, 
compressa, glabra, nigricantia, margine membranaceo cincta. 

Floret Junio, Julio. 

Habkat in arenis maritimis, maxime prope Bvdreto ei .' . 

Obs. Tota planta amara est, et a pecore rejicitur. Fol i ifferenti - 

polymorpba sunt ; saepe subovaha, aut subovata, mterdum lineari-lan- 
ceolata: e basi caulis usque ad ejus et ramorum api alterna, 

Bparsa, interdum tamen ad inferiora caal sita aut tertia, : 

me quaterna. Antirrh. glavco et Antirrh. m affitie; s>d quin- 

tuiii al> illii, sit diversum ex data de i riptiooe pateti 



i 



36 PHYTOGRAPHIA 

TETRANTJIlvRIA MONOSTYLIA. 

16. 

PHELIPAEA tinctorla. 

\P. Soapo simplicissimo, laxe imbricato; bracteis ternis; cahcis qum* 
quefidi laciniis eequalibus obtusis; corollis curvatis subiufundibulifor- 
niibus, collo inflato-gibboso, Jimbi quinquepartiti laciniis aequalibus, 
subrotuixiis, integris, ex patenti revolufcis; glandnla germinis annuiari; 

radice liorisoniali dense imbricata. 

Okobanchk tincloria, caule simplici, corollis quinqueiidis incurvis i:i- 
flatis, bracteis ternis, caivcibus quinquepartitis, 

Witld. Sp. pl. Tom. III. pag. 3-j3. 

Or. tinctoria, caule sitnplicissimo imbricoto, calycibus quiuquefidis ob- 
tusis, corollis quinquefidis, lobis integemmis. 

Wahl Si/mb. 2. p. 70. 

Or. lincloria, Forsk. Descr. pl. Flor. AEgypt. — Arab. p.\\2.. 

Or. elegantissima verna flore luteo. 

Grisl. Vir. Lus. n. 1090. Moris. Hist. 3. p. 502. 

LathR;£a Phelipaja. Lin. Spcc. pl. 844. La Marck Dic. Encycl. Tom.II. 
pag. 28. lirot. Flor. Lasit. Totn. I. p. 1<J4. 

Phelip^a Lusitanica rlore luteo. Tourncf. Cor. p. 47. 

Phelip/ea lutea, scapo carnoso sulcato, bracteis ternis, corollis arcua- 
tis inferne angustatis. 

Desfont. Flor. Atlant. 2. p. 61. Tab. 146. La Marck Dic. Enc. Tvm. V. 
p. 268. 



PtADIX simplex, borisontalis seu obliqna, subteres, compressiuscula, 
carnosa, unciam unam ad tres crassa, tres quatuor et ultra longa, un- 
dique secundum longituclinem squarais brevibus ovatis acutiusculis, in 
s< ;ies obliquas arc.te imbricatis, obsessa, apice herbarum perennium 
fructicumque radicibus vicinis adhaerens, ibique saepe quotannis exuna 
aliave gemma laterali globosa, squamosa, bulbiformi, scapifera. Ino- 
dora, sed sapore amariusculo prosdita est. 



L U S I T A N I J£. 37 

Scapus scepe unicus ox eadem radice (raro duo aut tres) simpltcissimus, 
ecectuSi glaber* subteresj inter squamas decurrentes vage sulcatus, 
carnosus, inferiie crassifcudrae digiti miuiuri pollicis et uiira, versus 
apicem seusiiu gracilior, septem ad viginti uucias altus, squamis ob- 
sessus alternis sparse el laxe imbricaiis, ovato-Janceolatis, glabris, ste- 
pe obtusiusculis , margine membranaceis et sordkle fnlvis, dorse viri- 
dibus obtuseque carinatis, carina decurreuiibus, unam unciam longis, 
semiunciam in niedio iatis. 

Flores viginti ad quinquaginta, alterni, sessiles, contigui, circa rachin 

crassam eaniosatn suleatam glabram imbrioati, spicamque oblongo-co- 
nicara quinque ad oovem uncias altam, inferne tres ad quatuor latani, 
-etficientes-; vix odori, vixque ainariusculo sapore pncditi. 

Sub singiilo flore bractese tres glabrae; exterior rachi inserta et subipsara. 
decurrens, maior, longitudine calycis, convexo-concava, erecta, flo r 
rein mferne cohtegens-, magnkudrae structaraque sqnaniaruin scapi, 
sed s.epius acutiuscula, et minimis denticulis iftaequalibus ad apicem 
scariosura crenulata: duae interiores calyce paulo breviores, et subter 
jpsius basin utrinque receptaculo rloris insertae, erectte, lanceolatae, ob- 
tusx aut acutiusculae, carinatae, intus canaUculatae, ex-albido flaves- 
centes, scariosae, marginibus iuaequaliter crenulatae. 

Calyx monophyllus, campanulatus, membranaceus, ex albido flaves- 
cens, glaber, quinquefidus; lacinris Bequaiibus, ovato-subrotundis, iti* 
ajqualiter dentkulatis, eoncavis, erectis, tubo corollce cylindraeeo al- 
titudine asqualibus, cum toto calyce persistentibus. 

Cokolla magna, sesquipollicaris, lutea, intus ad staminum insertionem 
lanata, c.etera utrinque giabra, recurva, subinfmulibuliformis, vix dis- 
tincte labiata (labia enun nonnisi analogice, sive situ staminum in su- 
periori faucis latere duabusque plicaturis in ipsius inferiori, distinguu- 
tur:) tubus, usque ad medium dum intra calycem, angustus, cylindra- 
ceus, rectus, dein deorsum arcuattis, usqae ad limbum ampliatus, yen- 
tiicosus, collo ad infimam limbi laciniam bisulcattts, ibique fauce bipli- 
ius, plicaturis saturatius luteis: limbus quinquepartitus, laciniis bre- 
vibus, omnibus sequalibus, ovato-subrotundis, leviter concavis, inte- 
gris (leute tamen visis, obsoletis nonnullis minimis denticulis crenula- 
tis) primum patentibus, mox revolutis, demum cum tota corolla mar- 
cesceutibus. Denticuli sub laciniis inferioribus corolls mihi nulli. 

Stam. filamenta quatuor, quorum duo paulo breviora, filiformia , albi- 
da, glabra, ad basin viltosa, superne arcuata et ad ses^ connivenria, 
sub latere superiore tubi corollaa inflati recondita, lirabo breviora. An- 
tlierjc dilute flavae, lanatee, lanaque conjuncias, apici filamentorum in- 
crassato deimun acuminato adnatae, bilobae, lobis unilocularibus, ob- 
lanceolatis, basi mucrone terminatis. 

Pist. Germen superum, ovato-oblongum , acutum, compressiusculnm, 
ntrinque obsolele unisulcatum, glabrum, albuni, calyce fere triplo bre- 
miis. basi glandula nectarifera annutari, lutea, brc-vi, tenui. adbasreoti 



K 



38 PHYTOGRAPHIA 

cinctniu. Stylus filiformis, alhidus, glaber, sitn staminum, pauloqnr 
illis longior, apice inciirvus, basi pcrsistoiis. Stigma crasstiin, eoiive- 
xo-truncatuui, absque ulla cinargiuatura, aut ullis lobtilis, centro au- 
trni oonvexitatis aperttira iniuiiiiii perforatum, obouitiiin . late subcla- 
\atum, sr.bltis depressiusculum , oinuiiio glabnmi, tlavi •sr;ens, ad an- 
tlieras nutans. 

'Capsula ovata, glabra, fusca, suturis sulcata, basi sfcj li persisleute acu- 
minata, unilocularis, l<i\al\is, calyce vestita. 

Skmina numerosa, centum et ultra, niinima, suhglohosa, fnsea, recep- 
laenlis dttobiis fungosis linearibus, singulie valvula' paricti intemo len- 
gitudinaliter adnatis, inhrereiitia; «pionun perpauenla fertilia. Eoruin 
integumentuni, lente visum, fungosum, extus alveolare, seu reticulato- 
cellulosum. 

Hab. in dumeti.s arenosis trans Tagum salsum, praesertim inter Alfcitc et 
Seixal, radicum sihi vicinaruin parasita. 
Floret Aprili, Maio. 



Usus ignotns, nisi forsan Arabibus ad tinctum, at ex Forskalii triviaU 
colligitur. 

Obs. Differt a Lathrasa calycis qninqoefidi et corolla? limbi quinquepnr- 
titi laciniis a?qualihus, collo corolla; gibboso , glandula sub germine 
annulari. Differt etiam ab Orobanche laciniis tam calycis quam corollse 
a?qualibus ; quanqnam enim nonnullse Orobancha? species calycibus 
corollisqne quinquelidis donentur, lacinise tamen istorum tegumento- 
rutn nunquam latitudine et altitudine aequales, ot in nostra, sunt; 
praeterea quoque ab ipsa differt corolla non exacte ringenti, sed arcua- 
to-subinfundibuliformi, seu si potivis vis, supra medium campanulofa: 
item glandula annulari sub germine, antlieris lanatis, et tandem hahitu 
radieis, qua? horizontalis, nec verticalis ut in Orobanchis. Quapropter 
illam generi olim a Celeb. Tournefortio stalnlito restituo sub chara- 
ctere essensiaii sequente: 

a Cal: 5-fidus aequalis; corolla ventricosa arcuato-subirifundibuliformis, 
liinbi quinquepartiti laciniis undique a?qiialibus; authens lanatis ; sti^- 
inate integerrimo perforato; giandula aniiulari suh germine; caps. uni- 
locularis, 2-valvis, polysperma. 

Phelip.ea violacea Clar. Desfontaines, quam cum nostra Cel. Willde- 
now Orobanchis associavit, uti etiam coccima ejusdem Botanici, atque 
onentalis Toornef. , mihi sunt ignotae, et, an potius Phehpa?a? quam 
Orpbanchis adjutigeridSe, aliis decidendum relinquo, dum hsc duo ge- 
nera siinul cum Lathrsea in unuin, ut rectius foret, non conjunguntur; 
num ista tria genera artificialia, si calycis et corolla: divisuras in diver- 
sis speciebus valde diversas excipias, ccrteris in floris et fructr.s notis 
uti etiam habitu squanioso, nimis eonveniunt unumque verum genus 
naturale conslitu mxt. 



LrsiTANi^. 39 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

17. 

V I O L A Lusitanica. 

V. foliis ovnfis, oblusis, obsolete serratis, glabris; eaule dehdi, nsreli- 
dente; stipulis ftirj basin scrrato-bidentatisfncclariis cahee lotHorihii-;. 

Brot. Flor. Lus:!. 



Hadix perennis, brevis, fibrosa. 

Caules plures ev eadem radice, ex decnmbenti ascendentes, fenues, 
debiles, fiexuosi, glkbri, ut lota planta; ad exortum e radiee subramo- 
si, subteretes, purpurascentes, deiu simplicissimi, triquetri, vindes, 
4 ad 7 uncias longi. 

Folia alterna, plurima orata. nonnulla ovato-laneeolata, ohtusa, veno- 
sa, utnnque gjabra, obsoletissiroe serrata, s. quasi crenulata; in mp. 

dio caulis remotiora, ad illius ii.fciiora et apieem propriora; petiolata 

■ \0 .'liialiciato. earmato, carina deeuriente; lan.ma f.dii ad basin 
6 ad 9 Imeas lata, 10 ad 20 longa, petiolo saepms plus minusve longior. 

Stipi L.t- duje, laterales, qpposirae, liberae, acut*. sublanceolate, erectse, 
Mles, ;mo aut utroque lafere marginali ad basin serrato-deniat£C* 
atque dceurrentes, petiolo valde breuures. 

Flores solitarii, axillares, cemui, omnes semper fertiles, eorollaque 
omnes mstructi: pedunculi ereeti, folio breviores, aut interduni sub- 
squales v ad apieem caulis, sie::t etiam folia, minores) subteretes, hmo 
obsolete canaliculati, inferne, qua cauli articulantur, ' incrassati, 'paulo 
ultra medium bracteati. 



Br 



duae, subrufoe, subulatse, adpressv, suhoppo.-dc.r-, sesqniiineam 
longae, semilmeam ad basin latae, ibique interduin subpnbescentes, at- 

que ano alterove tlenticulo instruetse. 



i.ri axvpivm ■)ei'tap!,v!!um, persistens; foHblis ovafo innceolr.tis, jpqna- 
hbus, basi obtusis, apice acutis, corolla dimidio IWfevrof ibus , paido 



basin receptaculo affixis; superiori reflexo, duobus lateralibus 
xiusculis, duobus inferioribus ad nectarium hinc inde reflexis: sin- 
saepius lineis tribus subrufis notato. 

E S 



40 fKYTOGRATHIA 

•Cor: pentapetala, irregularis, dilute, s. ex albido-caernlea, inodora: pe- 
ta!a omnia obtusa; duo superiora paria, reflexa, subelliptica, ^septem 
linfeaslonga, dnas cnni dimidia lata, cxrulea, glabra, unguealbido: 
duo lateralia paria, superioribus subsqualia, ungue latiori albido, hint 
lineis cseruleis picto, inde pilis albis barbato, apice reflexhasferfo; infi- 
muui inter lateralia glabrum, latius, obovatum, emarginatum, s. levi- 
ter bifidum, concavum, rectum, apice lateralibus sequali, caerulescenti, 
inteme et inferius lineis saturafe ceiuleis picto, basi protensa in necta- 
rium cornrculafoim flavum, supra bisulcum, subtus unistulcatum , ob- 
tusuin, s. leviter emarginatum, inter calycis duo foliola inferiora et ul- 
tra ipsa ad sesquilineam prominens. 

Stam. Filamenta nulla, nisi dorsum antherarum kpsa esse veli*. Aulher-e 
quinque, media basi reeepticulo inscrtae, ovatae, fulvae, externe dorso 
ffiquafi, interne medio unisulcatae, bivalves, biloculares, postice in 
membranam albidam, acutam, usque ad medium styli arcte proten- 
sam, apice desinentes, germiui et sjfcylo appressae, lateribus inferne li- 
beroe, superne coalitee: dme basi externe in calcaria filiformia, solida, 
curva, compressa, fulva, duas lineas toaga, in uectarium intrantia, 
termiuantur. 

fiST. Germen superum, ovatum , substriatum, lineam unam longum, 
viride, glabrum, antberis arcte cinctum. Stylus obliquus, omnino fis- 
tulosus, sensim superne crassior, pallidus, extra membranas aiithera- 
rum prominens, sesquilineam longus. Stigma crassiusculum, conca- 
vum, leviter obliquum, s. oblique urceolatum. 

•l^ERic Capsula subovalis, obtuse trigona, unilocularis, trivalvis, basi 
styli tuberculiformi terminata, viridis, singulo latere trisulcata, tres li- 
neas longa, duas lata, ante dehiscentiam cCrnua, dehiscens erecta, 
valvulis navicularibus, demum patentissimis, 

Semina plura (28 ad 30) fusca, feevia, subglobosa, valvularum angulo 
intemo affixa, funiculo umbilicali brevissimo, viridi, crasso, glandu- 
laeformi. 

Floret Aprili, Maio. 

Habitat iu jugis Beir* borialis, inque subalpinis, maxime circa Hermi- 
nium, vulgo Serra da Mstrella. 

Obs. I." Tota planta inodora est, et sapore herbaceo pradita; semina ta- 
men leviter acria et fortasse emetiea. 

Obs. 2." Non confundenda cum Viola montana, cui affinis; differt enim 
ab ea, ultra alias notas, caulibus ex decumbenti ascendentibus, foliis 
ovatis, utrinque glabris, et stipulis valde minoribus nullo margine pro- 
funde inciso-dentatis. 



LUSITANIiE. 41 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

18. 
C A M P A N U L A Loeflingii, 

G. caule angulato, ramosissimo, panicula erecisuscula; fuliis radicalibus 
cordato-subrotundis, reniformibusve; intermedffs ovato-oblongis, sub- 
integenimis, patentibus, sessilibus; coroliis nutantibus. 

Brol. Flur. Lusit. 

C caule angulato, paniculato; foliis ovatis, subsessilibus, serratis. 

Lot.fi. it. absque nom. triviali, etjoitts rudtcalibus non descriptis. 



Ivadix anima, brevis , biuncialis , a!ba, tenuis, fibroso-ramulosa, seu 
parum ramosa. 

lis solitarius ex eadem radice, erectus, sa>pe ex iina basi ad apicem 
ramosus, semipedalis, pedalis, sesquipedalisve, sesquilineam ad basin 

crassiis. Iiirsuiitlits, 5-ajig uiatus, augulis inaqualibus, brevissimis pilis 
ad angulos, inferne fojbpsUs , superne suljiiudus, uti et rami; qui al- 
tcrni, teniies, inferi Ipngg, erectiusculi, subdivisi, superi breves, onmes 
angulosi, pubesceutes, patuli. 

Folia radicalia parva, (cito pereuntia) petiolata, reniformia, s. cordato- 
subrotunda, obsoiete crenata, pubescentia, quinque lineas plus minus- 
ve lata; caulina alterna, patentia, s. redexa, subpubescentia ; infima 
petiolata, ovalia, seu. obovato-cuneata, crenata; intermedia sublingula- 
ta, aut ovato-oblonga, ses"silia, vage et obtuse serrulata, seu subinteger- 
rima, unciam et uitra longa, 4, o, 6 lineas lata; superiora ovato-ob- 
longa, s. subcordato-oblouga, aliqua obtusiuscula, suprema ovato-lan- 
ceolata, e medio ad apicem integerrima, sensim decrescentia in bra- 
as acutas, sessiles-, sublineares, ad basin pedunculorum insertas; 
r.uuea consimilia, sed paulo minora. 

Flores plurimi, subpaniculati, terminales, aut axillares ad superiora 
rauiorum, solitarii ad singulae bracteae axillam, nutantes; pedunculi 
setiformes, striati, pubescentes, longi. 

m is lacinise ">, setaceo-subulatse, supraplanae, subtus subcarinata?, 
nunc subpubescentes, Bunc glabrae, dimidio plus minusve corolla bre- 
viores, patentes, autreflexse, ad basin uno alterove denticulo obsoleto 
tstructe (interdum nullo.) 

L 



42 PHYTOGRAPHIA 

Corolla novem ad undecira lineas longa, inaperta ovali-pentagona, 
aperta campanulata tubo miuimo, s. vix uilo, pauio ad usque infra 
medium quinquepartita, laciniis acntis, ovato-lanceolatis, sequalibus, 
patulis, externe trinerviis; nunc violacea, nunc caerulea, interne infra 
mediqm zona ciucta saturatius colorata, basi intus et extus alba. 

'Staminum lilamenta .">, wx semilineam longa, subulata, all>a, glabra, 
squamis glabris, albidis, margine Subvillosis, inserta. Anthera: Hnea- 
res, albas, uti pollen, s. albido-puTpureae , biloculares, clausa adhuc 
corolla introrsum dehiscehtes, duas lineas longae. 

Pistilli Germen inferum, turbinatum', decemstriatum, subpubescens 
aut interdum glabrum. Stylus fiiiformis, corolla * brevior, primum 
pubescens, deraum glaber. Stigma ttipartituid, album, laciniis revolu- 
tis, pubescenlibus. 

CapsuiiX obronica, duas lifceas longa, sulcato-angrrlosa, trilocularrs, tri- 
busque posis dehiscens. 

Floret Junio, Julio. 

Habitat in sabulosis uml.rosis, sylvaticis, pascuis atqte ad sepes et mar- 
gines rivorum circa Conimbricam, et . Olisiponem, in Beira altiori, In- 
teramnia, Transmontana et Extremadura; rarior in Transtagana. 

Species media inter C. rolundifoliam etpatulam, cum qua communiter 
confunditur. 

Obs. differt a Campanula patnla ultra alias notas in descriptione datas. 
caule inferne uon simplici, sed ex basi ad apicem ramoso; foliis radi- 
calibus cordato-subrotundis, aut reniformibus, caulinis non lanceolato- 
linearibus. 



L U S I T A N I JE. 43 



v PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

19. 

C A M P A N U L A primulafolia. 

C caule arrgulato, strigoso, simplfcissiaio, siraplicive; foliis radiealibus 
et caulinis sublanceolatis, dupliealo-erenatis, utriuque veuis hispidis, 
caeterum glabris; floribus omuibus pedunculatis, axillaribus solitariis 
binis ternisve, terminalibus laxe glomera*:s. 

Brot. Flor. Lusit. 

Trachelium maius Hispanicum, flore purpureo? 

GrisL Vuid. Lusit. n. 1412. 



Radix perennis, obliqua, raniulcsa, subrepens, ad collum ex eicalrici* 
bus foliorum suberosa, incrassataque, ramis brevibus, albis, secundiuu 
longitudinem inultiii!)rosis. 

('.111,1:' solitarii, aut pauci ex padena radice, annui, pedales, bipedales 
et ultra, inferne fistulosi, angulosi, strigosi, ut tota planta, strigis hya- 
linis, virides, foliosi, simplicissimi, antinterdum, praesertim mferne, 

raniiilosi, ramis axillarihus, alternis, brevissimis, sivnplicissimis, folio- 
sis. liarissime ad radicem rauiosi, ramis semipedalibus. 

! \ r?,di<-alia et inrima caulis obtusiuscula, lato-Iauceolata, seu oblan- 
ceolata, lamina extenuata in petiolum marginatum, semiuncialem, un- 
cialem et ultra, ftiarginibus subrevolutis , basi semiamplexicauli, in 
dua> lineas decurrente; inaequaliter crenata, seu duplicato-crenata, 
«IfMiiculis obtusiusculis ciliato-hispidis , ad costam et venas utrinque 
liispida, cseterum utrinque jrlabra ; costa obtusa, decurrente; quatuor 
ad octo uncias longa, unam ad tres fere uncias lata; rugosa, pallide 
viridia, »t il\n Priviula nris, quibus etiam forma aliquantum similia. 
Superiora minora, ad apiceni caulis proportionaliter decrescentia, ova- 
to-ohlonga, s. interdmn sublanceolata , acutiuscula, subduplicato-cre- 
nata, dentibus acutis, alterna, sessilia, basi fere semiamplexicauli, in 
lineae duas, angulos eaulis eflicientes, decurrente. 

Flores terminales et axillarcs, peduncuhiti, pedunculis duas ad tres li- 
neas longis, erecto-patulis; ad extremitatem caulis racemosi, racemo 
brevi, paucifJoro, rioribus quatuor quinqueve laxe gloineratis termina- 
to; axillares, aln e,\ brevissimis pedunculis, alii ex brevissimis raniu- 
lis, niine solitani, nunc bini. iuicrdum teriii, uuo aliove stepe abortien» 
t<-. exoriuntur. 

i, s 



44 PKYTOGRAPHIA 

Folia floralia (unnm alterumve) inaequalia, ovato-lanceolata, acuta, 
serrulata, bispidula, calyce, interdumque pedunculo, breviora. 

Perianthium quinquepartitum, corolla fere dimidio brevius, nullis si- 
nubtrs reflexis; lacraiis Ovatis, acutis, inordinate deuticulatis, supra 
glabris apice excepto, subtus costa et margine hispidis, patulis incur- 
vato-marcescentibus. 

Corolla campanulato-patens, diametro unciali ad Liuncialem, fere gla- 
bra, cxrulea (rarius subpurpurea) fundo albido subpubescenti, ad 
medium usque quinquefida, laciniis ovatis, acutis, piloso-ciliatis , 
quinquecarinata, carinis ad apicem bispidis, marcescens. 

Nectarii squamse albidsc, jiiloso-ciliatae. 

■Stam: filamenta albida, subulata, antheris breviora. Antheras albida», 
oblongx, lineares, cdmpressiusculse, ;ipice acutiusculx, quadrisuicx, 
clausa adhuc corolla poileu jaculantes. 

Pist. termen iuferviin, obovaturn, pentagonum, profunde quinquesulca- 
tuin, hispidum, viride. 

Stylus filiforrais, glaber, albidus, vix cxrulescens, post pollinis ejacu- 
iationem, antherafum longitudine, antea ipsis valde brevior. 

Stigmata tria, albida, crassiuscula, oblonga, linearia, supra glabra, 
subtus polline albo onusta, hispida; in anthesi vera erecta, postea pa- 
tula, demum reflexa, in statu styli vegetiori paulo ultra sinus corollx 
elevata, ejusque lacmiis valde breviora. 

Capsula erectiuscula, pentagona, hispida, desuper glabra, calvee co- 
rollaque siccis instructa, trilocularis, foraminibus lateralibus semina 
emittens. 

Semina plurima, minima, subrotunda, compressa, submarginata, rufu- 
!a, glabra. 

Floret Junio, Julio. 

Ilabitat in Alc,arbiis et Beira ad montium rupes umbrosas et udas: oc- 
currit etiam prope Conimbricam ad fontem vnlgo du Qato, et in via 
meridionali ad praediuni do Rangek 

Obs. 1/ Radix, ut tota-planta, subdulcis est: caulium -cxtreniitates a pe- 
core avide eduntur, et tunc inferne illi ramosi finnt. 

■Qbs. 2." In solo non umbroso culta, valde breviori caule, foliis, et flori- 
bus mirroribus, istisque ad apicem caulis arcte glomeratis, proveuit. 

Obs. 3." Nimht affinis Camp. peregtiiw Lin. (.Mant. p. 20 4.) el Camp. 
lanuginosce La Marck (Dic. Encycl. Tom. I. />. -584.) Sed ultra alias 
notas in descriptione datas, ab illis difiert radice perenni, nec bienni; 
caule asperius hispido, angoroso, nee tereti; foliis oblanciolatis inxqua- 
liter crenatis , seu duplicato-crenatis, subtus inter veuas hispidas »ia- 
bris; petioli marginibus non serratis seu dentatis; floribus lateralibus 
saepius non solitariis: corolla valde maiori, fundo albido. nec atrocx* 
ruleo. 



L U S I T A N I JE. 45 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

GENTIANA cJdieodes. 

G. corollis quinquefidis, infundibniiformibus; caulibus cespitosis, pfo- 
stratis, ramosis; foliis lanceolato-spathulatis uninerviis; calycis lacimis 
capsulse et tubo corolla) suba.qualibus. 

Brot. Flor. Lusit. 

Centaurium minus alterum, Lusitanum? 

Grisiey Virid. Lusit. n. 303. 



Rapix in siccis annua, in bumidis biennis, triennis et ultra, ramosiuscu- 
la, cnllo duas ad quatuor Hneas crassa, cortice fusco, amara, uti tota 
planta. 

Caulis, dum tenera planta, unicus, erectus; cum adulta florens, aut 
biennis, aut triennis, plures ex eadem radice inferne teretes, filifonm s 
$*pe tri-quadriuucialesve, prostrati, nec raro ad cicatrices a casu fo- 
liorum radicati, eoruin ramorumque apicibus erectis, omnes ramosissi- 
mi , dense approximati et cespitem triuncialem ad semipedalem efii- 
cientes. 

II ami infimi et medii, in caule adulto aut bienni, longiusculi, prostrati, 
apicibus adscendentibus, teretes, foliis exspoliati, ut ibidem caules, 
saepe alterni, plus minusve remoti; extremi breves, erecti , subqua- 
draugulafes, foliati, cohgesti; oppositi, ex quibus interdum nonnulli 
umbra sufibcautur. 

Folia opposita, internodiis triplo qitadruplove longiora, patula, glabra, 
uninervia, integerritna, obtnsiuscula, iu petiolos subcoalitos attenuata 
oblauceolato-spathulata, sesquilineam ad duas lineas lata, semiunciain 
aut paulo ultfa longa, petiolo supputato. 

Florf.s rainulos congestos terminantes, ssepius duo auttfes: cum diiOj 
unus lai. ralis breviter peduncuiatus, alius sessilis; cum tres, unus me- 
dius sessilis, alii subsessiles. Involucrum coinmune diphyllum, folio- 
lis oppositis, lineari-labceolatis , calyci subsequalibus, aequalibus aut 
longioribus; involucrum partiale florum lateralium etiam diphyllum, 
foliolis lineari-seiaceis, calyce brevioribus, aut longioribus. 

M 



4& PHYTOGRAPIIIA 

Calyx pentngonus, usque fere ad basia quinquepartitus, corollce IuIjo 
ceqitalis aut subicqualis, laciniis ad margmes scariosis. 

Corolla infundibuliformis, quiivquefida, nperta, mnguitudine et colore 
ut io Gent. Ctntaurio, cui et reliqmr rructificationis partes adamussim 
similes sunt; capsula tamen calyce tecta eoqne vix longior. 

Tlabitat in lmmidis maritimis prope oppidum Figucira in Beira. Flor. fe- 
re toto aimo. Biennis et ultra m loco naturali. 

Obs. 1° Afiinis Cliironise Gcrardi, et Centaurio minori palnstri ramosissi- 
mo, flore purpureo, Vaillanlii , ssepe pro varietate babitis Geutianse 
Centaurii (Linna?i) seu Chironiae Centaurii (// illdeuovii): sed abunde 
diversa, nam saepe biennis triennis et ultra, caulibus procuinbentibus 
saepeque inferne ad basin radicantibus, foliis uninerviis, calyce eorolhe 
tubo aequali attt subsequali, aliisque nolis in descriptione datis. Affinis 
quoque Chironiae inapertm (Willdenovii) seu Centaurio palustri mini- 
mo, rlore inaperto (Vaillantii); sed differt radice s;rpe non unnua, o;m- 
libus non erectis, foliis non trinerviis, et valdc maioribus, corolla maio- 
ri, nec liinbo contracto inaperto. 

Obs. 2° Si genus Chironia, a D. "Willdenovio in Lin. Spec. Plantar. in- 
trusum, conservandum erit, nostra planta ad illud amandabitur, aut 
ad Genus Mlrithraa aliorum, si hoc potiori jure stabilicndum. 



L USIT ANI M. 47 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

21. 

ILLECEBRUM cjmosum. 

III. caule herbacefo, erecto, dichotomo; foliis sublinearibus, crassius- 
culis, inferioribus verticiliato-quaternis; spicis cymosis, antrorsum st- 
cundis, approximatis, recurvis. 

Urot. Flor. Lusit. 

III. apicfe cvmosis, secundis; caule difluso. Lin. Spea. Phnitar. 

lt. Moris. llist. Pt. 2. t. 29- vix lutcrabihs. 

Hekmakia erecta annua, Lusitana. 

Grisl. Vir. Lus. n. 726. 



Radix annua, fibrosa, radiculis brevibus, paucis, albis. 

Caii.is solitarius, erectus, teres, filiformis, e basi ad opicem raiiioso-di- 
clmtomus, pubesceus, genicutatus, internodiis superiorihus longi^ in- 
fimis brevissimis, duas, tres quatuorve uncias altus: rami erecto-patu- 
li, inferiores ssepius superioribus altitudiue Lequales aut paulo longio- 
res, cvmis simiiiter cequalibus aut subaequalibus termitiati. sicque tota 
planta in florescentia qnasi corymbuin multicompositum effingit. 

Folia sublinearia, seu lineari-lanceolata, acuta, mucronata, crassiuscu- 
la, supra convexiuscula marginibus subreflexis, subtus canaliculata, 
utrinque glabra, semilineam seu lineam in medio lata, duas ad tres ii- 
neas longa, sessilia, patentissima; inferiora et media siepius vertieilla- 
to-quaterua; suprema, cymis terminaiibus contigua, saspe duo opposi- 
ta, minora. 

Slipul/e ad singuli folii basin dusc, (una utrinque adnata) nlinutissimas., 
membranacea?, subulata:, subpubescentes. 

Flokes cymosi; cynut plurimse, caulem et ramos tenninantes (raro una 
lateralis, sessilis aut subsessilis, 111 penultimo nodo) dichotomap, ter 
quaterve bifidas; radiis brevissimis, nimis approximatis, extremis re- 
curvis, sicque cymas quasi capituliformes efficientibus; floribus nume- 
nisis, antrorsum secundis, alternis, coritiguis, sessilibus, in prima et 
Beeunda bifurcatione unicb subsessili. 

M '2 



48 PHYTOGRAPniA 

Bractea ad singulos radiornm floros sa-pe nna, minutissima, calyce 
valde brcvior, membranacea, albida, pellucida, ovuta, ucuta, concava, 
siibpubescens. 

Floris integumentum unicnm. 

Perianthtum (nisi corollam appollare volis) pentaphyllum • folio^s tri- 
bus externis paulo maioribus, duobus internis angustioribus, omnibus 
glabris, basi biauriculatis, superne crassioribus, lente vitrea visis sub- 
papulosis, cucullato-retusis, extrorsum breviter aristatis, interne < on- 
cavis, in anthesi erecto-patulis, albidis, vfxque in uisci medio snbviri- 
dibus, postea clausis, viridibus, persistentibus, duobus angustioribus 
in centro triuiu latiorum sitis. 

Stamina quinque, brevissima, seu calyce fere quadrupl6 breviora, re- 
ceptaculo, in calyeis fundo, inserta: fdamenta subulata, pallida: an- 
thera subrotundae, biloculares, flavre. Stamina sterilia, seu squamu- 
las, nulla mihi videre contigit, et forte eorum loco auricula: foliolorum 
calycis sunt. 

Pist. Germen ovatum, acutum, la-ve; sfylus unicus, minimus-, stami* 
nibus pauk) brevior; stigma obtnsum, interduni subemarginatum. 

Capsula calyce arcte tecta, membranacea. ovalis, stylo coronata, unilo- 
cularis, evalvis, inferne lacerate dehiscens. 

Semen unicum, ovale, acutum, laeve, flavum. 

Hobilat in dumetis aridis et clivis sabulosis, macris circa Conimbricam 
et alibi in Beira, et trans Tagum circa Setubal. 

Floret Maio, Junio. Ann. 

Obs. Tota planta amariuscula et subadstringens est. Habitus parvi Sedi 
aut CrassuicC 



L TT S I T A N I fflt 4f> 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

ILLECEBRUM echindtum . 

III. canle subramoso, obliquo aut decumbente; floribns glomeratis, 
a\illanbus, numerosis, subnudis; calycibus inferne ventricosis, hirsu- 
tis, apice rigide aristatis. 

Brot. Flor. Lusit. 

Paronychia echutala, canlibus prostratis, ramosis; foliis laevibus; ca- 
pitulis axillaribus, eclnnatis. 

La Marvk Dict. But. Ericycl. Tom. V. pag. 23. 

Paronychia Lnsitanica, Polygoni fblio; capitnlis echinatis. 

Tourn. Lnst. R. Llcrb. 503. 

Polygonum capitulis inter genicula echinatis. 

Bocc. Sic. 41. t. 20. Jig. 3. 

Hlrniaria alsinitis annua, tertia minor. 

Grisl. Vir. Lus. n. 725. 



Radix annua, inferne fibrosa, cbllo tenuis, filiformis. 

Caulis teres, filiformis, geniculatus, geniculis irais propioribus, subriu- 
bescens; in solo macro, sabidoso, aridoque, erectus aut obliquus, 
tres ad quinque uncias lOngusj solitarius, simplicissimus aut simplex 
nuo alterove raino erectiusculo inferne instructns, raro ex eadem radi- 
Oe duo aut trcs: iu solo fertili quinque ad septem uncias longus et ul- 
tra, ex decumbenti adscendens, ramosior, ramis srcpe alternisi 

Folia in genicnlis duo opposita, nec raro quatuor, quorum duo minora 
ad goininam novi rami (fere seinper floribus vicinis sufiocatam); sffipe 
quasi secunda et a florum capitulis deflexa, subsessilia, lanceolata, 
apice mucronata, utrinque glabra, intcgra, subciliata, ct lente vitrea 
^isa minutissime serrulata, tres lineas cimi dimidia longa, duas aut 
paulo ultra in medio lata, internodiis supremis et imis loiigiora, mediis 
paulo breviora. 

StipuljE, ad singuli petioli brevissimi basin, du&, erecta?, ovatre, acu- 
tissimae, integerriro.se, glabra?, membranacese, albidse, pellucidse, ses- 
quilineam longae. 

N 



. ,0 PHYTOGRATPIIIA 

Flores, ad singula caulis et ramorum geuicula, capitati, ooto ad duo- 
deohrj et yltra, iu capituli centro sessiles, ad cjus oras subsessiles. 

Bractr2E, paulo iniia calycem seu ad pedunculi basin, tres, pellucido- 

iucinbranace;£, ovatae, acutae, ciliata:, \ «ittris calvcini fere longitudiae. 

Floris integumentum unicum. 

PerIaNThiUM corolliuum, pentapliyllum, infernc urerohito-vcntricosum, 
hirsutuiu, superne. glabniin; foliolis sesquiiineam fere longis, altitudi- 
ne et latitudine sequalibus, sublinearibus , superiie paulo latioribus, 
apice iutus roneavo, cuculliformi, retrolYacto, postice acutiusculo, et 
in aristani rigidulani, unius lineae longitudine, tenninato: in autliesi 
patulis, in disco viridibus, ad oras nicinlnauaceis , albidis, postea 
oninino viridihus, clausis, insiinul cum aristis rigescentibus, persisteu- 
tibus, capitulo eehinifornii reddilo. 

Stam. filamenta decem; fertilia quinquc, snbulata, albida, basi dilatata, 
receptaculo inserta iu fundo calycis, foliolis istius ferc quadruplo bre- 
viora, eisdcinque opposita: autlierse iiicuinljcntcs, lla\x, subrotundse, 
utrinque emarginata', biloculares. Filamcnta alia quinque antheris nul- 
lis terminata, subulata, cuin fertilihus alternantia, illisque vix minora. 

Pist. Germen superum , subglobosum , glabrum , lente visum superne 
subpubescens. Stylus capillaris, erectus, longitudine staininum. Stig- 
ma emarginatum, seu leviter bifidum. 

Capsula calyce stricte clausa, subglobosa, membranacea, unilocularis, 
evalvis, basi lacerate dehiscens. 

Seiuen unicum, ovato-subrotundum, obsolete acutum, lxve, funiculo 
umbilicali loii2,iusculo extiis instructum. 



o 



Habitat in aridis sabulosis, dumetisque macris circa Conimbricam et ali- 
bi in Beira. Flor. vere. Ann. 

Obs. 1.° Planta inodora est, atque sapore leviter adstringente prxdita. 

O/w. 2.° Omnibus Illecebri speciebus, quas hactenus mihi videre in Lu- 
sitauia contigit, Illecebro verticUlalo excepto, nulla capsula quinque- 
valvisest: unde nisi character Illecebri ab integumenti floris partibus 
superne cucullato-retusis posticeqne aristatis, prxsertim desumatur, 
semper cuni aliis proxime aflmibus generibus confnndetur. 



LUSiTANIjE. 51 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

23. , 
ANCHUSA nigricans. 

A. foliis lanceolatis, hispidis; bracteis lanceolatis; calycibus pentagouis, 
corolla loogioribus, fructiferis inflatis, pendulis. 

ISrol. Flor. Lusif. 

Lycopsis nigritans. la Marck EnCycl. Bot. Tom. 3. p. Ojj, 

Echium sive Lycopsis hispidissima? 

Grisl. Virid. n. 4.54. 



K\i>i\ ramosiuscula, annua. 

Caulis erectus, angulosus, hispidus, pedem ad sesqnipedem altus, sub* 
ramosus, ramis alteruis, prinium creetiusculis, demum curvatis. 

Folia inferiora caulis sessilia, plus minusve semiamplexicaulia, oblonga 
sublanceolata, acuta, integra seu perpaucis denticulis vag& et obsolete 
instructa, hispida, alterna, patula, quinque ad septem uncias longa, 
octo ad quinclecim lineas lata, omnia sursum usque ad flores sensim 
decrescentia, ubi saspe viridia, rarius leviter violacea, auguste lanceo- 
lata, sesquiunciam ad imciam longa, octo ad quatuor lineas lata. 

Racemuli simplices, ramos terminantes , recufvi, foliosi; pedunculi 
unilatelares, laxi, solitarii, axillares, hispidi, duas ad quatuor lineas 
longi, patuli, fructiferi reflexi, penduli cum fructibus. 

Cal. Periantbium ovatum, monopliyllmn , pentagottum, quinquedenta- 
tum, dentibus acutis, hispidum, viride, interdum leviter violaceum, 
persistens et sensim post anthesin inflans, demumque in semiuum ma- 
turescentia late vesicarium, seu diametVo nucis avellaneae. 

Corolla calyce paulo brcvior, infundibuliformis; tubus rectissimus, al- 
bidus, ad quinque lineas longus, et limbo triplo longior, sub isto Ievi- 
ter coarctatus, basi apiceque crassiusculus; limbus atro-purpureus, 
seu nigricans, in lacinias quinque breves, obtusas, patulasque parti- 
tns: faux squamulis quinque breVissiinis, villcsis conniventibus clausa 



Stam. filamenta quinque, filiformia, albida, brevissima, tabo adhaeren- 
tia. Anthere oblongae, fuscse, mcnmbentes, fancis squamulis tectae. 



5 X 2 PRITOGRAPHIA 

Pist. Germen quadrifidum, leviter convexum, glabrnm. Stylos filiformis 

fere iongitudiuc anilierannu. Stigma obsolete bilidum. 

Peric. nullum. Semina quatuor, triaaut duo in fundo calycis vesicarii , 

ovata, subfusca, rugosa, reticidata, acutiuscula, basi perforata, liinc 
ad calycis axem uniangulata. 

Sapok totius plantse berbaceus. 

Habitat in collibus de Alcanlara et aliis prope Olisiponem. Flor. vere. 

Obs. niniis afiinis Lycop. vesicarice, quoe forte potius etiani ad Ancbusas 
referenda; s'ed dirlert calyce pfcntagono, tumidiori, coroila atro-piirpi;- 
rea, calycis dentibus valde breviori. 



LUSITANIE. 53 






PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

24 

CYNOGLOSSUM Lusltanicum . 

C. foliis omnibus lanceolatis, glabris, integerrimis , ad margines lasves 
uuinerviis, utriuque viridibus; caule flacciclo, subsimplice; racemorum 
floribus remotis, paucis. 

Brot. Flor. Lusit. 

Lusiranicum, foliis lanceolatis, subbxvibus; racemulis paucifloris. 
brevissimis. La Marck Enc. Bot. Tom. 2. p. 239i 

Omthalodes Lusitanica elatior, Cyuoglossi folio. 

Toum. 1. R. H. 140. 

oglossa altera, Lusitana. 

Grist. Viritt. Lusit. n. 472. 



Radix oblonga, saepe obbqua, paruin ramosa, radiculis filamentosis in- 
structa, superne ad eollutn crassitudine pennse anserinse, perennis. 

Cadlis teres, tenuis, flaccirlus, erectiusculus, glaber, pedem ad sesqui» 
pedem altus, in duos tresve ramos alternos, simplicissimos, divisus. 

Foli v radicalia lato-lanceolata, integerrima, utrinque popre marginem 
niiiuervia, superbe glabra et saturate viridia, subtus dilute viridia gla- 
briuscula, seu raris brevibusque pilis instructa, petiolata: caulina lan- 
ceolata, acuta, ad basin angustata, similiter, ut radicalia, integerrima, 
et ad margmes Lvves uninervia, utrinque glabra Isevia viridiaque, sub- 
-silia, sessiliave, pauca, remota. 

Racemi caulem, ramosque patulos, terminantes, simplicissimi, flaccidi, 
glabri, ssepe 5 ad 8 uncias et ultra longi, apicibus ieviter recurvis. 

Flores solitarii, remoti, pauci; pedicellis filiformibus, florc longioribus. 

\ vi.. periantliium, qiiinquepartitum, subpubcscens, laciniis patulis, ova- 
tis, corolla brevioribus. 

s i a.m. filamenta quinque brevissima; antberae violacese. 



> i fHYTOGRAPHlA 

jPist. Cermen quadrifidum, dcpressum, glabrum Stylus simplex, an- 
therie rongior. Siigma obtusum. 

Semina quatuor, laicre interiore stylo pcrsistcuti affixa, hemisphzcrica, 
coucava, glabra, striata, rugosa, margine suhdeuticulatu. 

Hahitat ad radices montium, iu humidis et umbrosis silvaticis circa Co- 
nimbricam et alibi hfl Beira et Lusitania boreali. FloTet vere et festate. 

Obs. 1° Cynoglossum nostrum Lusitanicum est verum Cynoglossum Lu- 
sitanicum D. La Marekii, et Oinphaloctcs Lusilahica elalior, Cuno- 
glossifolio Cel. Tournefortii; quare synonymum istud nostro soium ap- 
plicanduni, 

Obs. 2/ Cynoglossum Lusitanieufn, foliis cordatis amplexicaulibus , gla j 
hris, margine laevibus, D. Vahl. Si/mb. 2. pag. 34, et celeber. Willd. 
jn Lin. Sp. Pl. Tom. I. p. 2. pag. 7<5-5. non occurrit in Lusitauia, est- 
que planta a nostra diversa, annu:^ vitu, foliis cordatis, aniplexicauli- 
bus, aveniis, glauco-viribus, figura fere Brassieaj orieritatis, corolla 
alba, etc. 

Obs. 3.° Cynoglossum Lusitanicum, foliis lincari-lanceolatis, scabris Lik. 
Sp. Plant. 193. et illud Milleri Dict. n. 6. Caule erecto, ramoso, foliis 
lanceolatis, scabris, sessilibus, spicis rlorum longissimis, non est etiam 
plus nostrum quum illud D. Yahl., neque hucusque ullibi visum in 
Lusitania; forte planta hyhrida ex nostro Ci/noglosso linifolio, et 
planta, seu Cynoglossi linifolii varietas grandior, foliis superne s - 
pilosis, scabriusculis, uti quoque in marginibus. 

Obs. 4° Ci/noglossum Oniphalodcs Lin., Scopoli, aliorumque Botanico- 
rum, non occurrit in Lusitania, uti creditur, et a uostro, foliis corcla» 
i'\s ovatisque, sat diversum. 



LUSITANIiE. 55 



&- 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

25. 
HYPOCHAERIS adscendefts* 

II. scapis plurimis adscendentibus, centralibns erectiusculis; calyce Saei 
pe glabro, corollulis radiantibus vix minori ; pappis plumosis, radil 
sessili, setis ipsius basi lana arachnoidea ligatis, disci stipitato; foliis 
obtusis, dentato-sinuatis, supVa hirsutis. ^ 

An II yp. hispida: in solo macro varietas? 

Hyeracium hirsutius Lusitanum et. H. lanuginosum? 

Grisl. Vir. Lusit. n. 739, ct 74 1* 



Tlwux annua, subfusiformis, superne ad collum tres ad quinque lineas 
crassa, plurimis undequaque tibrosis radicuiis instructa. 

Folia omnia radicalia, in orbem decuihbentia, oblonga, sinuaio-dentata, 
dentibiis integerrimis, supra hirsuta, subtus costa excepta glabra, api- 
ce obtusiuscula, <luas ad quatuor uucias et ultra longa, semiunciam 
ad unciain snperne lata, sensiin versus basiu decrescentia et in petio- 
lum alatum angustata. 

Scapi ex eadem fadice plurimi, sex ad viginti et ultra, in orbem pro- 
cumbentts , demum adscendentes , foliis radicalibus duplo triploque 
Jongiores, lineam ad sesquilineam inferne crassi, teretes, glabri, ad 
ima interdum subpubescentcs, ultra meilium subfamosi; ramis tribus 
ad sex, alternis, aut nonnunquam tribus quatuorve ultra scapi medium 
subverticillatis, omnibus squamosis; squamulx ovatae, acutae, alise ad 
ramofum exortum maiores, sesquilineam latcs, duasque lineas longae, 
aliae, secundum rauioroum aut pedunculorum longitudinem, necnoii 
iufra calyces, duplo triploque minores. 

Flores tres ad sex, scapum et ramos terminautes : pedunculi prope ca> 
lyces vix incrassati. 

Calyx communis oblongiusculiis, poiyphyllus, foliolis imbricatis, in- 
xqnalibus, externis sensim inferiora versus brevioribus, subovato-ob- 
longis, intimis altioribus ad quinque lincas longis, linearibus, omnibus 
acutiusculis, subcarinatis, sa-pius oinnino glabris, externis intefdum 

o2 



56 PHTTOGRAPHIA 

linra carinali hispidulis, viridibus, ad oras submembranaceis, persis- 
tentibus. 

CoROLLA composita parva, ad sex lineas lata, calyce paulo longior: pro- 
priae numerosae, ligula quinquedentata, angnsta, brevi, iutus Jutea, 
e\lus-flavescenti, tubo longo, albido, glabro. ad ollum piioso. 

Stamina et Pistillum, ut in Gcnere. 

Cai.vx post anthesin scmina fovet, in dies grandescens, foliolis in pyra- 
midem anguloso-sukatam conniventibus, demum in plena maturitate 
reflexis. 

Semina subdifibrmia; radii apieeobtusa, subfusiformia, disci tenuiora, 
sublanceolata, utraque striata, scabra, ex fusco ferrnjrinea, pappnsa: 
pappus radiis imvqualibus , in seiuinibiis calyci contignis copiosior 
sessilis, plumosus insuperque ad basin lanatns s. araclmoideus, sfemine 
triplo longior, in seminibus disci simpliciter plumosus, stipitatus, sti- 
pite paulo longior, et extra calycein pyramidatum parum exertns: sti- 
pes setaceus, ferrugineus, et duas altus lineas cuni dimidia, semine 
duplo longior. 

Receptaculum modice convexum, tuberculis minutis conspersnm, te- 
ctum paleis albidis, membranaceis, lineari-acuminatis, calyci sequali- 
bus, deciduis. 

jjabilal in arvis macris, locisque sabulosis, prsesertim ad aqnilonem 
Ccenobii Theresiarum, et ad Mundam in Villa Franca, prope Conim- 
bricam et alibi in Beira. Flor. Martio, Aprili, rarius Maio, Ann. 



Hadix et folia amariuscula. Interdum variat foliis utrinque glabriuscii- 
lis, et seminibus fere omnibus pappo sessili, lanato. 

Obs. Nimis affinis Hyp. hizmda Ciar. Roth., seu Hyp. arachvoidi Celeb. 
La Marck, et olim pro illius varietate in solo macro mihi habita; sed 
denuo tam in macris quam in pinguibus observata, semper eam con- 
stanter ab illa diflerre vidi, habitu valde minori, scapis copiosioribns 
adscendentibus, florescentia valde pnecociori, corolla quoque minori 
et vix calycis foliolis longiori, 



L U S I T A N I M. 57 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

20. 
CREPIS intyhacea. 

JLus. Almeiroa. 

Cr. foliis radicalibus runcinatis, s. oblanceolatis, dentatis; caulinis ob- 
longis, amplexicaulibus ; caule erecto, dichotomo; pedunculis extre- 
nns binis ternisve, subcorymbosis; floribus, dum inapertis, nutantihus; 
calycis interni foliolis scabris, patulis, frtictificantibus reflexis, pappo 
alte stipitato. 

Brot. Flor. Lusit. 



l\ atwx fusiformis, jam simplex, jam inferne ramosa, crassitie digiti mi- 
uiiui, semipedem et ultra longa, fibris lateralibus comata, annua. 

Folia radicalia in diversis individuis polymorpha, nunc runcinata, auf 
sublyrata, nunc obovato-oblonga, aut lanceolata, dentata, 5, 6, 7, 8, 
nncias et ultra longa, 2, 3, 4 et ultra lata, saspius glabra aut subglabra, 
interdum utrinque hirsuta, versus basin in petiolos alatos extenuata. 
Caulina et rainea etiam mnltiformia, sessilia, amplexicaulia, acuta, 
sensim versus ramorum apices decrescentia, semper deutata, nunc riiu- 
cinata aut cordato-sagittata, et tunc interdtim utrinque hirsuta, nuuc 
oblongo-sublanceolata et tunc omnino glabra. 

Caulis erectus, sesquipedalis, bipedalis et altior, ex basi ad apicem ra- 
mosiis, dichotomus, inferne saepius purpurascens, superne dilute viri- 
dis, persaepe fistulosus, angulatus, striatus, glaber, aut interdum hir- 
sutus insimulque leviter scaber. 

Rami erecti omnes, sspius inferiores altiores; nonnunquam fere ad ra- 
dicis colluni plures, ut novi cespitosi caules, circumnascuntur, dicho- 
tomi, cauleque primario longiores. 

Flores paniculato-subcorymbosi, ante anthesin subglobosi, subfarinosi, 
seu albido-subvillosi, nutantes; pedunculis extremis filiformibus, sub- 
j)tibescentibus, striatis, 1, 2, s. 3 uncias longis, binis, s. ternis, inae- 
qualibus, medio centrali longioribus, squama una aliave instructis. 

Folia suprema ad pedunculorum insertionem sagittata, integra aut inte- 
gerrima, oiunia pedunculis valde breviora. 

p 



58 PHYTOGRAPHIA 

Calvx communis duplex, polyphyllus; exterior foliolis 9 ad 12, calyce 
inlenio fere dimidio brevioribus, acutis, ovato-lanceolatis, costa viridi- 
l)iis, ihique nudis, ad latera scariosis, albido-subvillosis, insertione et 
longitudine inaequalibus, patentibus etiam post anthesin, atque cum in- 
terno calyce persistentibus : intevior foliolis !> ad 1 1, lineari-lantieolatis, 
aequalibus, quinque lineas longis, unam fere lineam latis, viridibus, ad 
latera et apicem membranaceis et subvillosis, intus concavis, extue 
convexis, costa ad usque medium mollibus aculeolis fuscis scabra, in 
anthesi patulis, postea in pyramidem sulcatam clausis, deiuum in ma- 
turescentia reflexis. 

Corolla composita, diametro 12. linearum ad 14; propriae ligulatae om- 
nes, quiuquedentatae, luteae, radiantes suljtus purpurascentes , calyce 
iuterno paulo longiores. 

Stam. et Pist. ut iu aliis congeneribus, sed styli lougi, crocei. 

Semina subulata, curviuscula, striata, subrufa: pappus simplicissime 
capillaris, stipitatus, albus, brevior quam seuieu uua cum stipite sup- 
putatuiu. 

Heceptacvlvjm plauiusculum, ruidum, punctatum. 
Floret Martio, et mensibus vernis. 

Habitat in cultis pinguibus, in solo calcareo-humoso ad agrorum limites, 
et ad vias circa Conimbricam, Olisiponem, et alibi. 

Usus: plauta tota amara, et inodora est: pecon non ingrata, et re medica 
Cichorio intijbo similis. 

Obs. ln Compositarum naturali Ordine, et maxime in Crepidum genere, 
Stirpes foliis radicalibus rnncinatis vel oblanceolatis donatae , his et 
caulinis nimis polymorphae sunt; cum vero insuper bis eaedem habitu 
nunc glabro nunc diverse pubeseenti varient, species veras a falsis seu 
varietatibus eruere valde difficile: nostra Crepis iu pari casu est; atta- 
men, ni fallor, ab omnibus hucusque cognitis congeneribus, quibus ex 
pappo altius stipitato, (seu Barkhausiis Moench et Oecandolle) plus af- 
linis, specifice differre videtur. DiHert 1." a Cr. taraxacifolia praesertim 
caule erecto superne foliato, nec scapis adscendentibus basi solum fo- 
liosis, foliis radicalibus saepe runcinatis oblanceoiatisve, glabris, nec 
omnibus runcinato-pinnatitidis, hispidis. Differt 2.° a Cr. apargiside 
praesertim foliis caulinis non lineari-kmceolatis, nec superioribus sub- 
decurrentibus, caule ramoso, plurirloro, calycis externi squamis pluri- 
bus, nec hispidis nec subulatis, glabris. Diftert 3° a Cr. vesictvria, jn-.i- 
sertim defectu bractearum, et calycis squamis exterioribus non subro- 
tundo-ovatis. Differt4.° a Cr. scariosa, praesertim calycis externis folio- 
lis non longitudine internorum. Differt 5.° a Cr. alpina, praesertim cau- 
le ramosiore duploque altiore, calycis externi sqnamis non scarioso- 
aridis, nec interni hispidis. Diftert G.° a Cr. Sprengeriana , pra?sertim 
foliis caulinis non ovatis nec ciliatis, calycibus non sparse pilosis, fo- 
liolis exterioris non linearibus, seminibus non transversim sulcatis, 
pappo piloso, uec plumoso, quem ipsi assignat Allionius, nam stirpem 
hanc nuspiam in Lusitania vidi nec alibi vivam. Diftert tandem a Cr. 
macrophylla praesertim foliis inferioribus non ovato-oblongis, uec pilo- 
sis, calycis externi squainis non ovatis, neque interni brevissiiue hirsutis. 



LUSITANIiE. 59 



•V. 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

27. 
ANTHEMIS repanda. 

A. foliis simplicibus; radicalibus spathulatis, crenatis, glabris; caulinis 
oblongis, obtusis, sessilibus; caule simplici; pah is icccptaculi aristatis. 

Brot. Flor. Lusit. 

A. (rrpanda) 1'oliis simplicibus ovato-lanceolatis, repando-crenatis. 

Lin. S/jcc. pl. \1G'1. 

Chrysanthemum Lusitanicnm Agerati folio. 

Toum. Inst. R. Herb. 49. 

Chrysanthemum parvum, seu Bellis lutea parva latifolia? 

J. Bauh. Hist. Fl. 3. p. 105. 

CHRYSANTHEMUM Bellidis folio serrato, elegans. 

Grisl. Vir. Lus. n. 335. 



Hadix ad collum crassitudine pennte anserinae, inferne ramosa; annua, 
aut interdum biennis. 

Caclis erectus, glaber, ut tota planta, striatus, subangulosus, simplex 
uno alterove ramo, raro simplicissimus; pedalis aut sesquipedalis. 

Folia radicalia spathulata, ab apice fere usque ad basin profunde crena- 
ta, s. serrata, saturate aut aliquoties atro-viridia; caulina altema, 
oblonga, crenata, obtusa, sessilia; ex illis tamen et istis nulla vere 
repanda. 

Flous:s pauci, ad quatuor, terminales, solitarii, semiglobosi, raro sub- 
globosi. 

Calyx imbricatus, foliolis superioribus et intimis apice scarioso-mem- 
branaceis. 

CoROLLA composita radiata, oinnino lutea, et persimilis illi Chrysanthe- 
»n Myconis. Flosculi radii sa;|)e stylo mutilati. In disco et receptaculo 
convexo paleae aristata;, arista lutea, et super flosculos exserta in an- 
thesi, 

P2 



60 PHYTOGRAPHIA 

Semina tetragona, radii squamis coronata (interdum quatuor, quaruni 
duiB acutissima>, et quasi in setas breves desiuuut); disci sa>pius apiee 
nuda: cuni vero receptaculuin paleis perpaucis variat, tuuc Seinina 
disci menibrana ad basin tubulosa, dcin cochleariloruri, denticulataque 
coronantur; shnilique, quauquam longiori, illa radii. 

Habitat in dumetis sabulosis montosis circa Conimbricam, in Caparica 
trans Tagum, et alibi in Beira et Extremadura. 

Flor. Jun. Julio, Augusto. 

Usus ignotus : attamen ex sapore amaro planta non contemnenda. 

Obs. \.° Setnina radii sspius abortiunt; nec pauca etiam in disco, maxi- 
me ob insectorum morsus. 

Obs. 2.° Planta primo intuitu similis Chysayithemo Myconis, cujus forte hy- 
brida proles ; sed saturatius viridis, paleisque florum sat diversa. 



\ 



LUSlTANIiE. 61 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

28. 
ANTHEMIS fuscata, 

Lus» Margaca fusca: Margaca, quasi amargaca quoniam amara est. 

Ant. foliis bipinnatis, foliolis iiliformibus, carnosis, glabris; seminibus 
subtiu binatis, obtusis, nudis; receptaculi subconici paleis subovalibus, 
ad margines fusco-coloratis. 

Brot. Flor. Lusil. 

A. receptaculis subconicis, paleis oblongis obtusis , seminibus nudis, 
foliis bipinnatis lineari-iiliformibus, tripartitis. 

Willd. Spcc.pl. T. 3.p. 2182. 






Anth. prcecox. Clar. Liuk. 



Kadix annua, fibrosa, radiculis albis. 

Caules plurimi ex eadem radice, ascendentes, glabri, ut tota planta (ad 
lentem tamen vitream subglabri) striati, obsolete angulati, semipedem 
ad pedem et ultra alti, ramosi, ramis alternis, erectis. 

Folia alterna, sessilia, erecto-patula, unain ad dnas uncias longa, sur- 
sum ad flores decrescentia, bipinnata, foliolis setaceis, carnosis, ob- 
tusiusculis, et leviter mucronatis. 

Flores ramos et caulem terminantes; pedunculis uncialibus et ultra, 
erectis, striatis. 

Perianthioi commune hemispbaericum, foliolis subaequalibus, arcte 
iinbricatis, glabris', valde scariosis, disco viridi, ovato, acuminato, 
marginibus membranaceis, membraua arida, fusco-rufa, apice olitusa. 

Corolla composita radiata, diametro unius unciae. Proprise radii (nume- 
ro ad 18) albx, ligulatse, Iineari-lanceolatae, apice tridentata?, s. biden- 
tatae, aut obtusiusculae, ad basin inacula ininima lutescente; tubo coin- 
presso-marginato. Proprioe disci luteas, infundibuliformes, quinqueden- 
tatse, dentibus recurvis, basi latiori, ventricosa, apicem germinis tegente. 

• ■ikmina albida oblonga; faemineis tenuissima, saspissinic abortientia: 



(32 PHYTOGRAPHIA 

stigmata in liermaphroditis duo reflexa, apice subcapitato, saepius in- 
elusa, in fumiueis sapissime castrata, seu nulla. 

Calyx in seminum maturcscentia laxus, modice reflexus. 

Semina oblongiuscula, subturl)inata, subrufa, striata, obsolete digona, 
apice obtusissimo, absque ullo pappo, nrarginc, aut poro. 

Receptaculum paleaceum, subconicum, longitudine s(|uamarnm radii, 
aut ipsis brevius; squamce, s. palece obtusse, ellipticse, pallida-, mar- 
ginibus fusco-rufis, seminibus dimidio fere longiores. 

Floret Decembri, Januario, Februario, Martio, Aprili, Maio. 

Habitat in solo raro, et passim in arvis, circa Conimbricam, Olisiponem, 
trans Tagum in Caparica, et alibi in Beira, Extremadura, et Transta- 
gana. 

Usus. Yires Matr. Chamomilhe et Anth. nobilis similes possidere credi- 
tur; flores enim similiter odori, amari, et acriuscuh sunt. Tota planta 
pecori ingrata est. 

Obs. Non confundenda cum Anth. arvensi, aut Anth. cotula; diflert enim 
ab illis, seminibus nec coronato-marginatis, nec poro tenninatis, pa- 
leisque latioribus, coloratis, calyce plus scarioso, atque colorato. ln 
omnibus individuis, quotquot observavi, semper stigmata flosculornm 
radii castrata, atque nulla semina ^sis erant; existimo tamen ipsomm 
saltem aliquos interdum perfectis stigmatibus donari, seminaque fx- 
eunda ferre. Pra-cotius, quam alise omnes congeneres, in Lusitania 
floret atque fructifera est. 



LUSITANI^. 63 






PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

20. 
ASTER Lusitanus. 

Ast. caule simplicissimo unifloro, simplicive subtrifloro; foliis glabris, 
radicalibus spathulatis, apice denticulatis, caulinis lineari-lanceolatis, 
aliiscpie setaceis, integerrimis, sparsis; calycinis squamis lanceolatis, 
acuminatis, inxqualibus, corollas disco panlo brevioribus, subvillosis. 

Aster fuga.v. Brot. Flor. Lusit. 

Aster montanus flore casruleo amplo. 

Grisl. Vir. Lus. n. 169. 



ll.vniK perennis, fusca, crassiuscula, radiculis subtus filamentosis, lon- 
gissiiuis, fibrata. 

Cai i.i s annuus, ssepe uuus, rard duo tresve ex eadem radice, teres, 
striatus, glaber, aut interdum subpubescens, erectus, sex ad duodecim 
uncias altus, nunc simplicissimus uniflorus, nunc simplex in duos ra- 
nios aut tres, rarissime quatuor vel plures, divisus, nisi cum a pecore 
superne roditur; rami patuli, inaequales, uniflori, rarissime in ununi 
aliumve subdivisi. 

Folia radicalia in orbem posita, sesquiunciam et ultra longa, spathula- 
ta, obtusa, glabra, subtus vix manifeste trinervia, apice dentibus duo- 
bus ad quinque instructa, ibique tres ad quinque lineas lata, cito 
emarcida. Caulina subsparsa, erecta, infima lineari-lanceolata longio- 
ra, alia lineari-setacea, sesquiuncialia sensimque versus caulis apicem 
breviora, glabra, punctata, enervia, integerrima, non aspera nec cilia- 
ta, apice subpungente, subtus convexiuscula, substriata, supra pla- 
niuscula, costa inter duos sulculos parum elevata. 

Pedunculi solitarii, uniflori, terminales, foliosi. 

Calycis foliola viridia, imbricata, laxe applicata, acuminata, subpubes- 
centia, lanceolata, unequalia, sensim versus apicem maiora, corollae 
discuin sub*quantia, cito laxe patentia, persistentia. 

Corolla composita radiata, diametro sesquiunciali: corollulse disci plu- 
res, infundibuliformes, hermapbroditse, luteas; radiantes ligulatoe, fae- 

Q2 



64 PHYTOGRAPHIA 

rnineae sivc neutrse, cseruleae, aut dilute-purpiireae, lanceolatae, vix bi- 
dentatae, ssepe septeiu aut octo, rarius aovem seu decem. 

In hermaphroditis germen pubescens, stylus sa?pe longitudine antbera- 
ruiu lutearuin; stigma bifidum, vix exclusuiu, laciniis lanceolatis. ln 
radiantibus stigma sarpe deficit. 

Semina oblonga, subvillosa, angulata, pappo simplici piloso coronata: 
in radio ssepe oinnia abortientia ob stigmatis defectum; oiunia fugacia, 
calyce cito aperto, patente. 

Receptaculum planum, nudum. 

Habitat circa Monivjunto in dumetis, prajsertim ad viam inilitarcin iutcr 
Sacelluin de Amciroeira et Carregado ; etiain ad aiistruni nioiitiuni de 
Cintra inter Alcoitao ct Thermas do Estoril et alibi in Extremadura. 
Flor. Septeinbri, et Octobri post aquas aequinoctiales. Perenuis. 

Usus ignotus, nisi ad hortorum ornamentum. 

Affinis Astcri Aragvncnsi Clar. La Marck\ sed foliis radicalibus non 
intcgerrimis, caule nullatenus lanato, rloribus pauculis, uno aliove ad 
tres, nec corymbosis, satis divcrsus. INiinis etiam afhnis Ast. alpino, 
sed cum eo non confundendus; differt enim prasertim foliis sa?pe oni- 
nibus glabris, radicalibus plus minusve apice denticulatis, caulinis 
pluribus, integerrimis, subsparsis; caule non raro subtrifloro, calyci- 
nisque squamis acuminatis. Hsec omnia ex iteratis observationibus a 
jne in viva planta recenter factis; nam quse de i|>sa in Flora Lusitana 
notavi minus congrua, et solutu ex alumnorum fide, qui earn currente 
passu viderant, tradita sunt. 



IUSITANI*. £5 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

30. 
CENTAUREA uliginosa. 

C. calycibus ebracteatis; squamis apice recurvato-paucidentatis; foliia 
radicalibus lanceolatis, dentatis, lannginosis ; caubnis paucis, lineari- 
lanceolatis, infegeifraiis, costa -sotuin decifrrentibus; caule ssepe sim- 
plicissimo, unifloro. 

Drot. Fior. Lusit. 

Jacea lanuginosa palustris, flore purpufeb. 

Grisl. Virid. Lusit. n. 772. 



Radix perennis, primo anno subsimplex, dcinde subfasciculata, e collo 
crasso plnriinas radices succulentas , longissimas , crassitudine fere. 
penna; anseriuse, proferens. 

Caulis annuus, angulosus, subsulcatus, erectus, lanuginosus, interdum 
ad basin hirsutus sublanatusve, priuio anno, et dum radix ad collum 
adhuc non satis crassa, simplicissimus, pedalis sesquipedalisve, dein- 
de simplex, duos tresve pedes altus, et ramis duobus ad quatuor, al- 
ternis, erectis, unifloris, iustructus. 

Folia omnia basi et apice acuta, lanceolata, sublanceolatave, utrinque 
plus ininusve lanuginosa: radicalia in petiolum longum, basi latiorem, 
extenuata, caulinis maiora, quatuor ad septem uncias longa, petiolo 
supputato, octo ad quindecim lineas in medio lata, aliqua undulata et 
profunde dentata, denticulata alia: caulina omnia alterna, costa cari- 
nata decurrenleque; inhina parum distantia, denticnlata tres quatuor- 
ve uncias longa, breviter petiolata; alia reraota, pauca, sursum sensim 
decrescentia, media et extrema lineari-lanceolata, integerrima. 

Flork.s terminahs, in caule simplicissimo unicus, in simplici dno ad 
quatuor. Peduuculus cylindraceus, striatus, longissimus, erectus, sa> 
pe aphyllus, interdum uno aliove folio minimo, sessili, paulo supra 
medium instructus, sub flore ieviter incrassatus, et iui nullis bracteis 

insti iictus. 

tANTHlUM commune ovatuui, inferne quatuor ad sex lineas latum, 
lamosum; squamx iinbricataj, glaberrimce, lucidce, virides, margi- 

R 



(36 PHYTOGRAPHIA 

ne superae e viridi rufae, sursum longiores angustioresque, omties api- 
ce uon scarioso obtusae, et dentibus quinque ad septem, parura vecur- 
\is, brevisshnis, simplicissimis, rigidiusculis, laete rniis, termraatse. 

Corolla composita tubulosa, parum difformis, colore purpurascenti, 
aut ex ca-ruleo purpureo. 

Coroli ■ i i propriac bermaplirodilis plurimae in disco, coarctatrc; tubo 
niiformi, longo, litnbo campanulato, oblongo, quinquefido, laciniis 
erectis, Hnearibus, aequalibus. Propriae fsemineis sterilibus paucse in 
radio, recUryae, et ab liermapliroditis diversa; tubo paulo longiori te- 
nniorique, liinbo profundissime qtiinqueihlo, laciniis paulo angustiori- 
bus, la\e patulis. 

Stam: hennapbroditis ut illageneris, purpurascentia. Fscmineis slerili- 
bus \ix lilaiuontoruin, aut etiam aiuberaruin, qusedam rudiinenta albi- 
da, soluta. 

Pist: bermaphroditis germen leviter obovatum ; stylus filiformis, longi- 
tudine staminum; stigina oblonu'um, c\ liudraeetun , purpurascens , 
apice prominenti bifidura, basi nodulo instructum. Fssmineis sterilibus 
germen ininiinuni, macrum, cito emarcidum; stylus et stigma ut iu 
hermaphroditis, sed crassitudine et longitudine minori. 

Peric. nulluin: calyx connivens in formam ovato-subglobosam. 

Semina hermaphroditis oblongiuscula, compressa, lucida, obtusa, sub- 
cuneata, leviter arcuata; nonnulla, ob nimiam flosculorum inter sese 
coarctationem, abortientia. Pappus setaceus, semine dimidio brevior, 
setis inajqualibus, fragilibus, cadncis, lente visis serrulatis. Fsemineis 
nulla. 

Receptaculum setosum. 

Tlubitat in uligiuosis circa Conimbricam, Loimua. Mirunda do Corvo, et 
alibi in Beira, etiam iu Cintra et alibi in Extreraadura. 

Flor. Jun., Jul., Augusto. Peren. 

Tota planla amara est; flores leviter odori. 

Oos. Media inter Centaureas squamis calycinis dentato seu serrato-cilia- 
tis, et illas squamis calycinis palmato-spinosis: nec confundenda cum 
Centaur. unijlora, phri/gia, vel monlana, a quibus satis diversa, ut ex 
supradictis patet. 



'LUSITANIiE. 6 






PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

31. 
SERRATULA conifera. 

S. calycibus scariosis strobiliformibus; foliis radicalibus lancpolatis, in- 
ferioribus et raediis ssepe pinnatifidis, snmrnis integris, omnibus sub- 
tus albo-tomentosis; caule brevi , simplicissimo , simplicive; doribus 
omnibus hermaphroclilis , uniformibus ; pappo pluinoso , seminibus 
scabiiuscuiis, paleis receptacuii angustissimi:'. 

ialrea pitycephaia, calvce elongato; caule brevissimo, nnifloro, fo- 
lioso ; foliis inferioribus pinnatifidis ; superioribus basi pinnatifida : 
summis integris; omnibus supra viridibus, subtus albo-tomentosis. 

Brot. Flor. Lusit. 

Centaurea conifera, ealvcibus scariosis, foliis tomentosis; radicalibus 
lanceolatK cauliuis pinnatiridis; caule simplici. La Murck JJic. Tom. 
I. pug. (Jtio. et Hilld. Sp. pl. 3. pag. 2307. 

Leuzea Dccandollc, La Marck Encycl. Suppl. Tom. III. pag;. 346. 

Jacea montana incana, capite pini. Bauh. Pin. 272. Raii Hist. 329. Mo- 
ris. Hist. J. p. 141. Sec. 7- t. 26. f. 19. Milltr Dict. t. 153. 

Jacea montana capite magno strobili. J. Bauh. Hist. PL Tom. III. p a <r. 
30 cum icon. 

Cham.eleon non aculeatus. Lob. Ic. 7. 

St.ebe piuea, amplo capite. Bair. icon. 138. 

Centaurium maius incanum humile, capite pini. 

Tourn. J. R. H.p. 449. 

An Centauroides Lusitana ? GrisL Vir. Luxit. n. 312. 



IJ \nix superne crassiuscula, inferne ramosa, serpens; perennis. 

is solitarius, crectus, teres, striatus, Ianuginosus, scepe breris tres 
ad quinque uncias altus, in fertilibus humidiusculis interdum pedaiis, 
dqdc simplicissimus uuif.orus, nunc 3 ad 6 ramis alternis unifloris ipso 
ultiitribus inslruttus. 

R 2 



t>8 PHYTOGRAPHIA 

Foma radicalia oninia saepe lanreolata integerrima, interdnm nonnnlla 
cauli proxima pinnatifida; caulina pauca, inferiora ad uscjue daedium 
ctfulis ssepe pinnatifida, raro lanceolata utradicalia; superiora minora 
raro pinnatifida, Baepe lineari-lanceolata, integerrima; omnia suptus in- 
cano-tomentosa. supra viridia : ramea similia. 

Bracte^ sajpe nnllx, interdum dno triave folia, paulo infra calycem, 
lanceolata, floreque paulo longior.i. 

Calix magnus, diametro fere nucis juglandis, s^pe conicus, interdum 
in siccioribus ex cOnico oblbngns, squamosus; squamse imbricatae, in- 
teriores sensim angustiores et longiores, externx latiores apice ovato, 
scarioso, arido, ex rufo fusco, iisso, s. lacero. 

Corollul.e omnes tubulosas, radiantes vix longiores, et form;'i illis disci 
similes: flosculi oinnes tam in diseo quara in radio hermaphroditi ; in 
utrisque germina et reliqua pistilli perfectissima sunt; si vero in radio 
et disco interdum germina plurima abortiunt, hoc solura, quia ab aliis 

vicinis nimis prciuuulur et suffocantur, non autem ob pistilli parlium 
imperfectioneui. 

Receptaculum plamim , punctatum et paleis angustissimis numerosis 
latitudine longitudineque inasqualibus, basi contiguis, instructum. 

Semina obeoniea, compressa, subquadrangula, scabriuscula, subtuber- 
culata, ex ferrugineo fusca, pappo sessili, dentato subplumoso, corona- 
ta. Ssepe tam in radio quain in disco nonnulla abortiunt, et interdum 
in utrisque pauca fertilia. 

Hab. in solo raro dumetorum, interdum in subhumidis humosis, cirea 
Catanhede m Beira, Gjntra, Arrabida in Extremadura, Monchique in 
Algarbiis et alibi. Flor. Junio, Julio. 

"Obs. 1." Planta inodora, sed amara maxime in foliis, quje nimis, pro 
loci varietate, polymorpha sunt, ideo diversa a C. conifera Lin. spe- 
cies facile credita; ad illam tamen, ex observationibus iteratis aman- 
dandam esse existhno. In siccioribus calyx nonnunquam cylindracee 
elongatur, et cum semper omnes flosculi hermaphroditi sinl, seminum 
pappus denticulato-plumosus, receptaculum paleaceum, ac ideo Ser- 
ratulis plus afhnis quam Centaureis, ab istis eam sccernere, et cuni 
Serratulis cor.jungere non improprium esse videtur; nec obstat calvcis 
scariosi alfinitas cum illo nonnuilarum Centaurearum, nam haec sola 
nota parvi sane momenti est. In hac stirpe, Leuzea a clariss. Decan- 
dolle recenter nominata, Calycem sphasricum, nuspiam in Lusitania 
usque adhuc observasse fateor; sed seniper subgloboso-conicum aut 
ventricoso-subcylindraceum. 

Obs. 2.° Variat receptaculo paleis minimis piliformibus , post authesin 
eianidis, instructo, et pappo brevissimis villis plumoso. 



LUSITANIiE. 60 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

32. 
CEttTAtJREA Tagana, 

Lus. Rhaponlicc, s. Rhapontis da terra. 

C. calycibus scariosis: foliis radicalibus laiiceolatis, obtusiusoulis, ser- 
ratulis, utrinque glaberrimis, cauliuis aliis integris, aliis ad basin le- 
\iter pinnatifidis. 

Brol. Flor. Lusil. 

C. calycibus scarrosis, squamis subrotundis integerrimis, foliis oblongis, 
glabris, radicalibus, serr-atis, caulinis basi incisis. 

Willden. Sp. Pl. Tom. III. p. 2305. 

C. maius 2. folio non disseto. 

C. Bauh. Pin.p. 117, 

C. magnum alteruni. 

Dodon. Ilist. purg. latin.folio. 117. 

C. maius 2. sive Lusitanis Tagi accolis Rhapontis, hoc est Rhaponticum 
nominatum. Ctus. Hisp. tt Hist. post. 1. 4. p. 9. 

« 

C. maius alterum, folio integro. 

J. Bauk. Hist. Pl. Tom. III. p, ^l.figi tolerabiliter bona. 

C. maius alterum Clusii, Rhaponticum officinarum, (sedfalso.) 

Grisl. Vir. Lus. n. 1244. 



Radix perennis, valde crassa, longa, inferne ramosa, dura, cortice den~ 
so, extus nigra, intus llavescens. 

i v les ex eadem radice solitarii, seu pauci, pedales, sesquipedales et 
ultra, erecti, subdexuosi, angulati, striati, glabri, ut tota planta, ra- 
ui is paucis, alternis, erectis, simplicibus. 

Foli v radicalia, plus minusve semipedem longa petiolo supputato, ses* 
quiunciam lata, utrinqne glaberrima et intense viridia, erectiuscula, 
inti rdiim undulato-intorta, serratula, obtusiuscula, lanceolata, petio- 
latu; petioio lainma breviori, mediocrive, canaliculato, ad insertionetn 



V II-Y TOGRAPniA 

latiori, striain, lanuginoso. Caulina alterna, pauca; inferiora attenuata 
in petiolutn breyem, semiampiexicauleui, quoad ccetera radicalibu&si- 
miiia; superiora sessilia, semiamplexicaulia, nunc integra, nunc ad 
basin aut infra roedium inciso-pinnatifida, laciniis acutis, erecto-patu- 
lis, iutegerriuris, infefrne senfeim minoribus, patcutioribus. 

Flores pauci, evecti, caulem et ramos terininantes. 

Calyx ovato-conicus, squamis imbricatis, glabris, nervosis, obtusis, 
apice terminato mernbranis ecariosis, mtegris aut bitido-laceris, exterio- 
ribus ovatis, internis ovali-oblongis. 

Corolla composita tubulosa, snbnnifonnis, ex albido flava. 

Flosculi hermaphroditi fertires plurimi in disco; bermapbroditi masculi 
et neutri in radio pauoiores, duplici ordine, illi interno, isti externo 
squamiscalycinis Contiguo, *iii. 

"Corollula propria bermapbroditis fxcundis tubo filiformi, longitudine 
calycis, limbo ventricoso, quinqnestriato, erectkrseuld, terminato iaci- 
niis quinque setaccis, erecto-patulis: propria hennaphroditis abortivis 
ibnua ct duratione illis di>ci consiroilis: propria faemineis abortivis, seix 
neutris ejusdem cum aliis fere dtitudinis, prajcocius marcescens, tubo 
tenuiori, limbo obliquo, paulo breviori et graciliori, laciniis tenuiori- 
bus, asqualiter iuter sese, sed profundins, quam in aliis, divisis. 

Hermaphroditis fecundis staminum filamenta alba, barbata, longitudi- 
ne limbi; anther<e colore corollulse, iliiusque laciniis paulo longiores. 

Oermen albidum, obovatum, compressiusculum; Stylus albidus, longi- 
tudine antberarum; Stigma simplicissiiuum, teres, oblongum , exer- 
tum, seu prominens, flavum, basi pubescens. , 

Hermaphroditis abortivis omnia similia, sed Germen macrum sterile. 
Fsemineis abortivis, seu neutris Germen obsoletum absque Stylo et 
Stigmate, et Staminum vix filamentorum rudimenta absque antheris, 
ut iu genere solitum. 



a v 



Hermaphroditis faecundis semina obovata, oompressa, coronata pappo 
subplumoso, rigido, inaequali, sessili, ex fusco fulvo. Receptaculum 
setosum. 

Floret Junio, Julio. 

Habilat in sabnlosis, et dumetis aridis; occurrit ad pineta de Caparica, 
et supra Olisiponem lapidosis juxta Tagum collibus; in clivis de Mo)t- 
tejunto, et juxta Conimhricam ad orieutem in dumetis vallis de Murro- 
cus, ubi nuuc rara, et alibi. 

Csiis: Radix recens dissecta vere, ut ex Clusio J. "Bauhinus referf, suc- 
cum croceum resudat, qui cum amaritudine quadam aromaticus est. 
Gkm (et nunc etiatn, quamvis rarius) a Medicis et Pharniacopolis Lu- 



LUSITANIiE.. 71 

sitanis pro Centaurea centavrio, C. rhapontica, necnon pro Rheo rha- 
jjonitvo adhibebatur (Vide Christqphori dos. Keis Rijlcxucs cxpcrimcn- 
taW, pag. 234) Quondam ex Hispania ad Antuerpiam mittebatur, ut 
fert Dodonaeus, qui hanc plantaui Centauriuni maius folio lapathi auti- 
quorinn esse credidit. 

Obs. Dantur individua, m quibus omnes radii flosculi sunt fxminei, sed 
steriles, cum germen sit ipsis inacrum , stylus gracilior, stigma tenue,. 
ac infirmum, antherae vix ulUc, nisi rudnnenta paleacea. ln herma- 
phroditis stigma interdum, quanquam iii rarisHunis rlosculis, bifiduffl 
«st. 



s : 



^72 PHYTOGllAPHTA 



~.V. 



PENTANTHERIA MONOSTYLIA. 

33. 
HIPPIA stolonifera. 

H. herbacea, stolonifera, glabra, foliis pinnatifidis; floscnlis masculis 
tri-tetrandrisve; florum receptacuhs sessili-radicatis. 

lirot. Flor. Lusit. 

H. herbncen procumbens repens glabra, foliis pinnatifidis, floribus ad ra- 
dicem sessilibus. Willden. Sp. PL Tom. II. j>. 2383. 

GymnOstyles stolonifera. Juss. Vid. Ann. Mus. Paris. 4. pag, 262. el 
La Marck Encycl. Suppt. Tom. II. j>ug. 872. 



Hadix annua fibrosa sub florum receptaculis , ibique stolonifera; stolo- 
nes filiformes, pauci, glabri, brevissimi, semiunciam ad unciam, raro 
ultra, longi. 

Folia in orbem et sub florum receptaculis posita, copiosa, glabra, seu 
interdum subpubescentia, ssepius quinquefido, s. septemfido-pinnatifi- 
da, nonnulla trifida, laciniis minimis, lineari-lanceolatis; petiolata, pe- 
tiolo ex semiuncia ad unciam longo, interdum pubescenti, ac lamina 
folii duplo, et ultra, longiori. 

Flos compositus, radicato-sessilis, convexus, diametro 4. s. 5. linearum. 

Flosculi omnes lanugine quasi aracbnoidea involuti; faeminei pluriini 
in radio et disco (40 et ultra;) masculi in centro disci pauci, septem, 
octo, femineis paulo breviores. 

Perianthium commune simplex, squamis undecim, s. dnodecim, lan- 
ceolatis, ex viridi flavescentibus, fere glabris, latitudine inaequali, at- 
que aliis fllosculorum iongitudine, aliis vix longioribus, omnibus per- 
sistentibus. Periantbium propriura margo membrauaceus , parvus in 
apice germinum, persistens. 

Corolla propria faemineis nulla, nisi epidermis crassiuscula pro illa ha- 
beatur, ex pallido virescens, pilosa, stylo arcte adhaerens: propria mas- 
culis infundibuliformis, lnnbo scepe trifido, rarius quadrifido, denti- 
busovatis, obtusiusculis, ora marginali purpurascentibus, inferne al- 
bida, ad apicem lutescens. Masculis antherae 3. s. 4. coaliue, inclusae: 



LUSITANIiE. 73 

stylus cfaasus bfevis; stigraa orbiculare, subpeltatum, tenuissimuni, 
hyalinum; germen vix ulluin et quasi pedicellum minimum exsuccum 
effingens. 

F.lmineis gerincn subcuherrtnm, ad basin glabriusciilum, sitperne ns- 
que ad basin styli lanatuin; stylus setiibrinis versns basiu crassior la- 
natusque, virescens; stigmata duo, capillaria rigidula, brevissinia, 
patula, cum stylo persistentia. 

Si.Mix.v plurima, glabra, coniprcssa, cuneiformia, s. obovato-triangula- 
ria, angulis supericrnbus mucronatis, calyce iueihbranaceo et stylo co- 
ronata, absque pappo, longitudinaliter utrinque alata; ala: angustae, iu- 
tus rugosse, seu interius nieinbranulis ■minimis transversalibus scabrse. 

RecbptAculum liudinn, convexiusculum, subpunctatuui. 

■Florct hyeme, et interdum etiam Aprili. 

Habitat in Extremadura, Transtagana, et Beira; occurrit in terris hu- 
mescentibus, maxime cretaceis, in viis stratis, inter petras, tempore 
byemali, circa Olisiponem, Conimbricam et alibi; passiin in Horto 
Coniinbricensi, et Olisiponeusi in Ajuda sito. 

Usus ignotus: planta insipida et inodora est» 

Kota. Planta minima est, et inter difficiliorcs mihi etiam fuit examinandi, 
ut cel. Linnaei iilio Hippia minuta, cui valde affinis. In anthesi, stig- 
inata cutn stylis omniuiu iaemiiieorum flosculorum, nocte, atque die 
tam ad umbram quam ad solem, cestro venereo seu pollinis effluviis 
halituosis excitata, ad sitos centro mares, ipsa mutuo appetentes, con- 
nivent. 



74 PHYTOGRAPHIA 
g £ 

PENTANTHERIA DISTYLIA. 

34. 
OENANTHE apiifolia. 

Lus. Embude. 

(E. foliis radiralibus et caulinis bipinnatis tripinnatisve, supremis pinna- 
tis; foliolis omniuin saepe eitneiformibus, inciso-denticulatis, striatis ; 
involucri uuiversalis paucis, subulato-setaceis; fructu oblongiusculo , 
striato, subtereti; succis vasorum nullis coloratis. 

JJrut. Flor. Lusil. 

(E. Lusitanica, apiifolio ct odore. 

Tourn. Jnst. R. Herb. 313. 

(E. bulbosa maxima apii palustris facie. 

Grisl. Vir. Lus. n. 1072, 

(E. apiifolio, Tournefort. 

Sabbati Hort. Rom. Vol. V. Tab. 84. 



Radix perennis, grumosa, unguibus s. tuberibus fnsiformibus, albidis-, 
spitliamaeis, crassitudine digiti et ultra, iu fasciculum congestis, succo 
nec lacteo, nec croceo, sed aqueo. Tubera, seu napuli, singulo anno 
putrescunt, novis aliis exortis. 

Catjlis solitarius, frstulosus, tres ad sex pedes et ultra longus, unum ad 
duos digitos ad radiccm crassus, erectus, teres, nodosus, glaber, ut 
tota planta; inferne purpureus , sulcatus, angulatus, superne viridis, 
striatus, subflexuosus, subramosus, ramis consimilibus, alternis, erectis. 

Folia radicalia pinnata aut soepius bipinnata; caulina inferiora et media 
bi seu tripinnata, interuodiis longiora, petiolo communi subtereti, 
spongioso, sulcato, basi lata, nervoso-striata, subvaginante; petiolis 
partialibus oppositis; foliolis ssepe omnibus cuneiformibus, supra satu- 
rate viridibus, striatis, snbtus venis prominentibus, incisis, denticula- 
tis, dentibus obtusiusculis, mucronatis, impari trilido; omnia alterna, 
patentia, seu reflexiuscula, sensim versus apicein caulis et ramorum 
decrescentia, ubi alia pmnata, bipinnata alia, pinnulis laciniatis, laci- 
nulis cuneatis, angustis, paucidentatis. 



L U g I T A N I & 75 

Plores umbellati; umbellx erectae, caulem et ramos terminantcs. 

(Jmbella Uuiversalis florens planinscula, fiuctlfera convexa, seu soiiii- 

bosa, multiplex, radiis 16 ad 32, striatis, iuaequalibus, unam duas- 

que aucias et ultra longis. Partialis con^osta, radiis 30 ad -50, glabris, 

compressiusculis, hsvibus, brevibus, exteriofibus tres seu quat/uor li- 

neas longis, sensim ad centrum decrescentibus, ubi subuulii vel nulli. 

Involi crum universare paucifolium, foliolo uno alterove ad qninque (ra- 
rissime unicum caducum in umbella primaria) ipsis ineequalibus, inte- 
gerrimis, suhsetaceis, liorisontabbus, att redexis, omhibus umbella 
valde brevioribus, marcescentibus, aut interduin cadueis. 

InvolUCRUM partiale polyphyllum, foliolis novem ad qnatuorderim , 
acutis, sublanceolatis, nateutibus, umbellukt dimidio bre\ioribus, mar- 
cescentibus. 

FosculI radii maseuli, abortivi; disci berniapliroditi, saepius fere omnes 
fertiles, in uinbella primaria. 

Peuianthivm proprium quinqucdentatum, dentibus subulatis, externis 
maioribus, persistens. 

Couolla universalis alba, difformis, radiata. 

PropRia pentapetahi, radii petalis maiorihus, ineequalibus, infiexo eor- 
datis, apiculo uncinato. Propria disei petalis subaequalibus, etiam in- 
ricxo-cordatis. 

Stam. Filamenta eapillaria. alba, patentia, corolla fere duplo longiora. 
Antherae biloculares, subrotundce, atrdpurpureae. 

Pist. Germen in masculis vix ullum, sed receptaculum sub perianthio 
leviter incrassatum; Styli et Stigmata desunt, eorumque loco tubercu- 
la duo alba carnosa in centro. 

I\ bermapliroditis Germen oblongiusculum , teretiusculum , glabrum, 
striatum; Styli duo tuberculo conico affixi, in anthesi albi, inprimis 
erecti, dein rerlexi, longitudine corollx, post anthesin grandefiunt, vi- 
h acunt, erectique persistunt: Stigmata obtusiuscula, quasi duo puncta 
hvalina. 

'Fructus oblongiusculus, subteres, glaber, striatus, duas fere lineas lon- 
gus, iuiain crassus, perianthio et stylis longis erectis coronatus, bi- 

partibilis. 

INA duo, hinc fere semiteretia, 4-sulca, quinquecostata, costis he- 
betatis; inde plana. 

Floret Maio, Junio. 

T 3 



76 P II Y T O G H A P H I A 

ffabitat freqnens ad rivorum margiues et in umbrosis humectis, ad Mufti 
dam prope Conimbricam, circa Olisiponem, per \icos de Almada, Cin- 
tra, Setubal, et alibi in IJeira, et Extremadura. 

Planta nimis GHnan. crocaia aflinis, sed cnm ipsa non confundcnda, 
nam ultra alias dillercutias iu dcscriptione datas, differt etiam involu- 
cri foljolis ad o, succis semper aqueis, nec croceis aut lacters tam iu 
radicibus quam caule, qui nunquam rufus, uec folia omnia obtusa 
subsequaliaque sunt. 

Usus. Planta pecori iuvisa et vix a capris duln tenera pascitur: semina 
amara, leviter aromatica et acriuscula sunt; folia odore et sapore, sicnt 
et liabitu, ad ilia Apii graveolentis silvestris accedunt: radix acris, ve- 
rtenifera piscibus experientia piseatorum ad Mundam, qui ea contusa 
ad illos veneficandos, stupefaciendos, sicquefacilius capiendos, utuntur. 

Obs. 1." Occurrunt etiam individua omnino mascula in solo sicco, seu 
. parum humecto; dantur etiam noiinulla nmbellis aliis masculis, aliis 
polygamis. Variat ad Mundam foliolis omnibus sublinearibus vel linea- 
ri-lanceolatis, oblongis, angustis, habitu pauld minori, creteroquin om- 
nino similis, quae proles degenerata, nec ut species distincta seu pro 
(En. peucedanifolia maxima habenda videtnr, habitat enim simul cum 
priori latifolia, et ex ipsius semiuibus cxoriri dicitur, ut nostrum Am- 
mi tenuifolium ex Annmoslalifolii seminibus. 

Obs. 2." Variat etiam foliormn radicalium et aliorum ad ima caulis foliolis 
ovatis obtusis, seu ovato-subrotundis , aliisque rotundato-cuneatis, 
omnibus obtuse denticulatis, et parum fissis, supcrioribus autem us- 
que ad apicem semper plus minusve cimeatis, uec ullis liuearibus aut 
sublinearibus. 



LUSlTANIiE. 77 



:\. 



PENTANTHERIA DISTYLIA. 

35. 
LASERPITIUM thapsiceforme. 



L. eaule subnudifolio, simplici, glabro; foliis radicalibus tripinnatis 
quaterpinnatisve, foliolis glabris, subnitidis, subcuneatis, lnultititlis, 
lacinulis extremis minimis, setaceis, acutis; involucri polyphylli folio- 
lis viridihus, lineari-lanceolatis; umbella convexa, partialibus semiglo- 
bosis; fructus lineari-oblongus, alis octo, quatuor latis, undulatis. 

Brot. Flor. Lusit. 

Thapsia apii folio Lusitanica, fjstidissima, flore albo. 

Tourn. J. R. H. 32G. 

Thapsia latifolia media secunda, s. Turbith album. 

Grisl. Vir. Lnsit. n. 1383. 

Laserpiticm (gummiferum) glabrum , foliis planis; foliolis angustis^ 
acutis, rigidulis; umbellulis hemisphairicis, distinctis; corollis cau- 
didis. Desfont. Flor. Allunt. 1. pag. 254. tab. 72. 



Radix perennis, longa, crassitudine digiti et ultra; cortice crasso, ex- 
tus fusca, intus alba. 

Caulis solitarius, glaber, striatus, sesquipedalis, bipedalis et ultra, in- 
fcrne digiti crassitudine, fere aphyllus; ramis paucis (3. 4.) erecto- 
patulis, ssepius simplicissimis, alternis. supremis interdum oppositis, 
caule elatioribus; calore atstivo raro in Lusitania superne ad umbellas 
succum glutinosum graveolentem exsudantibus. 

Folia radicalia pedem sesquipedem et ultra longa, arcte prostrata, tripin- 
nata, s. quaterpinnata, pinnis primariis laxis, oppositis, extremis par- 
ms, alternis, sessilibus, glabris, viridibus, subcuneatis, minutissime 
rissis in laciuulas setaceas, brevissimas, acutas: petiolus communis et 
partiales subteretes, leviter striati, subtus ad apices scabriusculi; com- 
niunis liasi lata inembranacea, caulem subvaginans, et ad inferiorutn 
partialium insertionem supra carinatus, cseterum Ixvis aut iuterdum 
caualiculatus, ut petioli partiales. 

v 



78 PHYTOGRAPHIA 

Folivm unnm alterumve caulinum, ad sesquiunciam du&sve uncias su- 
praradicem, consimile radicalibus, sedminus; superiora infra ramo- 
rum iusertionem parva, bjpionata, s. pinnata, membranaceo petiolo 
sesquiuaciali minora. 

I mbell^e cniilcm et ramos terminantes: universalis convexa, seu hemi- 
spheerica, magua, radiis 18 ad 28, viridibus, sesquiunciam, duas un- 
cias et ultra lobgis, sUbaequalibus; paftiales inter sese inaequali distan- 
tia remotae, semiglobosae, radiis pafcto adbuc nujinerosioribus , ex al- 
bido viridibus, 4, s. -3. liueas longis, subaequaiibtts. 

Involucrum universale polyphylliun, foliolis (>, 10, 12, parvis, ad se- 
miiiuciam Iongis, subaqualibus, viridibus, acuminatis, lineari-lanceo- 
latis, concavis, reflexis, deciduis: partrale polyphyHum, foliolis ad 
12, setaceis, inaequalibns, aliis longitudine radiorum, aliis minoribus, 
loimioribusve, marcescentibus. 



■&« 



Flosculi Umbelkv primarise fere omnes hormaphroditi, pauci enim mas- 
culi in centro umbellularum observantur; at in uinbellis ramorum pau- 
ci fertiles, cum oumes fere masculi sint. 

Perianthium proprium quinquedentatum , dentibus ovatis , acuminis- 

simis. 

Corolla propria, petalis albis, glabris, inflexo-emarginatis, introrsum 
carinatis, sequalibus. 

Stam. Filamenta alba, corolla longiora, apice incurvo: antherae flaves- 
centes (purpureas nuspiam vidi.) 

Pist. Germen obovatum, angulatum, striatum; Styli albidi, erecto-patu- 
li, corolla longiores, reflexi, marcescentes: Stigmata crassiuscula, ob- 
tusa. 

Fructus glaber, oblongus, subfiilvus, compressus, calyce coronatus. 
membranis octo longitudinalibus alatus. 

Semina Fructui conformia, unam lineam lata, 4, s. 5. longa, hinc sub- 
plana leviter lineata, inde subconvexa, qnatuor meinbrauis instructa, 
duabus niaximis undulatis, supra et infra emarginatis, dnabus dorsa- 
libus minimis, omnibus lineis interstinctis ita, ut quodlibet semen, ul- 
tra lineas duas marginales canaliculi, quo receptaculo sotaceo adhaere- 
bat, novem juga habeat, quinque pritnaria fere obsoleta, et quatuor 
secundaria elatiora, alata, et cum primariis alternantia. 

Floret Junio, Julio. 

Habitat in solo macro, sabuloso, ad Conimbricam et ultra Tagum in pi- 
netis de Almada et Caparica. 



LUSITANIiE. 79 

Usus: Semina amaricantia et aroniatica snnt; folia graveolentia; radix 
amara, acriuscula, aromatica, nauseosa; ejus succus albidus: unde 
vires in Medicina nou spemendse facile inferuntur, etsi caute adhiben- 
da, cuui planta virosa uiilii esse videatur. 

Nota. Radii nmbellarum fructiferi fere duplo grandescunt. Inveniuntur 
iudividua, quorum umbeila primaria, seu terminalis caulis, omnino fer- 
tilis est, et iiiterdum radio unu prolifera. E.v tluobus semiuibus aliquo- 
rum fructuum nonnunquam unum macrius, curvum, cum alis latera- 
libus duplo minoribus, quain in alio opposito. Planta, etsi Tliapsiis 
affinis, ab illis tamen lloribiis albis et involucris polyplijllis satis dif- 
fert. 



V 2 



"/•\ 



80 PHYTOGKAPHIA 

$ 

PENTANTHERIA DISTYLIA. 

36. 

PIMPINELLA bubonoides. 

Lus. Saxifragia do Reino. 

"P. foliis raclicalibus bi tripinnatisve; caulinis mediis alternis, compositis, 
petiolo latissimo dnplo brevioribns; supremis simplicibus, oppositis. 
aut terno-verticillatis; caule ramosissimo-paniculato; umbellis numero- 
sissimis; seminibus villosis. 

Brot. Flor. Lnsit. 

Apium Macedonicum Lusitanias, Lusitanorum Saxifragia. 

GrisL Virid. Lusit. n. 124 

Apium Lusitanicum rotundifolium? 

Tourn. I. R. II. 305. 

IIoc synonymon potius hic spectat, quam sequens. 

Smyrnium Lusitanicum, minus, Apii foliis, (/. R. H. 316.) quod ad 
nostrum Sison sylvaiicum attinere videtur. 



Radix perennis, longa, ramosiuscula, crassitudine digiti et ultra, ex- 
tus viridis, intus alba, sapore acri. 

Caulis annuus, saepius solitarius ( interdum duo, tres, quatuorve in ra- 
dice annosa) erectus, subflexuosus, teres, striatus, glaber, dodranta- 
lis, pedalis, sesquipedalisve, ex imo ad apicem ramosissimo-panicula- 
tus; rami patentes, glabri, alterni, subdichotomi, ad apicem caulis 
duo oppositi, s. scepius tres verticillati, raro 4. 

Folia radicalia in orbem sita, opposite bipinnata, rarins tripinnata, om- 
nino glabra, foliolis dilute viridibus, subglaucis, sessilibus, inaequali- 
bus, multiformibus, aliis obovato-cuneatis, aliis ovato-rhomboideis, 
nonnullis fere trapeziformibus, pauculis ovato-subrotundis, omnibus 
crenatis, oppositis, ad basin tamen primarum pinnulariun unum sem- 
per solitarium, imparibus maioribus, incisis; petiolus communis gla- 
ber, striatus, ad usque medium plano-convexus, inde ad apicem sub- 
teres, leviter canaliculatus, ad basin lato-membranaceus. 



LUSlTANIffi. Sl 

Folia caulina omnia alterna (nisi in apice caulis, ubi duo opposita, s. 
tria verticiilata) infima radicalibus similia, sed minora, reHgua parva, 
siirsum sensim decrescentia; niedia, sicut etiam inferiora rainea, brevis- 
sitne pinnata, seu quinquefida, demuiu trifida laciniis minimis : petio- 
]us latissimus, oblongus, membranaceus, spathgeformis, lineatus, fere 
amplexicaulis, lamina folii duplo triploque maior, exsiccatione revo- 
lutus; folia suprema stipulseformia, acuta, ovato-lanceolata, glabra, 
margine scarioso, apice exsiccatioue revoluto. 

Umbelle terminales et laterales, numerosissimae, omnes ante floresceii- 
tiam nutantes; pedunculi iiliformes, striati , prope umbellam subpu- 
bescentes, illa longiores. 

Involucra, universale et partiale, nulla; (rarissime foliolum unum ad 
umbellam universalem solam in sexcentis observatur.) Umbella nni* 
versalis subplana, pauciradiata, radiis tribus ad septem, patulis, in- 
sequalibus, subpubescentibus; partialis radiis 5 ad 9, patentibus, in- 
aequalibus, pubescentibus. 

Flosculi omnes hermapbroditi, fertiles. 

Perianthium proprium vix notabile. 

Corolla fere clausa, petalis albis, aequalibus, inflexo-cordatis, extus 
pubesceutibus. 

Stam. Filamenta capillaria, alba, erecto-patula, corolla duplo longiora: 
antherae albse, didymsc, subglobosa;. 

Pist. Germen ovato-subrotundum, striatum, pubescens, ex viridialbi- 
dum; styli albidi, erecti, corolla paulo longiores ; stigmata globosa, 
hyali colore. 

Fructus ovato-subglobosus, villosus, lineam fere latus. 

Semina hinc convexa, villosa, obsolete dorso trijugata, iude leviier con- 
cava. 

Floret Julio, et Augusto. 

Habitut in sabulosis, solo macro, arido : occurrit ultra Tagum ad pine- 
ta per vicos de Almada et Caparica, et passim ad sepes prope Couim- 
bricam et alibi in Beira, Extremadura et Transtagana. 

Usus : Folia leviter aromatica sunt, et a rusticis ut oleracea usitata. 

Nota. Planta Bubonis speciebus afiinis, sed involucra et involucella nul- 
la earn satis ab ilbs distinguunt. 



S l 2 PHYTOGBAPHIA 



PENTANTHERIA DISTYLIA. 

37. 
D A U C U S meifolius. 



]). foliis pinnatis, pinnis mult ; partitis, laciniis setaeeis, glabris; canle 
simplici, pilis retroflexis hispido; mvolucri foliolis ad apicem trihdis 
quinquefidisve, margine membranaceis; seininilms liispidis. 

Brol. Flor. Lusit. 

Caucalis Lusitauica Mei folio. 

Tourn. I. R. II. 323. 

Gingidium, sive visnaga pumila montana Lusitauica. 

Grist. Vir. Lus. n. 117. 
Daucus (crinitus) foliolis verticillatis, multifariam pinnatitidis, rigidulis, 
acutis; involucris apice multipartitis; semine crinito. 

Desfont. Flor. Atlant. J. pag. 242. tab. 62. et La Marck Enc. 
Suppl. Tom. II. pag. 117. 

CEnanthe altera minor, africana. 

Parkins. Thcatr. 1333. 



Radix perennis, fusiformis, cortice subflavescenti, sublactescens, infer- 
ne ramosa, sesquipedem ad duos pedes et ultra longa, pennse anserinap 
aut digiti ad colluin crassitudine. 

Caules solitarii, aut in radice annosa plures, pedales aut bipedales, iii- 
ferne crassiludine penns; gallinarioe aut anserinac, erecti, subflexuosi, 
teretes, striati, hispiduli, pilis niinutis retroflexis, paweifeKi, genicula- 
ti, e basi ad apicem dicbotoniosnbiamnsi, ramis paucis, 3 ad 5, re- 
motis, erecto-patulis, simphcibus, aut siinplicissimis. 

Folia radicalia procumbentia, pinnata cumimpari, 4 ad 8 uncias lon- 
ga; pinnis oppositis, subsessilibus aut sessilibus, 5 ad 10 tmeas lon- 
gis, binato-muitipartitis, squnrrosis et. quasi verticilla tingentihus, ad 
apicem folii decrescentibus; laciniis omnibus setaceis, glabris, sulco 
exaratis, extremis bifurcatis, mucronatis: petiolo communi subtereti, 
canaliculato, striato, glabro, ad ima hispidulo, et lata basi membra- 
nacea iustructd 



L U S I T A N I JE. 

Caulina similia; sensim versus caulis apicem decrescenta, basi amule- 
xicauli, subvaginante. 

Umbell.e caulem et ramos terminantes, erectjo, pednneulis longissimis. 

Umbella universalis diametro sesquiuneiaii, biunciali, et ultra, plana, 
post aTithesin coniiivens, coucava; radiis I8ad39„ teretibus, stnatis, 
scabris, externis unciam sesquiunciam seu paulo ultra longis, ad cen- 
tniiu seiisim deerescentibus, onmibus albido-vhidibus, fructiferis om- 
nino viridibus. Paxtialis consiniilis; radiis duodecim ad triginta, pau- 
cioribus tamen in umbellulis centralibus, cxternis tres lineas longis, 
scabriusculis, albidis. 

Involucrum universale polypliyllum; foliolis 6 ad 11, umbella dimidio 
triplove brevioribus , patentissimis aut reflexis , Hnearibus (lineam s. 
sesquiliheam latis) glabriusculis, marginibus albido-membranaceis, ci- 
liatis, involutis, apice tri, quadri, quinquefurcisve, ante anthesin seb- 
pius purpurasceatibus ; lacinulis setaceis, peracutis, recurvatis, indi- 
visis, raro bifurcis. Partiale longitudine umbellulae, seu panlo brevius, 
foliolis 7 ad 9, nunc omnibus lineari lanceolatis, indiyisisque, nunc 
aliis indivisis, aliis linearibus apice trifurco, patentissimis s. refiexius- 
culis, marginibus, ut involncri uuiversalis foliolis, ante anthesin pur- 
purascentibus; persistentibus. 

Flosculi radii cum centrali umbellularum hermaphroditi fertiles, disci 
plures saepius masculi abortivi; rarissime fereomnes hermaphroditi fer- 
tiles in umbella primaria; flosculus centralis iu umbella universali 
nullus. 

Perianthium proprium quinquedentatum, dentibus incequalibus, acu- 
tis, maioribus longitudine fere tuberculi styliferi, persistentibus. 

Corolla universalis subradiata; propria petalis quinque, inflexo-corda- 
tis, in radio subaequalibus, interdum subtus purpurasceutibus, in dis- 
co sxpius sequalibus. 

Stam. Filamenta capillaria, alba, patentia, corolla duplo longiora. An- 
theia: subrotundse, bisulcaj, biloculares, purpurascentes. 

Pist. Germen in masculis vix ullum; in hermaphroditis fere obovatum, 
striatum, bispidulum, viride, aut interdum purpurascens. Stvli et 
Stigmata in masculis nulla, sed solum tuberculum minimum in centro 
floris: in hermaphroditis styli duo albidi, reflexi, corolla paulo longio- 
res, persistentes, tuncque aliquanto altiores, stigmata obtusa. 

Fructus subovalis, sesquilineam longus, hispidus, bipartibilis. 

Semina duo, oblongiuscula, hinc convexa, novemjuga, jugis 5 prima- 
riis parum prosninulis, hispidulis, pilis minimis, 4 secundariis eleva- 
tioribus, pectinato-hispidis, sctis mollibus; ihde plana, giabra, obsole- 
te striata. 

x 2 



g4 P HT TOGRAPH-TA 

Florct Junio, Julio. 

Habitat passim in collibus incultis prope Conimbricara, circa Olisiponcm 
et alibi iu Beira et Extremadura, 

Obs. i: Radix subdulcis, vix acris, cum raodico aroraate uti flores; folia 
acna, senrina acnora absque sensibili aromate. 

Obs 2' Involucri foliola non vere pinnatifida sunt sed solum apice trifi- 
da ouadrifi.la seu quinquetida, in omnibus indmduis, qux mukos 
peraanos in diversis collibus observare contigit. 



LUSITANl^S. 85 



PENTANTHERIA DISTYLIA. 



38. 
S I S O N sjludticum . 

.§. foliis radicalibns longe petiolatis, decompositis ; foliolis tripartitis, la- 
cinulis cuneatis, incisis; caule fere aphyllo; fructu oordato-subrotun* 
do, liEvi, liueato. 

Brot. Flor. Lusit. 

An Smyrnium Lusitanicum minus, Apiifoliis? 

Tourn. 1. R. H. 310. 



Radix profunde fusiformis, perennis, crassitudine digiti minimi, et ul- 
tra, longe infra collum crassia, cortice ex fusco pallido. 

Folia radicalia pauca, tria ad quatuor, ssepius erecta, glabra, decom- 
posita, fere biternata; foliola tripartita, lacinulis venosis, cuneatis, par- 
titis aut mciso-serratis, acutis: petiolus communis tiliformis, obsolete 
canaliculatus, basi dilatata iu vaginulam, folio longior, saepe semipe- 
daiis et ultra; petioli partiales intermedii tres, canaliculato-striati, di- 
vergentes, leviter incurvi, subaequales, uncias duas, tresve longi. 

Folia caulina parva, unum alterumve, composita, foliolis partitis, laci- 
niis lineari-lanceolatis; petiolus membranaceus, subvaginans, folio bre- 
vior; suprema simplicia, stipulaeformia, duo triave, sessilia, ovato- 
lanceolata, membranacea, glabra, integerrima, nervoso-lineata, ad un- 
ciam lou2;a. 



Caulis erectus, cylindricus, striatus, glaber, fere aphyllus s. paucifo- 
lius, bipedalis, seu tripedalis, culmo tritici vix crassior; ramis paucis 
(3. s. 4.) ad apicem caulis, alternis, brevibus, umbelliferis. 

Involccrum universale 4, s. 5-phyIlum; foliolis duobus oppositis maio- 
ril)us, omnibus integerrimis, glabris, membranaceis, lineatis, semiun- 
ciam longis, lineam unam latis, lineari-lanceolatis, demum reflexis, 
persistentibus: partiale 1. 2. 4. o-phyllum, foliolis lineari-lanceolatis, 
reflexis, persistentibus. 

Umbell.e terminales. Universalis subplana, erecta, radiis saepius 9, ra- 
rius 10, 11, 12, glabris, striato-angulosis, iaaequalibus; partialis radii* 
10-17, inxqualibus. 

Y 



86 PHYTOGRAPHIA 

Flores in radio umbellularum 7. 8, hermaphroditi, fertiles ; in disco 
masculi, abortientes. 

Perianthtum quinquedenticulatum. 

Corolla universalis uniformis; propria sequalis, petalis albis, sublan- 
ceolatis, inriexis, glabris, extus concavis, intus carinatis. 

Stamina et Pistilla alba. 

Fructijs cordato-subrotundus, quasi didymus, calyce fere obsoleto, et 
stylis reflexis coronatus; duas lineas latus, sesquilineam longus. 

Semjna subglobosa, rostratula; hinc planiuscula subcanaliculata, inde 
gibba, glabra, laevia, novemlineata, lineis 4 secundariis, saturate viri- 
dibus, aut fuscis, aliis alternantibus dilutioribus (costa:, sulci, et striu; 
verse nullse.) 

Floret Junio, Julio. 

Habilat in Beira, locis umbrosis, sylvaticis; inveni primum in loco, vul- 
go B rejo ad aquiJonem Ceenobii Montis Oliveti, prope Conimbricam, 
et in sylvis Bussaco. 

Usus ignotns; radix, et folia leviter amara; semina acriuscula, odore et 
sapore ciuasi formicino. 

Obs: umbellas secundarise interdum omnino raasculae. 

Buniis affinis et Gengidiis Jussiaai; atque inter ipsa media. 



ffj U S I T A N I M. 87 



— 



• »\ 



PENTANTHERIA DISTYLIA. 

39. 

E R Y N G I U M comiculatum . 

Er foliis radicalihus ovato-ianceolatis, dentatis, pariitisve, petiolis in- 
Tusariiculat.s, fistulosis, cautinis supremis tncuspidat.s; capitulo co- 
nico, spma longa sxpius termmato. -- ^ ^ 

Er. minus, palustre, odoratun, ^ ^. ^ ^ ^ 

Er. palustre Lusitanicum, corniculatuu, ^ ^ r ^ ^ 

Er. ;>«/i«*r e Lusitanicum, erectum, Psylii capitulo. Tourn. Ibidenu 

£r. />ates«re Lusitanicum, humifusum. Tourn. Ibidem. 

Er. r rn;c«/a/^, et oiWuw, et ^fioW«: La Marck Dict. Enc. Tonu 
■ IV. pag. 756. e< se<jr. 



Rvdix perennis, ad collum crassitudine peffrise anserin*., sub ipso in 
plurimas radiculas fibrosas subdivisa. 

Caui is same solitarius, raro duo aut tres ex nodo ejusdem radicis, se- 
! i pedab , pedalis aut paulo altior, sspius erectus, mterdum obhquus 
a Tp o traus, iistulosus, teres, striatus, lete v.richs glaber ut to a 
p lanta- superne trichotomus aut dichotomus, m didiotomia peduncu.o 
E rau.is lateralibus breviore terminatus: mterduin etia.ii inferne 
ramosus, ramis alternis, ad apicem trichotomis seu dichotomis. 

Foli. radicalia saapius erecta, longe petiolata, petiolis subteretibus, fis- 

tulos L articulatis, tubo scilicet multis septis transversis instructo; a- 

n ua prin um anceolata, seu ovato-lanceolata, denticidatacpie demmii 

t " qui nquepartita, vage dentata, dentibus spmosis. Foha mfima cau- 

SXXdentato-spinosa, etiam longe petiolata, petmhs canahcula- 

J terna, uti etiam media, c,u* valde mmora, et brev.ss.ma, sub- 

ain^ta, laciniis quinque ina^qualibus concavis, subulatn , apice e 

interdum ad latcra spinosis, e mecho ad basm angustata, sursum con- 

volum ramosque semivaginantia. Superiora et suprema opposita, s.ve 



88 P H Y T O G R A P H I A 

terno-verticillata, tripartita, basi brevi semivaginanti ; laciniis subula- 
tis, concavis, sa?pius integerrimis, apice spinosis. 

Flores capitati. 

Involucrum capituli sspius pentaphyllum, rarius hexaphyllum seu he- 
ptaphyllum, patentissimum, foliolis subulatis, coucavis, carinatis, inte- 
gerrimis, apice spinosis, saepe capitulo valde longioribus, subcequali- 
bus, sexto excepto, quod cum adest, dupld aliis brevius. 

IUapitulum ovatum, obtusum, tres ad septem lineas longum, apice fo- 
liolo uno spinoso, longo, aliis involucri simili, terminatum ; ssepius, 
ad istius Iatus, aliud brevissimum foliolum adest, quae anibo pro bra- 
cteis duabus comosis haberi debent; quoniam ex rachis seu seminum 
receptaculi apice proveniunt. Color totius capituli caeruleus. 

Receptaculi communis paleae indivisce, lanceolatze, subpungentes, caly- 
cis lomritudine. 



■&■ 



Calycis dentes ovati, mucronati. 

Corollc petala inflexa, apice fimbriata. 

Stamina et Pistillum ut in Genere. 

Semina obovata, mollibus brevissimisque setis obtecta. 

Habitat in humidis, fossis, inundatisque ad Tagum, Mundam circa Fe- 
reira, et inter Angeja et Aveiro in paludosis, et a Vacca iuundatis, 
etiam in Villa da Lagoa in Algarbiis. Flor. jestate. Peren. 

Obs. Planta nimis varians, pro loci sicci aut plus minusve humidi diver- 
sitate, ut ssepius observavi. In siccioribus iuvolucra brevissima iuter- 
dum sunt; capitula sessilia aut subsessilia, ininora, odorata citri odo- 
re; receptaculi palese post anthesin nonnunquam subtrifidje calyceque 
valde longiores; caulis ramosior, humilior, gracilior, debilior; coma 
spinosa capituli vel adest, vel deest; folia interdum sessllia, miniina. 
In humidionbus habitus saepius undique maior, ut in descriptione 
et flores uon raro inodori, prsesertim si locus insimul subumbrosus est. 



LUSITANI/Ei 89 



PENTANTHERIA DISTYLIA. 

40. 
S E S E L I pusillum. 

S. foliis radicalibus pinnatis, foliolis ovatis, trificlis, Iacinulis incisis, 
mucronatis; rauliuorum setaceis, petiolo membranaceo; involucello- 
rum foliolis aliis subulatis, clavato-spathulatis aliis, mucronatisque ; 
petalis non inrlexis; caule dichotomo, 

Brot. Flor. Lus. 

S.tseLi (verticillatvni) foliolis filiforinibus ; ratlicalibus subverticillatis , 
brevioribus; umbellulis distinctis, radiis centralibus brevissimis. Hes- 
font. Flor. Atlant. vot. 1. pag. 260. et La Marck Enc. J. 132. 

FiENICULUM sylvestre supinum? GrisL Virid. Lus. n. 517. 

An Siseli (Ammoides) petiolis raembrana destitutis? Lin. sp. pl. 2. p. 373. 

An Seseli petiolis membrana destitutis , involucellis foliolis subulatis 
spathulatisque shnplicibus tritidisque? Gouan, Illustr. pag. 16. 

FjENICULUM Lusitanicum raiuimum acre. Tourn. I. R. H. 312. 

Certb ex ejusdcm Herbario (Jide clariss. Desfontuines.) 



Radix subfusiformis, alba, annua. 

Caulis saepissime solitarins, glaber, ut tota planta, filiformis, subteres, 
striatus, ex semipede ad pedem altus, raro ultra, flexuosus, erectins- 
culus, debilis, ex imo ad apicem dichotome ramosus, rainis patulis. 

Folia radicalia pinnata, foliolis oppositis, seu suboppositis, sessilibiis, 
seu subsessilibus, ovaiis, seepius trifidis; laciniis minimis, angustissi- 
me cuneatis, bis terve incisis, seu subdivisis iu alias brevisssimas laci- 
nulas, acutas, mucronatas; petiolo fere folii longitudine, canalicula- 
to, striato, sensim ad basin latiori, lateribus merabrauaceo, caulis ba- 
sin seinivaginante, sive seraiamplexante. 

Folia caulina infima etiain pinnata, foliolis partitis, laciniis setaceis. 
Foiia superiora caulis aiterna, remotiuscula, trichotomo-decomposita,- 

7. 



V)0 iP II Y T G R A P II I A 

aut solum ternata, omnia foliolis linearibus, setaceis, Iongis, petiolo 
membranaceo, caulem semiamplexaute, yalde lojagioribus. 

Flores umbellati; umbellse opposifoliae , pedunCulo sesquiunciali vel 
longiori suffultse. 

InvolucRum universale liuHum, rarissime rrionophyllum; partiale pauei- 
folium, foliolis quatnor, seu quinque, rar6 ultra; aliis subulatis, spa- 
thulatis aliis apice crasso, subclavato, mucronato. 

Umbella universalis pauciradiata, plana, radiis tribus ad no. m, in- 
sequalibus, externis alttofibus; partialis, radiis sex ad undecitu, in- 
sequalibus, externis vix involueello longioribus. 

Cal. nullus. 

"Cor. pentapetala, supera; petalis albis, aubsequalihus, obcordatis, pro- 
funde emarginatis, non involutis. 

Stam. filamenta quinque, capillaria , brevia , obliqua, alha ; anthersc 
ovato-subrotunda:, pulla?. 

Pist. Germen inferuin ovatum: Styli duo brevissinii: Stigma simplex. 

Fructus bipartibilis, ovatus, stylis reflexis coronatus. 

Semina duo, glabra, ovata, liinc plana, inde tricostata. 

Habitat frequens in collibus ealcareis prope Conimbricam, Olisiponem 
et alibi in Beira et Extremadura. Flor. vere et a:state. 

Obs. 1.° Planta hasc nostra parva, ramosissima, aCriuscula, sa?pe pro Sc- 
seli Ammoide Linn. habetur, sed folia radicalia iliis Miileiblii vix ac 
ne vix siinilia, eorum foliola non imbricata, nec tandem ipsorum, et 
caulinorum petioli membrana destitufi, exiuueque diversa esse videtur. 

Obs. 2." SynOnymOU Gouani Illustr. p. 16. Seseli Ammoidi Linn. appli- 
catum, nostras plantce etiam non eonvenit; nam valde minor, et pe- 
tioii ejus non membrana destituuntur, nec invoiucelli foliola ulla un- 
quam trifida. 

Obs. 3.° SynonytriOn Tournefortii soli ribstra stirpi applicandum, non so- 
Iiiiii ex i[)sius botauici Herbario, sed eliam quia lpsa frequens sit in 
Lusiiania, et nou ad.Sison Ammi, cui quoque Linnteus illud appliea- 
^it, nam diversa plania infrequens in Lusitania, foliis radicalihus tri- 
pinnatis, (bliolis liuearibus, umbellse radiis cequalibus, itivolueclli folio- 
lis nullis spalhulaiis, et nonnisi in montibus nostris Juressi (vulgo Ge~- 
rez) crescere fertur, etsi mihi hucusque nondum ibique occurrit. 



LUS IT ANI JE> 91 



PENTANTHERIA DISTYLIA, 

41. 

TORDYLIUM peregrinum; 

T. Involncris subtriphylHs umbella breviorilms; caule diehotomo; foliis 
tripiuuatis, foliolis multiiidis; seminuin sulealoruin costis transverse 
lameltatis. 

Calcalis folio Cerefolii segetum. Grisl. Vir. Lw. n. 303. 

Tor. peregrinnm, seminibus snlcatis, rugosis, plicatis; involucro uni- 
versali monopliyllo, subtnlido. Lin. Murtt. 55. et WiUd. Sp. Ftaiiti 

Tom. I.p. 1381. 

Calcalis Iiis|)anica. Cum. ftorl. 37. t. 11, et Clus. hist. L. 6. Cap. 24. 

CauCALIS hispanica, semine rugoso; Dauh. Pin. 153. 

Caucalis hispanica, semine rugoso. /. Bauh. Ilist. plant. vol. 3. 2. pagi 
83. cum icone rudi, attamen tolerabiliter bona. — Eadem Moris. 0.con. 
Ilist. 3. §. 9. tub. li.jig. lli 



Haoix annua, alba. fusiformis, inferne valde fibrata, superne crassitu- 
dine peoase anserinae aut paulo ultra. 

CaI lis subflexuosus, erectus, pedalis, sesquipedalisve, glaber ut tota 
plauta, inferne striatus, superne sutcatus, an'j,ulosus angulis bcvibus, 
ad nodos interdiuu scabris, a medio ad apicem dicliotomus, ramis bre- 
vibus patulis aut patentibusi 

Folia radicalia aliis maiora, quiuque ad septcm uncias longa, pefiolo 
snpputato, erecto-patula, opposite tripinnata; foliolis extremis ovato- 
cuneatis, muliifidis, laciniis subltoearibus, mucronatis, ex semilinea 
ad lineam latis, brevissimis: petiolus nunc folio paulo brevior, nunc 
aequalis aut vix longior, canaliculalus, dorso subcarinatus, striatus, 
inferiora versus scnsim latior, marginibus ad basin membranaceis, cau- 
lem semivaginantibus. Caulina consimilia, sed versus caulis ramorum- 
que apices sensim ex omni parte minora, crecta, allerna (in dichoto- 
miis tainen interdum opposita) superiora petiolo brevissimo, lato, ra- 
mos ad uodiun vaginante. 

2 2 



02 V II Y T G R A P H I A 

Pedt \fri.T angulati, striati , glabri, umbella plus minusve saepebrevio 
ns. nuiic oppositifolii, nunc in bifurcatione ramorum ssiti. 

Involxjcrum tfniversale dktriphyllumve; folioTis lanceolatis, acutis, in- 
<li\isis yfridibus, niargine ad basin membrariaceis, glabris, jfatentibus; 
ad diuis lineas cum dimidia longis, singulo umbellae radio valdebrevio- 
ribns. In umbellis extremis loco tertii folioli parvum folium pinnatuni 
intefdum occurrit. Involucrum partiale saepe tetraphyllum, foliolis in- 
Volucrb universali forma 1 similibus, patentibus, tribus externis sub- 
aequalibus, interno ipsTs breviori, onmibiis sihgulo umbellulas radiO 
paulo longioribus, germine tanien pistillorum brevioribus, marcescen- 
tibns. 

UMBELiiA tmiversalis planiuscula, seu cOncava, radiis saepe tribus qui- 
tuorve, raro duobus et rarissinie quinque, centrali (cum quatuor sunt 
aut quinque) breviori, aliis subaequalibus, octo ad quatuordecim lineas 
Jongis, glabris, subsulcatis, angulosis, scabriusculis. Umbella partia- 
lis plaua, brevrssima, radiis quatuor ad novem , iu-.equalibus, exterkH 
ribus longioribus, lineani ad sesquilineam longis, glabris, striatis, an- 
gulosis. 

1'ai.vx proprius snperus quinquedentatus: sub germinis basi, membra- 
na nnniina denticulata, ex apice pedicelli partialis dilatato formata.. 
sita est. 

Corolla "Univelsalis sttbradiata. Flosculi omnes fertiles. 

Propria disci vix duarttm lmearum diametro, petalis quinque, albisj 
aequalibus, inflexo-cordatis. Propria radii consimilis, sed in uno alio\e 
tiosculo fextiniuin petalum pauluium maius. 

Stam. filamenta quinque, alba, patentia , petalorum longitudine. An- 
therse erectse, subrotundas, biloculares, dilute fulvse. 

Pjst. Germen inferum, ovale, glabrum , viride, striatum, rugosiuscu- 
lum. Styli duo, albi, erecti, petahs breviores. Stigma obtusum. 

Fructus subovalis, snbcompressus, profunde sulcatus, transverse rugo- 
sus, glaber, inermis, calyce et stylis brevissime coronatus, plus uii- 
nusve fuscus, paulo ultra duas lineas lougus, sesquilineam in medio 
latus, bipartibilis. 

Semina duo subovalia, hinc plana, inde convexo-compressa, quatuor 
sulcis profnnde exarata, tribus costis elevatis, acutis, laxis iustructa; 
costarum latera, uti quoque matgines, transverse lamellato-plicata; 

lamellulis ad margines, quam ad costas, maioribus. 

Jlab. inter segetes ex Olisiporie usque ad pagos Cintrae; et primuin milii 
a D. Valorado Botanices diligentissimo mibi comniuuicatum. 
Flor. Maio, Junio. Annuum. 

Planta inodora , sueeis lacteis prasdita, acriuscula. Affinis CEnanthe 
et Caucalidi; sed differt ab utraque tiosculis onmibus fertilibus. senii- 
nibus ad margines et costarum latera trausverse lamellatis. 






Variat antheris atro-purpiireis, et involucellis longitudine fiorum. 



L U S I T A N I M. Qi 



c> 



PENTANTHERIA PENTASTYLIA. 

42. 

L I N U M seiaceum . 

L. caule dichotomo-paniculato, in anthesi erecto: foliis acuminaris, sefa- 
ceis sursum snbserrato-scabris, congestis, subverticillatis; calycis fo- 
liulis ovatO-lanceolatis, infra medium citiaii>. 

Brot. Flor. Lusit. 

L. Lusitanicum capillaceo folio. 

Toum. I. R. H. 300. 

L. syhestre supinum flore luteo exiguo. 

Grisl. Virid. Lusit. n. 891. 

An et Linum sylvestre asperum, virgatum, sparsis ramulis, minus? 

Grisl. Vir. Lusit. n. 897. 



I»adi\ annua, subfusiformis, subflexuosa, albida, unam ad quatuor un- 
cias longa, lineam ad sesquilineam supra ad collum crassa, perpaucis 
radiculis secundura lougitudinem cincta. 

Caules uiinc solitarii, nunc plures, tres ad novem, ex eadem radice 
primum ex decumbenti ascendentes, demurn in anlhesi erecti, teretes, 
tiriformes, tres ad octo uncias alti, inferue villosi, dichotomo-panicula- 
ti; ramis subteretibus, striatis, glabris, laxis. 

Folia caulina, s. infra panicuhm, sessilia, inordinate alterna, appro- 
xirhata, congesta, quasi verticillata, setacea, peracuta, ciliato scabrn, 
subserrnta, bispidula maxitne in neivo medio utrinque elevato, \ lineaj 
s. semilineam lata, serniunciain lon^a, in tenera et senescente planta 
erecta, seu quasi imbricata, in floresceute ssepius patentissima, aut re- 
flexiuscula, prsesertim in solo subuinbroso. 

Folia ramea alterna, remotn , sobulata, ciliata, unam lineam ad basin 
iata, disco utrinque glabriuscula, subtrinervia, nervo inedio obsolete 
scabro. 

Fi.ores terminales, in paniculam laxam digesti, iuterdum laxe subco- 
rymbosi; pedunculi extrenii breyes. 

AA 



94 P n Y T O G R A P H I A 

PekianthWm pcnfaphyllum, foliolis ovato-lanceolatis, peracutis, cari- 
natis, utrinque glabris et ontnino viridibus, inferne ciliato-scabriuscu- 
lis, erecto-patulis, subaequalibus , duobus internis paulo brevioribus, 

aliis tribus liueas tres longis. 

Coroll/e petala lutea, sequalia, qutnqUe fcre lineas longa; unguibuS 
ilavis, erectis, appropinquatis, superne quinquestriatis', calycis longU 
tudine; laminis obovatis, acutiusculis, patentibus, sesquilineam latis. 

Stam. Filamenta quinque, capillaria, erecta, pallida, calycis longitudi- 
ne; insuper rudimcnta aliorum quinque, alternantia, squamis meui- 
branaceis quinque leviter adhaerrentrbus inserta. Antherae obtusae sub- 
ovales, pallidaj. 

Pist. Germen ovatum, glabrum: Styli quinque capillares, albidi, as- 
cendentes, longitudine staminum: Stigmata globosiuscula albida. 

Capsula subrotunda, acutiuscula, glabra, pcntagona, augulis obsoletis^ 
caetera ut in Genere. 

Floret Junio. 

Habitat in collibus calcareis prope Conimbricam. 

Affinis L. tenaifolio, sed ultra alia differt radice annua, foliis valde ap- 
proximatis et quasi verticillatis, ipsisque ora marginali sursum subser- 
ratis ac sursum ciliato-scabris, calycibus non aristatis, corolla parva 
Jutea, nec satis magna, violacea, purpurea, vel alba, 



LUSITANI M. Oo 



-* 



HEXANTHERIA MONOSTYLIA» 

43. 

MYAGRUM iberioides , 

M. siliculis ovalibus, glabris, lasvibus, inouospermis; foliis radicalibus 
sinuato-lyratis ; floribus racemoso-corymbosis; petalis inxqualibus, 
duobus j)aulo longioribus. 

Brot. Flor. Lusit. 

i. i:i.ia iberioid.es. Pers. Synops. 2. pag. 185. 



R.vnix annua, subfusiformis, inferne fibrosa, supeme crassitudhre pen- 
nae anserina;, extus albida, quatuor ad septeiu unciam longa. 

< ' w i.is unnc solitarius, nunc tres aut plures ex eadem radice, erecti, 
teretes, glabii, ut tot.a planta, striati, dilute virides, e basi ad apicein 
reinote ramosi (ramis alternis, erectis) sesquipedales , bipedales et 
ultra. 

Folia radicalia sinutato-lylrata, glabra, laciniis obtusis, in petiolum Ion- 
gam extenuata, quinque ad septem uncias longa, petiolo supputato, 
unciam aut sesquiunciam lata. 

Folia caulina inferiora similia, sed minora, petiolo spurio basi appen- 
diculis acutis, amplexicaulibus; snperiora subovalia, sessilia, ample- 
xicaulia, dentata, sensim ad apicem caulis decrescentia ubi acuta, 
subsagittata: omnia alterna, remota, glabra. 

Flores raceraoso-corymbosi , racerai siraplices, longi, axillares et ter^ 
ininales; pedicelli tiliforraes, ailerui , laxi , tres ad quatuor lineas 
longi. 

Periantiiiuiu tetrapliyllura , foliolis ovatis, sequalibus, acutiusculis , 
concavis, leviter biantibus, ex viridi fulvis, vix ac ne vix albido-raar- 
ginatis, paulo ultra seinilineam lougis, deciduis. 

Cor: tetrapetala, uliquauto insequaiis (fere ut iu Iberide); petalis albis, 
integris , obtusis , oblongo-cuneiformibus , laminis patulis, unguibus 
erectiusculis, latis; boruni duo exterua calyce duplo longiora, iutcr 
sese sequalia, s. subsequalia, duo interna mter se aequalia, externis 
paulo bieviora. 

aa 2 



96 PHYTOGRAPHIA 

Stam,: filarnenta sex, subulata, erecta, quorum quatuor calycis longifu- 
dinc, duo alia breviora, omnia simplicissijna, nec apice bifurca, Anfbe- 
raecordatej biloculares, acuta?, quadrisulcx, erectae, ex viridi fulvae. 

Grandulk quatuor m^Iliferae, subglobosx; quaruin una utrinque inter 
stamen brevius et gernien, et una utrinque inter stauiiiia longiora et 
calyceni posita. 

Pist: Germen ovato-oblongum , longitudine calycis, glabrum. Stylus 
nullus. Stigma obtusum, crassiusculum, persistens. 

Peric: Silicula nuciformis, ovalis, nnilocularis, monosperna, glabra, 
b-*vis, evalvis, decidua. 

Semen unicum ovale, testa dura, subossea. 

Floret Aprili, Maio. 

Habitnt inter segetes, solo macro, in Transmontana, et alibi in Lusitania 
boreali, sed raro ad Conimbricain. 

Usus: planta antiscorbutica, et pecori grata est. 

Obs. Pistillo et fructu Crambe nimis affinis, sed corollae petala duo exte- 
riora maiora, et stamina simplicissima omnia, seu edentula, ad illain 
amandare vetant. Corolla ad Iberidem accedit, sed siliqua ionge diver- 
sa. A Buniade, cui etiam affinis, differt silicula xquali leevi, nec vero ir- 
regulari, nec angulosa, nec tandem plus lmnusve dentata aut divers^ 
exasperata. 



IUSITANIJE. 97 



&- 



HEXANTHERIA MONOSTYLIA. 

44. 
BRASSICA sabularia. 

B. foliis radicalibus pinnatifidis, subruncinatisve; laciniis ovatis, acutis^ 
dente infimo maiori, auriculiformi ; caule inferne hispido; siliquis sub- 
quadrangulis glabris, torulosis, stylo ensiformi intra basin monosper- 
mo terminatis. Brot. Flor. Lnsit. 

S. Parrd, caulescens, foliis runcinatis, muricatis. 

Lin. Sysl. Veg. 

Rapistrum, dissecto folio, humi strato. 

Grisl. Vir. Lus. n. 1217. 



Radix annua, fusiformis, alba, inferne subramosa, superne ad collunl 
diametro 3 liuearum ad septem, sapore acri, ut in Raphani sativi ra- 
dicibus. 

Caules solitarii, aut interdum csespitosi, teretes, paucifolii, superne gla- 
bri, inferne scabri, hirsutuli, a basi ad apicem laxe seu remote ramosi, 
sesquipedales, bipedales et ultra; ramis alternis, erecto-patulis, gla- 
l>ris, parum et laxe divisis. 

Folia radicalia plurima, in orbem posita, interiora minora, omnia pro^ 
funde pinnatifida aut rarius subruncinata, supra saepius glabra, viri- 
dia, subtus ad costam et laciniarum venas hirta; ex 4 ad 7 uncias lon- 
ga, ex sesquiuncia ad tres fere uncias in extremitate lata; laciniis la- 
teralibus nunc oppositis, nunc alternis, et tunc confluentibus, omnibus 
ovato-oblongis, acutis, ciliatis, sensim versus petiolum folii decrescen- 
tibus, iiiEequaliter dentatis, inferne ad costam auriculatis , auricula 
dentibus aliis longiori, erectiuscula; lacinia terminali, s. impari maxi- 
ma, ovata, obtusiuscula, profundius dentata, glabra, aut interdum 
superne tuberculis raris hispidulis scabra: petiolata, petiolo subtus 
viridi, hirsuto, carinato, supra glabro, purpurascenti, subcanalicula- 
to, ad oras ramentis foliaceis instructo, ad insertionem latiori. 

Folia caulina rara, pauca, glabra, alterna, ad insertionem ramorum si- 
ta, sensim versus apicem caulis decrescentia; inferiora radicalibus si- 
milia, sed minora; superiora, s. media lineari-lanceolata, denticulata, 
subsessilia; suprema sessilia, subulata, integerrima, laete viridia. 

BB 



PHIl- 

- "; racezni cauleai et ramos hr 

notiusculis, -setac* 
. inferioribua Jlornm \ ae, aut lOHgiQribus, superioral 

paolo brevioribus. 

< •■'.\\ ;.• lioearibns, ere-ctls, t\x ac ne 

••!\ aculis, :zq>jaJibus. ilis, glabris, aut auter- 

dum bispiduiis, flaveseeutibus, r, d ;/uGquam ad ba-sin et dorsa Jeviter 
purpureis, inferue gibbis, duas liiseas longis, deciduis. 

I Jori ■■■ ■ taia qnatubV, lan&hs lutteK; febin&us, obiusis, patentibus, 
tres iioeas iongis, duas latis; ueguiba* ndiae caljcis, erectis, 

atbidis, Grassis, conspressiuscoi. 

<ji.A>m v.s .^: quatuor . icuiacea?, quarum «.aa utritique subgiobosa, 

depressioscnla infc ien brt-vius efcgermen, et u»a utrinque ovata 

maior i tamina longiora et caJycem posita. 

; fiiamenra sex, erecta, pailida, qnorurn duo caiyce paulo bre- 
viora, quatuor iiiis duplo iongiora, crassiuscula, conipressa, subulata. 
Antheras luteae, oblongae, obtusai, sulcatae, ereetas, apice incurvx. 

Pistillusi paliiduro, staminum altiorum longitudine: germen 1'meare, 
tetragonum, calycis longitudiue, styius obsoiete tetragouus, persistens; 
stigma luteum, capitatum. 

Siliqu.<e patulse, ascendentes, subquadrangulje, glabrse, ad semina to- 
rulosoe, unam lineam iata?, ad 'sesquiunciam iongse, supputato stylo, 
quo coronantur, subuiato, tetragono-corapresso, seu ensiformi 3 ad 4 
iineas longo: vaivuke utrinque ohtusiusculx, carinatae, dissepimeuto 
basi et apice modice producto cuneatae, rectiuscule deluscentes. 

Semiua globosa, vix acria; sa?pe unum alterumve minUs intra basin sty- 
!i persistentis cavam situm est. 

Fioret Martio, Apriii. 

Hahitat in arvis, locisque sabuiosis prope (Jonimbricam, et alibi in Bei- 
ra, Extremadura et Transtagana. 

Usus : tota planta modice acris est; foiia pecori grata. 

•jV. B. Hajc planta cum olim a D. Vandelli (id nunc ipso testante) 
simul cum siccatis aliis, quas e Brasilia, praesertim, e Para. 
ipse acceperat, ad clar. Linnseum raissa fuisset, inconsiderate 
a celeber. viro in Brasiliensium numero ducta, Sisymbrium 
Para, S. Parra, nominata est. Hoc ideo triviale nomen delen- 
dum, planta enim non Brasiliensis e Para, sed Europasa Lu- 
sitanica est. 



LUSITANI -mi 99 

I >bs. i: In hac specie folia raro subruncinata, et rarissime vere runcinata 
sunt; sxpius piunatifida, Jaciuiis vere horisontalibus. lu nonnuliis in- 
..lividnis folia, tam tenerrima quam adulta, verrucis raris, seu tuber- 
culis, *triga inolli subhyalina tenninatis, exasperantur; at sxpissime 
pa-iina superior fere tota^ tam in tenerrimis quam in adulti,*, glabra est. 
Peduncuios nunquam, uec ante nec post anthesin, recurvos observavi: 
nec siliqua ulla cylindvica, sed semper subquadrangula mihi in sex- 
centis observatis occurrit. 

Obs. 3.' A Sisymbriis «xclusi ob calycem vere claustun atque siliquam 
subquadrangulam et ob ejus valvulas valde dissepimento minores. 
Erysimis quoque non conjungeuda species, nam siliqua non exacte te- 
traedrja, uec valvulx dissepimento xquales aut subajquales, stigmate 
subsessili coronatx; potius Brassicis annumerari debere facile dabitur; 
in istis enim siliquae valvulas dissepimento utrinque cuneato valde mi- 
nores habent. 

Obs. 3.' Affinis Bras. emcasiro, sed semper habitu maior; folia nunquam 
glauco-viridia, sed semper saturate viridia; laciniis non Jineari-lanceo- 
latis, nec obtuse denticulatis, sed ovatis, acutis et acute dentatis, sx- 
pissime iufimo dente versus petiolum inaiori, quasi auriculam erectam 
effingenti: lacinia terminalis folii nunquam trifida est Petalorum la- 
minx non flavve, venis obscurioribus et viridibus pictx, sed omnino lu- 
tex. Siliqux fere dimido minores quam in Brassica trucastro. 

Obs. 4.* Nimis affinis Bras. pinnatifida? Clariss. Desfontaines (Fl. Atl 
2. p. 95. t. 165.) sed prxsertim differt foliorum laciniis nunquam linea- 
ri-lanceolatis, siliquis valde torulosis, stylo ad basin sxpe monospermo, 



*e. k 2 






100 PHYTOGRAPHIA 



*- 



HEXANTHERIA MONOSTYLIA. 

•45. 
COCHLEARIA pusilla. 

•C. foliis subcordato-ovatis, obtusis, subtrilobis, subquinquelobisve, lon- 
ge petiolatis; pedunculis nunc radicalibus numerosis, fiaecidis, uniflo- 
ris, uunc caulinis; caule erecto, brevi, simplicissinio, dense folioso, 
multifloro; petalis ovato-oblongis; silicula ovato-subrotunda, hinc tur- 
gide convexa, inde plana. 

Cochl. (Otisijjonensis) Brot. Flor. Lusit. 

Cochlearia pusilla, montana. Grisl. Vir. Lus. n. 377. 

Cochl. (acaulis) minima, foliis eordato-reniformibus; scapis filiformi- 
bus, unifloris, simplicissimis. Desfont. Flor. Atlant. vol. 2. pag. 69. — 
Willd. sp. plant. Toni. III. p. 450. 

Cochl. minima, Aremorica, flore dilute rubello? Tourn. I. R. H. 215. — 
Moris. Hist. 2. pag. 309. 



Radix subfusiformis, collo crassitudine pennse gallinacese, inferne mul- 
tis fibrosis radiculis cincta, superne subcaulescens , caulescensve, 
annua. 

Folia ssepe omnia radicalia, parva, subcordato-ovata, interdnm subtri- 
loba, aut obsolete quinqueloba, apice obtusissima, ipso et lobis inte- 
gerrima, glabra nt tota planta: petiolis approximatis, filiformibus, 
basi latioribus, lamina folii semiunciali multoties longioribus. 

Pedunculi saepe omnes radicales, numerosi, filiformes, uniflori, ses- 
quiunciales aut biunciales, flaccidi, obliqui, in umbrosis verd erecti, 
foliis paulo longiores. 

Caulis soepe subnullus; nonnunquam plures, duo ad qnatuor, brevissi- 
mi, semiunciales aut unciales, rar6 altiores, basi nudi et a casu folio- 
rum asperi, ad terrae superficiem evolvuntur. In umbrosis berbidis, 
seu pascuis, ad tres quatuorve uncias unus erigitur, solitarius, nec 
duo, tres, quatuor, ex eadem radice cespitosi, uti cum brevissimi sunt 
(more scapi umbelliferi nostra^ Primuke acaulis, qui ex radice inter- 
dum pullulat, ista solilni pedunculos radicales unifloros ssepe ferente) 



L U S I T A NI M. 101 

feantfque simplicissimus, erectus, ex basi usque ; ad apicem foliosus: 
foliis erectis, plus minusve approximatis, radicahbus petiolo et lamma 
simillimis: floribus etiam numerpsis onustus, axularibus, soiitanis, 
pedunculatis; peduuculis erectis, filiformibus plus mmusve toliorum 
longitudine. 

Cal. periauthium tetrapl.yllum, foliolis concavis, incurvis, patulis, co- 
rolla valde brevioribus. 

Cor. cruciformis, niagnitudine et forma corollae Cochleariae officinalis 
aut vix minor; lamina cserulea seu purpurascenti , sublinean, aut 
ovato-oblonga, obtusa, integerrima; ungue lutescenti, mimrno, caly- 
cis foliolis dimidio breviore. 

Glandul*: nectariferae quatuor, minimse, squamiformes, pone stami- 
num basiu insertae, 

Staminum filamenta sex, tetradynamica, subulata, erecta, et germini 
" stigmatique approximata, calycis longitudine. Antherae, erectae, ova- 
to-cordatae, obtusse, caerulescentes , biloculares, polline luteo. 

Pist. Germen ovatum, compressum, glabrum. Stylus brevissimus, sta- 
minum longitudine, persistens. Stigma obtusum, subcapitatum. 

Pjjb Silicula ovato-subrotunda , turgidiuscula, lsevis, leviter lateribus 
compressa, hinc subgibbosa, inde plana, vix emargmata, stylo brevi 
terminata, bilocularis, dissepimento subcontrano, sublanceolato, po. 
lysperma. 

Semina subglobosa, tria seu quatuor in singulo loculo. 

Hab. frequens in collibus basalticis de Ajuda prope Olisiponem, in 
Mmtagrago, Cintra et alibi in Extremadura. 

Flor. hyeme ad Aprilem. 

Obs 1 • Sapor totius plantre nasturtius, et habitus omnino Cochlearice of- 
ficinalis: siliculse tamen leviter ab ipsa distingunt, cum sint compres- 
siusculae, mediamque ponunt inter Thlaspi et Lepidn species, sed ha- 
bitus istis eam associare vetat. 

Obs S« De hac stirpe Clar. Witeringius asserere dicitur, quod post 
triennium in Cochleariam officinalem, seu in aliam ei consimilem hy- 
bridam, mutetur; qu6d ndn incredibile, nam cum sint mm.s aflines, 
si in eodem horto ambae proxime colantur, florahs coitus ita se habere 
potest ut ex illo semina individuaque hybrida, Cochlean* officinah 
nimis similia, proveniant. Attamen hoc mihi nondum ad hodiernum 
diem observare cont.git, etsi eas ambas in eodem horto proxime colui. 

Obs. 3.' In nostra Cochlearia silicula convexo-plana est, parum infla- 
ta, ovato-subrotuuda, nec oblonga, petala quoque non sunt obovata, 



cc 



102 PHYTOGRaPHIA 

nee folia eordato-veniformia; pnEtere/i planta non semper acaulis ost, 
semiuncialisqne, imd potius in graminosis aut nmbriferis semper cau- 
lescit duas nd «piatnor nncias alta, et tunc pedunculi ejus omnes cau- 
lini sunt: non dubito tamen jpsam cum Cochlearia acauli Clariss. 
Desfontaines ad unam eandem speciem attinere, cum sit foliis et aliis 
partibus nimis polymorpha, tum quia septentrionalis Africa quamplu- 
rimas stirpes ferat, «]ua? in nostra etiam Lusitania occurrunt. 



LUSITANI.E. 103 



HEXANTHERIA MONOSTYLIA. 

46. 
ANTHERICUM planifolium. Lin. 



A. foliis planiusculis, linearibus, canaliculatis, scapo superne ramoso, 
la.xe paniculato, glabro; corollis patentissirais, stamiuibus villosis, 
apice subulato glabris. Brot. Flor. Lusit. 

A. (planifolium) ibliis planis, scapo filamentisque lanatis. 

Willd. Spec. Pl.p. 136. 

A. Mattiazzi, foliis plauiusculis, scapo nudo, filamentis villosis. 

Vandelli Fascic. pag. 12, 

iiodelus minor, flore albo holosericeo, Lus. Ouropeso. 

Grisl. Virid. Lusit. ti. 1523. 

Anthericum bicolor, foliis planis, caule ramoso, floribus laxe panicula>- 
tis; filamentis pubescentibus, apice appendiculatis. 

Desfont. FL Atlant. vol. \. p. 304. tab. 90. 



Radix perennis, grumosa; radiculis fasciculatis, oblongis, ex tereti fusi- 
formibus, flavescentibus, carnosis, sesquilineam duasve lineas crassis, 
tres quatuorve uncias longis. 

Folia omnia radicalia, procumbentia, linearia, tfes seu quatuor lineas 
lata, longitudine inaequalia, aliqua scapi longitudine, ad apicem subu- 
lata, subcontorta, carinata, canaliculata, glabra, margine scabriuscu- 
la, striata, basi alba membranacea vaginantia. 

Scapus unus, alterve ex eadem radice, teres, debilis, obliquus, tenuis, 
ex semipede ad pedera longus, glaber, ad apicem ramosus. 

Fi iires 15-30, aut ultra, laxe paniculati, ramis alternis racemosis; pe- 
dicellis ex lineia duabus ad semiunciam longis. Folia floralia, ad ra- 
liiorum et pedunculorum exortum, membranacea, subulata, basi lata 
-Milivaiiinante. 



■-' 



Calvx nullus. 

cc 2 



104 PHYTOGRAPHIA 

Corolla patentissima , diametro novem linearum; petalis sex sublan- 
ceolatis, sessilibus, intus albis, extus subpurpurascentibus, aquali- 
bus, striatis, marcescentibus. 

Staminum filamenta sex, onmia lanata, lana alba, apicibus subulatis 
glabris, erecta, secjualia, petalis fere diniidio breviura. Antherae qua- 
drisulcae, incumbentes, luteas. 

Germen lutescens, trisulcum, trigonum, angulis bebetatis, unistrialis. 
Stylus erectus, albidus, longitudine staminum. Stigma simplicissirnum. 

Capsula trigona, trisulca, obtusa, subrugosa, glabra, trivalvis, trilocu- 
laris, loculis monospermis, dispermisve. 

■Floret Aprili, Maio. 

Habitat in collibus aridis, sabulosis, chca Conimbricam et alibi in Betra, 
trans Taguin circa Setubal et ad Promontorium magnum, vulgo Cabu 
de Espichcl in Fxtremadura. 

Obs. 1." Corolla non rubra est, sed constanter subtus purpurascens, su- 
pra alba; scapus in omnibus, qua» observare contigit, semper glaber 
et Vandellius hsec similiter semper observasse milii fassius est. Tota 
planta a pecore intacta relinquitur. 

Obs. 2.° Non confundendum cum A. ramoso, cui scapus tripedalis. folia 
radicalia pedalia et ultra, corolla alba, stamina glabra. 



L U S I T A N I iE. 105 



$ 



HEXANTHERIA MONOSTYLIA, 

47. 

ORNITHOGALUM AraUcum. 

Orn. florihus laxis, subcorymhosis; foliis suhlinearibus, latis; bracteis 
ovatis, acuroinatis, pedunculo hrevioribns; filamentis omnibns subula- 
tis; petalis patulis, apice subcallosis. 

Brot. Flor. Lusit. 

Lusit. Leite de gallinha. 

Orn. Arahicum. Grisl. Vir. Lusit. n. 1594. 

— Clus. Hist. II. p. 186. Jacintho del Paternoster. Id. app. alt. Park. 
Parad. 134. T. 137- Jig. I. 

— Besler. Eyst. Vern. V. tab. 12. Jig. 1. optima. 

Orn. Arabicura, multiflorum, album, umbilico interiore nigro. 

Swert. Florileg. tab. 51.Jig. 1. bona. 

Orn. umbellatum maxiraum. Bauh Pin. 69. 

Lilium Alexandrinum, sive Ornithogalum magnum Syriacum. /. Bauh. 
Hist. Pl. vol. 2. pag. 629. cum ic. tolerahiliter bona, si sextum peta- 
lum floribus addatur. 

Orn. corymbo multifloro, filamentis subulatis, corolla late campanula- 
ta, petalis exterioribus obsolete tridentatis. Ait. Kew. 1. pag. 412, Id. 
Willd. Sp. Pl. 2. pag. 123. 

Melanomphale. Reneal. Spec. 89 T. 90. 

Orn. Arabicum oorymbo simplici, multifloro; hracteis memhranaceis, 
cordato-convolutis, rostrato-attenuatis, lente inflectentihus; laciniis de 
campanulatis rosaceo-patentissimis, ovato-oblongis, extimis indentato- 
obtusafis; filainentis plano-subulatis; germine turbinato-sphaerico, ob- 
iter sexsulcato, toties toruloso; stigmate trilobo-capitellato. Curtis 
Bot. Mugaz. Vol. XII. N. 72U.Jig. bona, sed folia nimis angusta. 

Orn. Arabicum. Lin. quoad Sunonyma. Sp. Pl. 441, et La March En- 
cyct. 4. 616. n. 19. quoad Synonyma. 

DD 



106 PHYTOGRAPHIA 



Bulbus tunicatus, ovatus, diametro UQciali , sesquiunciali , aut paulo 
ultra, cortice fusco, basi bulbulis adnatis tribus pluribusve cinctus. 

Folia omnia radicalia quatuor ad sex in orbem strata, demum erectius- 
cula, sublioearia, apice acutiuscula, semipedem et ultra longa, octo ad 
tredecim liueas lata, dilute viridia, mtegerrima, glabra, uti tofa planta. 

ScAJFUS erectus, tcres, lsevis, glaherrinuis, foliis radicalibus longior, ad 
basin crassitndine pennae anserina? et ultra, sesquipedem ad duos pe- 
des altus, indivisus, apice rloriferus. 

Flores octo ad quindecim odori, primum subcorymbosi, demum laxe 
racemosi; peduuculis sesquiunciam ad duas uncias longis, adscenden- 
tibus, inferioribus patulis, omnibus teretibus, laxe s. parum distanter 
in raclii rlexuosa, tri-quadriunciali, aut longiori, positis. 

Bkactea sub singulo pedunculo, late ovata, seu interdum ovato-subcor- 
dala, sessilis, ipsum longitudinaliter amplexans, illoque dimidio bre- 
vior, acuminata, basi meinbranacea alba, e medio ad apicem viridis: 
nulla complete racbin, seu pedunculum communem, amplectitur. 

Calyx nullus. 

Corolls petala sex, rnagna, alba, subovalia, primum in formam cam- 
panulatam posita, dein patentia, aut patula, extema tria apice subcal- 
loso, seu obsolete tridenticulata, denticulo medio altiore, crassiore. 

Stam. filamenta sex, corolla fere triplo breviora, ex viridi alba, seu om- 
nino alba, subulata onmia, sequalia latitudine altitudineque, alterna 
vix basi latiuscula, exacte, ut in iconibus Besleri et Swertii; non con- 
nata, neque furcata, aut emarginata ulla. 

Pist. Germen obovato-globosum et obsolete trigonum, sexsulcatum, 
glaberrimum, nitidum, ex viridi nigricans. Stylus fibformis, obsolete 
trigonus, striatus, basi nigricans, brevis, altitudine staminum. Stigma 
brevissiinum, obtusum, triquetrum (lente visum) triridum, subvillosum. 

Capsula leviter trigona, trivalvis, trilocularis, loculis polyspermis, non- 
nullis tamen seminibus sa?pe abortientibus. 

Semina ovato-subglobosa, nigra. 

Habitat inter saxa collium de Alcaniara, Ajuda, Pedroicos prope Oiisi- 
ponem, ubi bodie raro occurrit ciim inde quotannis in hortos nostros 
explantetur, ex quibus ad Maderam et Acores ejus bulbi subinde trans- 
mittnntur. Flor. primo vere. Peren. 

Usus ignotus, nisi pro viridariis exornandis, cum pulcherrirue floreat. 



LUSITANIiE, 107 

Obs. 1° Ex supradictis patet Orn. Arabicum Linn. et La Marckii (Dict. 
Enc.) non esse veruin Orn. Arabicum Bauhiuorum, nec aliorum Bo- 
tanicorum supra in Synonymia citatorum, sed alias diversas species, 
et Synonyma istis applicata a Linneo, a La Marckio, et aliis esse fal- 
sa, cum soli nostro conveniant, quare ipsi jure merito restituenda, nti 
Clariss. Willdenow et celebr. Aitoi: restituerunt ; sed Syononyma 
Royenii, Milleri, et aliorum, qui stamina emarginata nonnulla ipsi tri- 
buunt, excludenda, et Orn. thyrspidi forte applicanda. 

Obs 2.* Bulbi in collibus et hortis Lusitania; quotannis scapos floriferos 
ferunt. Plaata frigoris valde impatiens est, nimis bulbulorum ferax, 
nec usque adhuc in Europa frigidiore indigenatum adsciscere eam po- 
tuisse scio; caeteruni nune idein illud evenit, quod olim Clusius et J. 
Bauhinus asseruerunt, bulbos scilicet e solo natali erutos et ad oras 
Europie frigidiores missos, solos ibi flores ferre, quos in utero, cum 
ex ipso solo eruti fuere, conceptos habebant, nec ullos postea alios, 
Nec mirum plantam, quse Alixandrise in ^Egypto, in Syria, et circa 
Constantinopolin habitare fertur, etiam in Lusitania spontaneam occur- 
rere, non enim, pauese stirpes, quae illic dantur, etiam istic inveniun- 
tur, uti nostra Flora Lusitanica facile cognoscendum. 



DD 2 



108 PHYTOGRAPHIA 



-* 



HEXANTHERIA MONOSTYLIA. 

48. 
ORNITHOGALUM nanum. 

Orn. folio saepius unico, linearilanceolato, basi scapum vaginante; ra- 
cemo terminali paucifloro; bracteis acuminatis, pedunculo longioribus. 

lirot. Flor. Lus. 

Ornithogalum spicatum, unifolium et trifolium, flore niveo, odorato. 

Grisi. Vir. Lus. n. 1596. 
Scilla unifolia. Lin. Sp. Pl. 445. 

Scilla (imifolia) folio teretiusculo latere subspicato. 

WUlden. Sp. Pl. p. 131. 

Ornithogalum unifolium flore albicante. Swert. Flor. p. 58. 

Hyacinthus unifolius. Swert. Floril. pag. 15. fig. 7. bona; sedjlos non 
caruleus, sed albus dicendus. 

Bulbus monophyllus flore albo, an BolbineTheopbrasti? J. Bauh. Hisl. 
Pl. vol. c 2. p. 622. Jig. tolerabililtr bona, scd ibi duofolia et scapi duo 
ex eodem bulbo enati, quod rarum, depicti sunt. 



Radix bulbosa; bulbo tunicato, avellaneae nucis magnitudine, minori- 
ve, exteme subfusco. 

Scapus erectus, aut obliquus, filiformis, tres quatuorve uncias longus, 
glaber, ad apicem crassior. 

Folium ssepias unicum , raro duo aut tria, glabrum, ex interiori bulbi 
tunica formatum, scapum sub terra et ad usqueniedium ejus vaginans, 
vagina albida junciformi; postea lineari-lanceolatum , canaliculatum 
subteres, viride, externe striatum, tres ad quatuor lineas latum, cur- 
vum, ad apicem iterum junciforme; tota ejus longitudo semipedalis ad 
fere pedalem. 

Flores spicati, sessiles aut subsessiles, alterni in rachi subflexuosa un- 
ciali, pauci, duo ad quinque vel sex, rarissime unus terminalis; mihi 
inodori, qumavis a Grisleye et Clusio odori dicantur. 



L U S I T A N I 51. 109 

Calyx nullus; sed bractea ovata, acuminata, membranacea, dorso vi- 
rescente, petalis saepe dimidio brevior, raro subsqualis. 

Corolla hexapetala; petalis albis, lanceolatis, xqualibus, erecto-patu- 
Jis, striatis, quatuor ad sex lineas longis, sesquilineam latis, marces- 
centibus. 

Stam. filamenta sex, erecta, altitudine aequalia, plana, sublanceolata, 
acuminata, alterna vix latiora, alba, corolla breviora. Anthera? bilo- 
culares, iucumbentes, sulcatae, pallidaj, 

Pist. Germen obconico-triangulare, angulis leviter unisulcatis. Stylus 
setiformis, altiludine stammum. stigma obtusum, subpubescens. 

Capsula ovali-triangularis, trivalvis, trilocularis. 

Semina plurima, ovato-subrotunda, fusca. 

Habilat in ericetis, collibusque macris, sabulosis, circa Coniinbricam, 
ad Promontorium Barbaricum trans Tagum, ad Cabo da Roca, cir- 
ca Cascaes et alibi. 

Obs. 1.° Variat 1." foliis duobus, scapisque duobus in unico bulbo. Va- 
riat 2.° foliis tribus, inferne late membranaceis, scapum uuicum in eo- 
dem bulbo vaginantibus, ut circa Cascaes occurrit. 

Obs. 2.° Swertius et alii hanc speciem cum nostra Scilla pumila confu- 
disse videntur, etsi satis diversx siut; differt enim ab ista folio radicali 
canaliculato, lineari-lanceolato, nec late et subplane lanceolato, bra- 
■cteis pedunculo longioribus nec brevioribus, floribus nunquam ultra 
sex, petalis non patentissimis, semper iu Liisitania albis, nec sxpe cse- 
ruleis. 



r:» 



110 PHYTOGRAPHIA. 



&- 



HEXANTHERIA MONOSTYLIA. 

49. 
ALLIUM magicum Lin. 

A. soapo tereti; foliis latis, concavis, glabris, sublanceolatis, centrali bre- 
vi, lineari, apice bulbifero; nnibella hemisplnerica, subsequali; stami- 
nibus simplicibus. Brot. Flor. Lusit. 

Al. flore carneo, bulbiferuni? Grisl Virid. Lusit. n. 1503. 

An etiam Moly latifolium hispanicum? Grisl. Virid. Lusit.n. 1581. 

A. caule planifolio umbellifero, rainulo bulbifero, staminibus simplici- 
bus. Lin. Sp. Pl. et Mill. Dict. n. 6. 

Moly latifolium indicum. Bauh. Pin. pag. 75. 

Moly latifolium liliflorum. Bauh. Pin. pag. 75. 

Moly Theophrasti magnum. J. Bauh. Hist. Pl. vol. S. pag. 568. 

Moly indicum sive Caucafon. J. Bauh. Ibid. pag. 579. Jig. 1. seu supe- 
rior, etjig. *2. seu inferior, ut varietates luxuriantes. 

Moly umbellatum flore cameo. Theatr. FlorcB Tab. 30. 

Moly indicum, flore purpureo. Swert. Floril. pug. 61. quamvis in icone 
foliolum bulbiferum deficiat. 

Allium speciosum. Cyrill. Pl. rar. Neap. 

Ail des lndes, Allium magicum. La Marck Dicc. Bot. T. 1. p. 65. 



Radix bulbosa, semipede ad fere pedem in terra latens ; bulbus ovato- 
subrotundus, acutiusculus, magnitudine plus minusve nucis juglandis, 
rarissime diametro sesquiunciali aut biunciali; in plena per aestatem ve- 
getatione, seu maturitate, siccis tunicis tribus quatuor pluribusve prse- 
sertim e basi foliorum veterum forinatis, exteriori fusca, tectus; intus 
albus; hinc, ubi scapus olim incumbebat, canaliculatus. Dissectione 
facta mense Decembri, cum progerminare solet, bulbus exduobus stra- 
tis concentricis valde cellularibus constare conspicitur; exlerno cras- 



L U S I T A N I M. 1 1 L 

•sissimo, ad quinque lineas crasso; interno crassiusculo, squainas va- 
ginantes foliaque centralia sese invicem amplectentia, involventi: in 
centro foliorum, ad noduni bulbi, stat srapus albus, sesquiliueain lon- 
gus, apice spatham conicana umbellitegentem sustinens; ad istius la- 
tus inmiediate adstat foliolum breve, lineare, album, superne latiuscu- 
luni, rotundatuin, concavum, seu cochleariforme, etibi, fere ad me- 
dium, punctmn lentiforme, bulbuli rudimentum, facile observatur. 
Sapor amariusculus, acris, persistens; odor alliaceus: iidem in foliis, 
scapo, floribus et fructu. 

Folia omnia e nodo, centroque ipsius, liyrme erumpentia, mutuo invo- 
luta, sublanceolata, acutiuscula, concava, snbcarinata, postice obso- 
lete striata, utrinque dilute viridia, seu glaucescentia, uti ea Scillas ma- 
ritimx vulgaris, unciam ad sesquiunciam lata, semipedem ad fere pe- 
dem longa, tria seu quatuor, exteriora maiora; externe una alterave 
squama concava, albida, striataque, cincta. In centro, ad scapum, 
unum quintum aliis semper brevius, tres, quatuor et ultra, lineas la- 
tum, liueare, rarius sublanceolatum, apice obtnso, aut eroso, bulbu- 
lum ferens: bulbulus folioli lateri, aut laciniae, adhaerens, subglobosus, 
niagnitudine nucis avellaneae, vel paulo maior, utrinque depressiuscu- 
lus, puncto acutiusculo notatus, initio albidus, demum j)allescens, et 
terra exceptus suaj speciei prolifer. 

S< ipus fere iu centrobulbi, foliis, ex nodo ad unam unciam supra ter- 
ram, circumplexus, bi, tripedalis aut altior, teres, inferne crassitudine 
j)( imse anserinse, lasvis, glaber, dilute viridis, strictus, in florcscentia 
fistulosus. 

Spatha subglobosa, bifariam, raro trifariam, debiscens, umbellse pe- 
dunculis dimidio brevior, valvulis membranaceis, striatis, demum pa- 
tentissimis, seu reflexis, marcescentibus. 

UmbelLA simplex, primum hemispba?rica, dein subfastigiata, diametro 
biunciali, aut triunciali; floribus 80 ad 120 non ingrate odoris: pedun- 
culorum receptaculo glabro, convexo. Pedunculi vage inter sese squa- 
les, a sesquiuncia ad duas uncias cum dimidia longi, tiliformes, viri- 
des, erecti in centro, patuli aut patentes ad ambitum. Bulbuli in uin- 
bella nulli. 

Coroi.i.a bexapetala, infera, diametro plus minusve unciali: petala di- 
lute purpurea, aut interdum albida, carina viridi, aut ex viridr purpu- 
rascente, sequalia, lanceolata, quinque ad sex lineas longa, lineam ad 
ses(piilineam in medio lata, patentia, demum reflexa, marcescentia. 

Stam. fdamenta sex, siniplicia, sequalra, subulata, petalis opposita, ip- 
sis(pie diinidio breviora, gernien basi leviter coalita cingentia. Anthera; 
oblongse, biloculares, qaadrisulcatse, purpureae, erects, petalis panlo 
breviores. 

Pi*t. Germen superum , glabrum, virescens, trisulcum, trigonuni, an- 
gulis obtusis) linea iuscriptis, depressiusculuni, lilamentis dimidio bre- 






112 PHYTOGRAPKIA 

vius. Stylus tilifonnis, brevissimus, vix semilineam longus, in anthesi 
lilamcntis brevior, paulo postea illorum altitudine, aut altior, demum 
sinml eum lilameutis einarciduni. Stigma simpiex, acutiusculum. 

Capsula ovata, obtusa, trigona, trivalvis, trilocularis, parvi pisi fere 
magiiitudine. 

Semina sxpius novem, tria iu singnlo loculo (nonnulla abortiunt,) ru- 
gosa, binc convexiuscula, inde uniangulata. 

Habitat ip collibus are:illosis aut basalticis, inter segetes, in Ouriquc, 
Alcantara, Ajucla, Pedroigos, etc. prope Olisiponem. 

Floret Aprili, aut saspius Maio. Perenne. 

Planta etsi usibus medicis non apud nOs adhibita, attamen ob vires al- 
liaceas certe non contemnenda, et olim apud Graecos in usu erat, si 
verum est, ut nonnullis Botanicis existimatur, iMoly Homericuni, cu- 
jus Tlieophrastus et post eum Plinius meminere. 

Hoc verum Allium magicum Linnai, seu Clusii et Bauhinorum Mvlt/ 
Theophrasti magnum, esse re vera credo; nam icones et descriptiones, 
quas isti de ipso ediderunt, illi exact& conveniunt. Ipsius umbellam 
in Lusitania semper iioriferam et capsularem, nuspiam vero bulbiferam 
vidi; hanc tamen in Scotia Clariss. Darwin, et iu Gallia D. Sauvage- 
sius bulbiferam observasse fatentur; cp_iod non mirum, nam hsc luxu- 
riatio, seu potius variatio prolitica, plantis non paucis, prsesertim Al- 
liaceis, propria est. Allium Cepa apud nos, locoflorum, bulbos qua- 
tuor ad sex interdmn.profert, magnitudinemicis avellanea; aut crassio- 
res, qui in eodem receptaculo scapos ferunt novis capitulis bulbiferis 
apice instructos, ex quibus iterum novi scapi et nova capitula bulbife- 
ra emergunt; tunc vero scapi intirmi et prae pondere ad terram curvan- 
tur aut procumbunt. 

Unde probabile quidem est Moly Indicum, sive Caucafon, J. Bauhini 
(loc. cit. fig. 1. et 2.) tantuin Allium magicum variatum esse; nam ex 
ipso .1. Bauhino et Clusio, Moly caucafon, bulbo, foliis et reliqua for- 
ma, est Moly Theophrasti magno simile, soluin vero caule breviori, fe- 
re plano, intirmo, et umbella bulbifera, singulis bulbulis nudis aut 
spathula partiali semitectis, differens^ at hae omnes differentia- iutra va- 
riationis limites naturaliter continentur. 

Poliolum centrale bulbiferum in juniori planta interdum deficit, quod 
etiam evenit, si eadem in hortis Lusitaniae septentrionalis colatur, ubi 
quoque habitu per omnia minor et debilior. Scapus etiam in solo ma- 
criori rariorive, circa Olisiponein, interdum pedalis aut sesquipedalis 
est. 

Indicam stirpem esse incertum, Europ8eam vero procul dubio est, cre- 
scit enira sponte in arvis Olisiponensibus, in Regno Neapolitano, ut 
Cyrillus observavit, et Constantiuopoli, ut CIusius refert. 



LUSlTANIiE. 113 



HEXANTHERIA MONOSTYLIA. 

S C I L L A pumila.' 

Sc. radice tunicata; folio unico, lanceolato, basi scapum vaginante; flo- 
ribus erectis, paucis; bractea ovata, acuminata, subaristata, peduncu- 
Jis valde breviori. Brut. Flor. Lusit. 

Hyacinthus stellaris, unifolius, flore cacruleo et albo. 

Grisl. ] T ir. Lus. n. 1552. 



Radix bulbosa; bulbo tnnicato, ovato, extus albido, sex ad novem li- 
nearuin diametro. 

Folium ebulbo unicum, lanceolatum, glabrum, subplanum, dilute yiride, 
ad costam striatum, sex ad novein lineas in medio latum, scapo in an- 
tbesi paulo longius, post ipsam saepe brevius, basi eum vaginans. 

Scapus leevis, tenuis, teres, erectus, tres ad sex uncias altus. 

Vlores scapum terminantes, primiim subcorymbosi, postea evidenter 
racemosi, septem ad duodecim; pedunculi nliformes, caerulescentes, 
inferiores patuli, remotiusculi, unciales et superioribus saipe longiores. 

Bractea sub singulo pedunculo ovato-lanceolata, acuminata, subaris- 
tata, membranacea, subcieruiea, pedunculo paulo brevior, marcescens. 

Corolla bexapetala; petalis cequalibus, lanceolatis, patentissimis, utrin- 
que omnino caruleis, tres ad quatuor lineus longis, sesqudineain m 
medio latis, inodoris, marcescentibus. 

Stam. filamenta acuminata, lanceolata, caerulea, erectiuscula, unifor- 
mia, petalis fere dimidio breviora, istorumque basi leviter adhxrentia. 
Antherse caeruteae, incumbentes, oblongiuscuise, quadrisulcse , bilo- 
culares, utrinque emarginatse, marcesceutes. 

Pist. staminibus concoler: Germen ovato-trigonum, acutiusculum, tri- 
sulcatum, absque ullis in apice poris. Stylus subulatus, tribiis striis 
notatus, subtriqueter, longitudine staminum, marcescens. Stigma ob- 
tusiusCulum, seu obsolete trilobum. 

FF 



114 PHYTOGRAPHIA 

Capsula ovata, trisulcata, trigona, glabra, trivalvis, trilocularis. 

Semina plurima, subrotunda, compressa, nigra. 

Habitat in dumetis macris, sabulosis, trans Tagum in Caparica, et circa 
Conhnbricain et alibi in lyxtremadura et Beira. Flor. hyeme et vere. 
Peren. 

Obs. Yariat 1.° corolla alba, sed rarissime, et tunc costa non viridi, sed 
saturatius cserulea. 

Variare 2.° ferunt in Transmontana foliis radicalibus duobus , quae 
utruin Scilla bifolia Linnsei sit, an potius nostrse vera varietas afiirmare 
uon audeo, cuin ipsam nondum viderim. 



LUSITANI^E. ] 15 



HEXANTHERIA MONOST YLI A. 

51. 
HYACINTHUS cemuus. 



H. corolla campanulata hexapetala; petalis inferne approximatis, ad 
apiceni reflexis; filamentis tribus longioribus, petalo adnatis; peduu- 
culis secundis racemoque cerntiis; bracteis binis; foliis anguste lau- 
ceolatis, scapum asquantibus, recurvis. 

Brot. Ftor. Lusit. Tom. I. p. 535. 

H. cernuus, covollis campanulatis, sexpartitis, racemo cernuo. 

Willd. spec.pl. Tom. 11. p. 1 67. 

H. non scriptus, corollis campanulatis, sexpartitis, apice revolutis. 

Willd. Spec. pl. Tom. II, p. 101. 



H. pratensis, corollis subcylindricis sexpartitis, bracteis binis floris lon- 
gitudino, racemo subcernuo. 
La lXlarck Encycl. Tom. III. p. 190. et Illustr. Gen. Tab. 238. fig. 1. 



H. amethystinus, corollis campanulatis sexpartitis, bracteis flore sublon- 
gioribus, racemo erecto. 

La Marck Encycl. ibid. 

H. patulus, s. amctfu/stinus (La Marck, non Lin.) Ilort. Paris. 

H. aestivus Clusii flore cceruleo et albo. 

Grisl. Virid. Lusit. n. 1554. 

H. stellatus sestivus. Clus. Exot.part. 1. App. 2. 

— Idem Joh. Bauh. Hist. Pl. 2. pag. 583. 

— Idem Thcalr. Florce. Tab. 28. 

H. stellatus astivus minor. Clus. in Auct. Ap. all. et cur. post. ■ 

— Idem Joh. Bauh. Hist. Pl. 2. pag. 

II. stellaris a:stivus minor flosculis alternatim sitis. 

C. Baith. Pin. 46. 
1 F 2 



j 16 phytographia 

II. oblongo florecaeruleo minor, quivariat florc albo, interdum mixto. 
dilute suaviterque rubente. 

C. Bauh. Pin. 44. 

II. oblongo flore caeruleus maior. 

C. Bauh. rin. 43. 

II. floribus canipanulae uno versu dispositis. 

C. Banh. Pin.44. 

II. flore rubro, vel totus albus, campanilla. Lob. Adv. par. 2' 

II. totus albus, campanilla. Joh. Bauh. Hist. Pl.p. 2. 186. 

absque descripU 

II. Flore rubro. ld. ibid. abxque descrtpf. 

II. minor hispanicus angustifolius caeruleus et albus. 

Joh. Bauh. Hist. Pl. 2. p. 587. 

H. stellatus caeruleo-violaceus, campanulatus. Barrel Jc. 183. 

Scilla campanulata, bulbo solido, racemo multifloro oblongo-subconi- 
co, corollis campanulatis erectis, bracteis biparlitis pedunculo longio- 
ribiis loliis lauceolatis. Willd. spec. Plant. vol. 2. pag. 129. It. La 
Marck Dic. Enc. Tom. VI. P . 740, et Illustr. Gen. Tab. 238 Jig. 2. 



Kadix bulbosa; bulbus ovato-subrotundus , saepe crassitudme nucis 
avellanee aut paulo maior, tunicatus; tunicis quatuor ad sex, extenori 
tenuissima, ex terreo fusca, in longam vaginam membranaceam, lolio- 
rum petiolos albos imbricatos amplexantem, protensa, interionbus a 
basi petiolorum dilatate effectis crassis, albis, stncte contiguis lta, ut 
bulbus solidus esse videatur, inodoris, sapore herbaceo vix ac ne vix 
acri, ut tota planta. Iutra tunicas ad scapi latus, qua parte media iste 
bulbi basilari nodo inseritur, gemrna novi bulbulli exontur, et lbi jam 
in plante florescentia sita conspicitur, mimma, acuta alba: interdum 
quoque ex latere ejusdem uodi basilaris, unde radiculse albidas m am- 
bitu proveniunt, bulbulus alius novus oblongmsculus, teres, obtusus, 
albus, quasi una radicula erassior breviorque, deorsus oblique protru- 



ditur. 



Folia omnia radicalia, tria ad quinque, saepe anguste lanceolata, acu- 
tiuscula, integerrima, utrinque glabra et viridia , supra leviter canali- 
culata; subtus carinata (carina obtusa, striata) m petiolum longum, 
canaliculatum, album, attenuata, plus minus erecta pnmum, deinde 

in terram recurva, iuterdum infra medium subundulata, seu leviter 
contorta, quinque ad tredecim uncias longa, tres ad decem lineas aut 
paulo ultra in medio lata, scapum (racemo non supputato) longitudme 
saepe cequantia, rarius ipso paulo breviora aut longiora, 



LUSITANIjE. 117 

Scapus annuus, erectus, quinque ad tredecim uncias altus, teres, cras- 
situdine pennse gallinacese, glaber, viridis, ad basin et sub tcrra albus. 

Racemu sante florescentiam ssepe erectus, in antbesi autcm sxpe plus nii- 
nusve cernuus, racbi (seu peduuculo comniimi protcnso) duas ad quin- 
que uncias longa, cx viriili caBrulescenti, sensini versus apicein tcnuio- 
ri, inferne subtereti, superne angulosa. Flores tres ad viginti et ultia, 
pro plantae vigore, soli ratione, etc. solitarii, alterni, stepe secundi, 
quorum terminales, dum inaperti, erecti, et iu racemis multifloris co- 
nice approximati, in antbesi ver6, seu diiiu nperti, sacpe fere omncs 
cernui, plus niinusvc odori, pediinculali. Pedunciili lilifbrmes, caeTU- 
lei, iu tloribiis inlerioribiis octo ad quindecim lineas loogi, ibique corol- 
he vel aequales vel paulo longiores, sensim versus apicem racemi de- 
crescentes, ibique corolla breviores, saepe fere omnes ex patenti recur- 
vi, pauci in antliesi erecti; fructiferi patuli, seu plus miuusve erecti, 
longitudmeque augcscentes. 

Sub singnlo pedunculo bractea: duee membranacece, subulatcc, crerulese, 
alia altera sublaterali fere triplo latior, duplo triplove longior, striata, 
inferne peduuculum amplexans, ipso corollaque inaperta longior, co- 
rollas autem apertae subaequalis, aut scqualis, raro longior; post antbe- 
sin in floribus inferioribus pedunculo brevior, et cum alia inarcesceus. 

Calvx nullus. 

Corolla campanulata, usque ad receptaculum sexpartita, ideoque mi- 
lii hexapetala, basi obtusa, et ibi vix ac nec vix tumida seu ventricosa; 
petalis ci?qualibus, acutis, lineari-lanceolatis, sex ad undecim lineas 
longis, sesquilineam ad duas lineas in medio latis, ca?ruleis, dorso li- 
nea saturatius casrulescenti vixque elevata notatis, interne approxima- 
tis, tubumque subobconicum plus miuusve brevem effin^eutibus, e 
medio ad apicem plus minusve recurvis interque sese dissitis, tribus 
externis inferne soepe planiusculis omnibus demum marcescentibus. 

Stam. filamenta sex, cserulea, membranacea, sublinearia, acuminata, 
tria alterna aliis paulo longiora, et petalis ] breviora, singula singulo 
petalo, longiora ad petali medium, breviora fere prope basin, aduata , 
denium sub germine coalita, receptaculoque adhaerentia. Antherae ces- 
ruleas, oblongae, obtusae, utrinque bifidse, fissura inferiori profundiori, 
incumbentes, biloculares. 

Pist. Germen superum, dilute cceriileum, acutum, conicum, glabrum, 
sexsulcatum, sexangulum, sulcis et augulis fere obsoletis. Sfylus cce- 
ruleus, leviter subulatus, tristriatus, subtriquetrus, longitudiue stami- 
nuin breviorum, rard longior, marcescens. Stigma obtusum, guttula 
madidum, lente autem vitrea visum grauulis hyaiiuis trifariam dispo- 
sitis conspersuin. 

Capslla triquetra, trisulca, acutiuscula, plns minus magnitudine pisi, 

trilocularis, trivalvis, apice dehiscens valvulis coriaceis, fuscis. 

GG 



118 P H Y T O G R A P II I A 

Skmina septem ad novcm in singnlo loculo, subrotunda, nigra, axi cap- 
sulas adiuereutia; nounulla abortautia. 

Habitat circa Coninibricam, in montibus de Cintra, trans Tagum in du- 
metis de (.'aparica , Almada, Arrabida, Setubal, et alibi in Lusitaiiia 
boreali et tncridionali. 

Floret Martio, Aprili, Maio. Perm. 

Obs. Variat floribus purpureis, albis et dilute caeruleis, rarius incarnatis. 
Sed nou colore tloruin solum variat, verura eorum etiani numero, odo- 
re, et niagnitudine; interdum quoque ipsorum racemique directione 
plus tninus cernsua, aut ajx secunda ita, ut rlores quasi vag£ sparsi esse 
videaniur: petalis etiam \ariat pltis minusve revolutis seu reiiexis, et 
inter sese ex medio ad apicem plus minusve distantibus, seu apertis; 
foliis tandem latius nuuc, anguste nunc lanceolatis seu lineari-lanceo- 
latis, et eorum directione vix erecta, interdum enim cum primum e bul- 
bi vagina exeruntur, mox ad terram plus minusve recurvantur. Quapro- 
pter synouymia supra ex autoribus citata uostrx plantas satis convenit, 
ideoque stirpes omnes, de quibus ibi nientio iit, nonuisi ejusdem spe- 
ciei varietates esse opiuor. Hyacinthi quidein potius, qiuim Scillse 
species mihi esse visa est, ob corollam cainpanuiatam, nec patentem 
seu stellatiin patentissimam , atque ob staminum Hlamenta tna alte ad 
mediuin corolla; inserta, nec a petalis fere otnnino soluta: ideo Seilla 
campannlata, quas a recentioribus botanicis in Lusitania habitare fer- 
tur, nonnisi noster Hyacinthus cernuus esse videtur, cultionis, soli, 
climatisve borealis causa variatus cura corollis sparsis, nunc cernuis 
nunc erectis, petalisque revolutioribus, prout iu Tab. •238.Jig. 2. (Scil- 
I», La March Illitstr. Gen.) et in Icon. 183. Barrel. expriruuritur. De- 
nique stirps nostra ab Hyacintho amctlnjstino Lin. seu Hyacintho his- 
panico La Marck, uti etiam a Oritniis (quae ad Hyacinthos amandan- 
das) differt corolla non semisexfida, natn in omnibus ejus individuis, 
quas mihi usque adhuc in Lusitania observare contigit, corolla vere 
hexapetala, petalis usque ad receptaculuiu inter sese solutis, semper 
apparuit. 



LUSITANI/E, 119: 



— * 



HEXANTHERIA TRISTYLIA. 

52» 

COLCHICUM bulbocodioides. 

C caule brevissJSm; uivirloro, basi triphyllo; foliis linearibus, patrnds- 
simis; corolla hexapetala, unguibus lougissimis. 

Brot. Flor. Lusit. 

ColchicuM pumiliuu, crociiblium, flore albo. 

Grisl. \"trid. Lusit. n. 1V28. 



Radix bulbosa: bulbus in plena fructiis maturitate, et caulis foliorum- 
que siccitate (quae Junio aut Julio tiunt) subovalis, stcpius nucis avel- 
laneae, raro castaneae parvse magnitudine: extus nonnullis tunicis sic- 
cis, fuscis, quae anno praeterito spatba et imi folii vagina protensse prse- 
sertim fuerant, cinctus, subterque istas duobus integuntentis propriis 
nicmbranaceis, fulvis, intimo tenuiori, vestitu-s; intus solide cornosus, 
carne alhisshna; binc convexus, inde depresso*pIaniusculus, seu quasi 
canaliculatus; apice acutiusculo, ibique lateraliter fossula, qua imus 
caulis olini sedebat, umbilicatus; basi tuberculatus, et tuberculum in- 
tegumento unguiculiformi, crenato-pectinato, indutum; binc, in eadem 
basi ad latus convexum ubi veteris bulbi pars iuferior radicalis hsere- 
bat, cicatricula notatus, inde ad latus depresso-planiusculum fossula 
(qua genuna floralis minitna, ovata, acuta, albaque, contenta est) ex- 
cavatus. Bulbus iste, situ et usu, seminum vitello aut etiam cotyle- 
doni (utrique in Monocotyledonibns laterali) nimis analogus milii esse 
videtur, ciim novum suis succis bulbum plantulamque nutriat, sensim 
ipsis exhauriatur, et in rugas contrahatur, donec tandem in utriusque 
provectiori eetate arescat, putreat. 

l!i i.nt s novus, satis provecta gemmse floralis evolutione, atque in plantce 
anthesi, ovato-subrotundus, albus, vix lineam ad sesquilineam lon- 
gus; apice in brevissimitin caulem, flori suppositum, terininatur; basi 
verd unguiculiformi, pectiuatimque rhizo{)hora, veteris bulbi tuberculo 
intus adheeret. 

Caulis in anthesi subterraneus, albidus, subteres, fdiformis, superne ad 
fruetificationis receptaculum incrassatus; seiniiincialis, uncialisve; pau- 
lo infra medium nodulo instructus, leviter incurvus, canaliculoque 
bulbi prisci lateraliter incunibens; basi biilbulo novo insertus; exteriiis 
tunicis siccis veteri bulbo connnunibus, spatbaque sicca, obtectus; in- 

go 2 



120 PII YT OGR A P II I A. 

tiis spatha viridi nova, vaginaque folii infimi et laminis foliorum alio- 
rum duorum, vestitus. Post anthesin e terra emersus ad tres quatuor- 
ve uncias extra ipsam sese erecte attollit, aphyllus, glaber, striatus, 
simplicissimus, fructu coronatus. 

Folia tria, ppqualia: in anthesi intra spatham novam recondita, cauli- 
culum et petalorum ungues inferne tegentia: ununi infimum, ex novi 
bulbuli basi exortum, istum et cauliculiiin usque ad ejus nodulum va- 
ginans, (vagina tubulosa, primum albida, demum albido-viridi) linea- 
re, apice obtusum, hinc coneavum, inde convexum, unam lineam la- 
tum, unam unciam et ultra longum ; duo alia ex nodulo cauliculi ex- 
orta, fere opposita, sessilia, basi cauliculum amplexante coalita, quoad 
caetera infimo similia. Post anthesin, exque terra cum penitus emersa, 
ad istam arcuate decumbentia, sublinearia, canaliculata, subcarinata, 
glabra, integerrima, viridia, tres quatuorve lineas lata, quatuor ad 
septem uncias longa. 

Spatha membranacea, striata, nervosa, eylindrica, albida; ex basi novi 
bulbuli exorta, apice hinc modice scissa, inde integra, obtusa; ungues 
petalorum connectens et ipsorum fere longitudine; extus spatha veteri 
foliisque anni praeteriti obtecta, 

Flos unicus, terminalis. 

Perianthium nullum. 

Corolla hexapetala (ver^ Bulbocodii); petalorum laminsc lineari-lanceo- 
latoe, purpurascentes, raro albee, erecto-patulae, sesquiunciam longse, 
duas lineas cum dimidia in medio latae, extus subcarinatae , intus sub- 
canaliculatae; unguibus obsubulatis, albis, duas uncias et ultra longis, 
receptaculo sub germinis basi disjunctim, nec ullibi coalite, insertis. 

Stamixum filamenta sex, apici unguium petalorum inserta, filiformia, 
albida, ad basin sublutea, antheris paulo breviora. Autherae subere- 
ctae, liueares, luteas, biloculares, quinque lineas longae, lamina peta- 
lorum summopere breviores. 

Pist. Germina tria, contigua in formam ovato-subulatam obtuseque tri- 
gonain, subterranea, supera, apici cauliculi superimposita. Styli tres, 
filiformes, albidi, antherarum fere longitudine. Stigma singulo unicum, 
fuscum, concavum, lente vitrea visum obsolete bilabiatum. 

Peric. capsulae tres, subulatae, unilocularcs, superne introrsum dehis- 
centes, basi leviter coalitx, polyspermse. 

Semina plura, obovata, fusca. 

Habitat in collibus calcareis, circa Conimbricam et Olisiponem in eli\is 
deMonsanto, et alibi in Beira et Extremadura. Floret Septembre et 
Octobre mox post aquas jequinoctiales. Peren. 



L U SI T A N IiE. 121 

Obs. 1.« Plantse bulbus acriusculus Ieviterque amarus est: illo, pro 
Colcli. qutumnalis bulbo, Pharmaceutici Coni mbricenses iuterdiiiu 
utuutur; sed ejus vircs infirmiores. 

Obs. 2." Interdum bulhuli alirjuot ad fblia sicca spathamque priscam pu- 
trescentem occurrunt; at hi non ex caule, nec ex veteri bulbo, sed ex 
seminibus tantum proveniunt, qute demum in capsulis grana bulbis- 
perina iiunt, eorum scilicet albumine succoso reddito, et in granum 
subrotundura bulbiformera excrescente, ut Crini asiatsi , Amaryllidis 
belladoncE , quorumdam Pancratiorum, Alliorumque seminibus evenire 
solet; quibus etiam associanda esse suspicor granula illa quatuor, quae 
in nostii Lycopodii denticulati capsula quadrivalvi, involucro propagi- 
num in corpore carpomorpho cpntentarum ab aliis dicta, proveniunt. 

Obs. 3.° Planta media inter Bulbocodiura et Colchicum; unde tam ad il- 
lud quara ad istud ainandari posse videtur: si enim pro stabiliendis 
Generibus pluris corollam quam pistillum facias , plantam nostrani 
Bulbocodium colchicoicics, seu trigynum appellabis; si autem ex con- 
trario pluris pistillum quam corollam habeas , tunc nobiscum potius 
Colchicum bulbocodioidcs nominabis. An ideo Colchica et Bulbocodia 
unicum genus naturale constituunt? Analogia trium chordarum pistil- 
larium (rnonadelyhice coalitarum) et capsulae trilocularis Bulbocodii 
verni, cum tribus chordis pistillaribus (liberis) et tribus capsulis uni- 
locvdaribus Colchicorum, id suadere videtur. 

Obs. 4.° Fortasse quibusdam nostram strirpem Melanthiis associare pla- 
cebit; sed babitus, rlorendi modus, longitudo partiura rloris, et alia in 
descriptione notata huic asspciationi repuguaut. 



hu 



122 PHYTOGRAPHIA 






OCTANTHERIA MONOSTYLIA, 

53> 
CYTINUS hjpocistis. 

Lusitanis Putegas, seu Hypocisto. 

Brot. Flor. Lusii. 

Cyt. hypocistis. Willd. Spec.pl. Tom. IV. p. 580. 

Hypocistis omniiio lutea, seu ochra? colore. 

iJius. Hisp. 143. 

Hypocistis Bauh. Pin. 4G>. 

Hypocistis. Tourncf. Coroll. ad J. H. R. pag. 46. tab. 477., ubi flos 
masculus, etsi imperfecte, eXpressus. 



Radix anniia, simplicissima, brevissima, scapo tenuior, ex albido lu- 
tescens, fruticum, praesertim Cistorum, radicum parasitica. 

Scapus simplicissimus, ssepe maxima parte subterreus , succosus, sub- 
teres, fragilis, lutescens, glaber, duas ad quatuor uncias longus, dia- 
metro ex duabus ad quatuor lineas, sursumque sensim crassior; squa- 
mis imbricatis, membranaceis, lutescentibus, glabris, sublanceolatis, 
superioribus ovato-lanceolatis, uncialibus, subciliatis, et subpubes- 
centibus, undique tectus. 

Flores terminales, monoici, quinque ad decem in corymbum simplicera 
conferti. 

Masculi saepius in centro corymbi, pedicellati, pedicello cylin* 
drico, duas lineas longo, squama ad insertionem obvallato. 

Perianthtum diphyllum, sub apice pedicelli situm; foliolis subopposi- 
tis, lanceolatis, membranaceis, lutescentibus, ciliatis, extus subpubes- 
centibus, tubi corollae longitudine. 

Corolla cyathiformis, subpubescens, quatuor ad sex Iineas longa; lim- 
bo quadrifido, laciniis ovatis, patulis, corpore antherifero paulo lon- 
gioribus; tubo composito ex quatuor tubulis nectariferis cruciatim sitis 
etcentrali collumellaa adhaerentibus, ad ora villosis, sive ssepius ville 



LUSlTANIJE. 123 

denso superne clausis; infra singuli tubuli medium glandula lunulata, 
flava, columeliae centrali affixa. 

Stam. filainenta saepe octo, interdum novem, decen», seu undecim, coa- 
lita, e fundo corollce exorta, columellam et tubulorum dissepimenta 
quatnor inferue efficientia, superne extra corolla: faucem producta in 
corpus solidum, cylindricum, pubescens, antheriferuni, apice supm 
antheras, in cornicula brevissima, ssepius oeto, solutum. Antherae see- 
pe octo, raro septem, novem aut deceni, oblonga>, acutas, bilocnlares, 
basi leviter bifidae, cineraceae, extus arcte contiguae, at iateribus inter- 
ne subcoalitge, in orbein positae, et apici columnae cylindricaa filamen- 
toium adnatse sub corniculis, cum corolla marcescentes : pollen cine- 
reum. 

FiEMiKEi in radio corynibi, subsessiles, singuli squama obtecti. 

pERiANTHitM , u t in masculis, sed foliola germini , paulo infra ipsius 
medium, inserta. 

Corolla, ut in masculis, at supera, tubo composito ampliori breviori* 
que, atque tubulis partialibus latioribus, j^rsedita. 

Pist. Germen inferum, subglobosum, luteum, subpubescens. Stylus ex 
apice germinis et in centro quatuor tubulorum, cylindricus, solidus, 
usque ad stigma duas tresve lineas longus, luteus. Stigma capitatum 
absque corniculis, octogonum, octosulcatum, luteum. 

Bacca globosa, magnitudine nucis avellanese, ad apicem obsolete qua- 
drangularis, lutescens, demum fusca, ssepe octolocularis, rarius sex 
loculis instructa, corolla subemarcida coronata. 

Semika subrotunda, fusca, numerosissima, minutissima. 

Habitat in radicibus fruticum, maxime Cistornm parasitica, circa Co- 
nimbricam, trans Tagum, et alibi in tota fere Lusitania maxime boreali. 

Flor. Apr. Mai. Ann. 

XJsus. Planta ainaricaus, stiptica, tonica; succus, maxime ex fructibus 
recentibus contusis et expressis, in extractum solidum solis calore den- 
satus ad coercendas hamiorrhagias, profluviaque alvina apud veteres 
magni fiebat: in composita magni ambitus, ut Theriacam, Mithrida- 
tium et Throchiscos de carabe, etiam nunc intrat. 

Ob. 1." Ex seininibus maturis aliqua in terram decidentia juxta Cistorum 
collum radicale, aut alibi prope illoruin radices, ubi solum apertum 
aut mobile, ab aquis pluvialibus ad teneriores radices deorsum vehun- 
tur, ibique proprio succo solique sicci compressione earum cortici ad- 
ha-rent; hunc sensim usque ad alburinun rumpunt, penetrant, tandem- 
que, mediis succis affluentibus ex radice Isesa, novo cortice, in tuber- 
culi formam elevato, undique conteguntur: ibi diu unumquodque re- 
clusum manet, et vegetat, tuberculo indies intumescente, usque adger- 

HH 2 



124 FHYTOGRAPHIA 

minationis periodum, qua illud rumpitur: exihde plantula? seminalis 
radicula, alburno quasi inserta, succis alienis abuudautinribus suum 
scapum et flores, qui antea intra tuberculum, utpote gemmam, in- 
choati et reclusi erant, nutrit. 

Obs. 2." Species vere monoica est: quamvis enim alicubi corymbi omnino 
fseminei dentur, nuinpiaiu tamen in sexcentis sperimhhhus , qure ob- 
scrvare contigit, unicum saltem floreni hermapbroditum hneni. (Jorni- 
cula snepius octo, ad apicem antherarum in orheni posita, et insuper ia 
aliquibus duo etiam vel tria sterilia in centro eonun sita, hlameiitnrum 
apices coalitorum indicant; cuin ver6 antherse insequales siut, ninhs ar- 
cte contiguas, et parte interiori suorum laterum leviter coalita- sint, 
Syngenesicis Cucurbitaceis potius, quam veris Monadelphis afiinis esse 
videtur: prasterea corpus solidum filamentorum coalitorum infeme ili- 
viditur in tubulos, et superne in cornicula brevissima, quae nec seniper 
numero antherarum respondent; et cum in nonnullis Cucurbitaceis cor- 
pus solidum tilamentorum inferne dividatur, ideo etiam ipsis afBnior, 
quam veris Monadelphis; saltem stirps est media inter istas etillas; 
■uam cum Gynaudris nil commuue habet. 



LUSITANIS. 125 



-* 



DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

54. 
V I C I A laxijlora. 

V. pedunculis paucifloris, folii cirrho simplicissimo valde longioribus; 
floribus 4 ad sex, laxis pendulis; coroliis ralyce dimidio longioribus; 
foholis lineari-lanceolatis., a< ummatis, subpubescentibus; stipulis semi- 
hastatis, integerriruis; seminibus globosis, subquinis, caule ascendente. 

Frvlm vanum. Brol. Fior. Lnsit. et F/iytog. Fasc. I. 



Radix annua, subfusifprmis, sesquilineam ad collum crassa, bi, s. triun- 
ciahs, albis radiculis undequaque instructa. 

Caules cespitosi, tenues, dodrantales, pedales et ultra, procumbentes, 
aut scandentes, (ettunc aliis per rirrhos prehenduntur) compresso- 
quadranguli, augubs duohus latc ralibus acutioiibus, inferne glabri su- 
perne prseseitnu ad angulos subpubescentes, virides, interdum leviter 
oontorti et subhVxuosi, ibiiosi, sa-pe uoniuillis alternis ramis ipsos fere 
asquautibus stipati. 

Foxia alterna, pinnata-cirrhosa , infima ad radicem foliolis lanceolatis 4 
ad sex, latioribus, brevioribus, saepius cirrho nullo, s. subuullo, reli- 
qua foliolis sublinearibus, alternis, s. interdum suboppositis, Sirpius 
sex ad octo (raro t, 5,) acuminatis, mucronatis, nunc utrinque sub- 
pubescentibus nunc supra glabris, subtus subpubescentibus, ad oras 
leviter pilosis, semilineani, aut lineam latis, semiunciain ad fere unciain 
longis, \enoso nervosis lente visis; petiolo commuui canaliculato, sub- 
tus carinato, pubescenti. Cirrhus simplicissimus, longus. 

Stipul/e omnes semihastatse, an<justae, acuminata», integerrimce, ses- 
quilineam et ultra longse, semilineam vel paulo ultra lata?. 

Flores racemosi , pendnli, 3 ad 6 secundi, laxi seu plus minusve inter 
sese distantes; pedunculi partiales sesquiliueam longi; communes soli- 
tarii, axillares, setacei, quadranguli, subpubescentes, erectiusculi, fo- 
lio et cirrho multo longiores, (sxpius 3 ad 4 uucias longi) per totuin 
caulem et ramos dispersi. 

Perianthum monophyllnm, viride, subpubescens, subcampanulatum, 
quiuquedentatum, dentibus duobus superioribus latioribus, modice 

II 



126 PHYTOGRAPHIA 

brevioribus, profundius exscissis, remotioribus, apice acuto subre- 
curvo, aliis tribus aqualibus, subulatis, rectis. 

Cor. Calyce dimidid longior, et sic in genere parva, seu mediocris. Ve- 
xillum dilute purpuremn , tres lineas eiun diiuidia loiigum, duas fere 
latuin, obovatuni, obtusum, emarginatura subuulla, erectiusculum, 
lateribus retroflexis, ungue lato. 

Al/e sublineares, oblongas, obtusse, vexillo-paulo bre\iores, albido-pur- 
pureae. 

Carina alis paulo brevior, albida, apice purpurascente, semiorbiculata, 
ungue seinibitido. 

Stam: filamenta diadelpha, albida. Antheras luteae, ovato-subrotunda», 
quadrisulcatas. 

Nulla glandula acuminata inter stamen compositum et germen 
e receptaculo oritur, sed tantummodd receptaculum parum 
elevatum, et pedicello germen sustinente terminatum. 

Pist. Germen lineari-lanceolatum, viride, glabrum, pedicellatum, pedi- 
cello setaceo, longitudine calycis, persistenti. Stylus capillaris, albi- 
dus, ad angulum rectum ex germine adscendens (sub stigmate undique 
barbatum, Jongitudiue staininuin. Stigma breve, obtusuin, subvillosum. 

Legumina in pedunculis communibus inferioribus unum alterumve, in 
superioribus tria, aut quatuor saepius, raro duo, pendula, coinpres- 
siuscula, ad seniina subtorulosa, glabra, sesquilineani iata, 5 ad 7 
liueas Jonaa. 



*&« 



Semina in germine 5 ad 7; fertilia 3, 4, 5, rarissime sex, globosa, colo- 
re subtestaceo. 

Floret Maio, Junio. 

Habitat in solo calcareo val.ium, collkimque prope Coninibricam, etiam 
in solo raro, circa Setubut et abbi in Beira, et iixtremadura. 

Non confundenda cum Vicia tenuifolia, cui affinis, diflert enim cirrhis in- 
tegerrimis, nuinero floruui, corollis parvis et aliis notis in descriptione 
indicatis. 

Usus: pecori gratum pabulum prsestat. 



LUSITANI^E. 127 



DECANTHERIA MONOST YLI A. 

55. 

L O T U S Conimbricensis. 



L. lcguminibus cylindricis solitariis, arcuatis; foliis ternatis glaucescen- 
tibus, foliolis interniediis obovatis; stipulis ovatis foliolo singulo latio- 
ribus; cauliluis subramosis procumbentibus; pedunculis unifioris pe- 
tiolo brevioribus; bracteis triphyllis. 

Brot. Flor. Lusit. 

L. Coimbrensis, pedunculis subunifloris, caule ramoso procumbente, fo- 
liolis obovatis glabris, leguminibus linearibus compressis. 

Wilklen. Sp. Pt. p. 1390. 

Lotus glabcrrimus et Lotus aristatus. 

Clariss. Dccand. Calal. pag. 122. 



Radix annua parva, ramulosa, alba. 

Caules plures, 5 ad 7, ex eadem radice, filiformes, procumbentes, api- 
ce leviter ascendente, simplices, aut interdum usque ad basin laxe 
subramosi, rarissime diffusi, glabri, leviter flexuosi, inferne ad radi- 
cem subteretes, supern^ subrjuadranduli, 5 ad 9 uncias longi. Rami 
alterni, breves, patentes, cauli forma consimiles. 

Folia omnia petiolata, alterna, ternata cum stipulis cluabus foliaceis dif- 
formibus, dilute viridia, s. subglauca, utrinque glabra, integerrima, 
sed leute visa ad apicem obsolete denticulata, pilis raris ciliata. Inferio- 
ra caulis valde minora, foliolo medio maiori, obovato, s. obcordato: 
superiora maiora, foliolis acutis, obovato-lanceolatis, subiequalibus, 
medio vix Iatiori, interdum leviter obtuso, omnibus subpetiolatis, pe- 
dicello medio longiori, ad semiunciam longo: petiolus communis ca- 
naliculatus, subcarinatus, duas Imeas longus, glaber. 

STlprL.E duse ad basin petioli communis oppositse, subsessiles, ovata;, 
acuta>, integerrimse, pilis rarissimis ad apicem ciliatye, magme, folio- 
riiin foliolis fere duplo latiores, petiolo valde longiores; earum semi- 
discus, seu semilamina, internus minor, quam externus, est. 

ii 2 



128 PHYTOGRAPHIA 

Flores axillarcs, constanter solitarii : pedunculus uniflorus, (nus- 
piam milii occurrit biflorus) teres, glaber, petiolo folii paulo brevior. 

-Bractea folio duplo minor, ad basin calycis, ternata, subsessilis, ere- 
cta; foliolis subsessilibus , acutis, lanceolatis (margine integerrimo, 
pilis rarissimis ciliato) calyce pnulo longioribus. liracteae pedicello op- 
posita squamula, minima, obsoleta. 

Perianthium monophyllum, tubulosnm, Ineve, decemnervium, lsete vi- 
ride; quasi in duo labia paulo infra medium divisum, duas lineas cum 
diinidia longum, lacjniis supputatis, persistens: labiuni superius bi- 
partitum, laciniis subulatis, reflexiusculis, apice pilosis: labium infe- 
rius tripartitum, laciniis paulo profundius divisis, subulatis, rectis, 
aequalis tongitudinis cum illis labii superioris, sed angustioribus, apice 
etiam pilosis. 

Corolla papilionacea, alba, calyce semilineam, s. paulo plus iongior. 
Vexillum subrotundum, reflexum, striis purpureis aut sanguineis pi- 
ctum, apice integerrimo , leviter mucronato; ungue cuneato, concavo, 
tubi calycini longitudine. 

Al/e oblongae-, omnino albidae, ad apicem rotundatae, sursum longitudi- 
naliter conniventes, ungue capillari minirao, vix vexillo longiores, ca- 
lycisque dentibus unara fere lineam longiores. 

Carina inferne gibba, bifida, biungulata, superne clausa, compressa, 
acuminata, ascendens, lungitudine fere alaruin, apice purpurea , s. 
violacea. 

Staim. Filamenta diadelpha (simplex et novemfiduin) intra carinam as- 
cendentia, albida, apicibus incrassatis. Antheree flavesceutes, parvae, 
simplices. 

Pist. Germen teres., oblongum, subviride, glabrum. Stytus ascendens, 
albidus,, staminibus paulo longior, persistens. Stigma crassiusculum, 
subglobosum. 

Legumen teres, rarius leviter compressum, incurvum, falcatum (inter- 
dum, quamvis rarius, hamoso-arcuatum fere ut Legumen Astragali 
hamosi) sesquiunciani ad duas uncias longum, internodiis duplo et ul- 
tra longius, tenue, unius linese diametro, glabrum, superne ad sutu- 
ram striis longitudinaljbus notatuin, bivalve, raultiloculare, dissepi- 
raentis transversis, spongiosis, ac incorapletis, apice stylo aristseformi 
brevi terrainatum. 

Semina 30 ad 40 et ultra, subflava, subglobosa. 

Floret Maio, Junio. 

Habitat in collibus circa Conimbricam, atque inter Olisiponera et Cin- 
tra, sed rarissime occurrit, nam a pecore avide depasci fertur. 



LUSlTANIiE. 129 

Obs. Foliorum foliola, sicut et calycis laciniae, varissime apicibus non 
pilosa suut ; legumina quoque rarissime compressiuscula occurrunt, 
quod tuiu evenit, cum in locis frigidioribus humidiusculisque planta 
vegetat, ut illi forsitan ex seminibus Clariss. Willdenovio auie olim 
missis exortse accidit, quae tantummodo pro nostrae varietate conside- 
rauda. Forsan ex eisdem causis, aut cum plauta opiiuo solo colitur, 
flores interdum in axillis nonnullis binos fert, ipsam tameu nuspiam 
ullos alios ferre, nisi solitarios, vidisse fateoi\ 



KK 



130 P H Y T O G R A P H I A 



.-».■ 



DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

56. 
GENISTA triacantha. 

G. foliis glabris, aliis simplicibus lanceolatis, ternatis aliis sessilibus, fo- 
Jiolis lineari-lanceolatis Jucidis; spiuis glabris teretibus, simplicibus 
compositisque, piurimis tricuspidibus; ramulis racemiferis spiuosis sub- 
inermibusve, subtomentosis; corollis glabris. 

Brot. Flor. Lus. 
Lusit. Tojo mollar. 

G. spinosa, flore luteo spicato, Lusitana. 

Grisl. Vir. Lus. n. 543. 

G. Spartium Lusjtanicum, minus, spicato flore? 

Tourn. I. B. II. 046. 

G. Spartiurn Lusitanicum, aculeis tridentatis brevioribus munitum. 

Tourn. I. R. II. 045. 

G. rostrala, foliis simplicibus ternatisve; foliolis linearibus, lucidis; flo- 
ribus spicatis; leguminibus inflato-rostratis, monospermis; rainis spi- 
Iiosis. La Marck Dic. Enc. Suppl, Tom. II. p. 719. 



Radix perennis, ramosa. 

Caules fruticosi, solitarii, s. pauci ex eadem radice, erecti, pedales, 
bipedales, tripedales et ulfra. teretes, inferne apliylli, et fossulis, ut 
in Ulice, ad siccas spinas excavati, laxe ramosj, ex fusco virides. 

B isii alii erecti, patuli alii, glabri, teretes, adultiores aphylli, et ex epi- 
dermide rupta subrimosi, ad apicem angulati, uti etiam annotini, cre- 
bris undequaque spinis armati; spinae alternae, patentissimse, glabra-, 
teretes, aliae obsolete striatce aliae lceves, ad ramorum summitates plu- 
rini£E tricuspides, media longiori, semiunciali, apice recurvulo, duas 
laterales rectae, alternae, patulse, alicevero simplices, paucap bicuspi- 
des; in ramis adultioribus , quadricuspides, quinque, s. sexcuspides 
et ultra. Ramuli floriferi, s. racemiferi annotini, alii spinosi alii subiner- 
mes, foliati uti quoqne nova; spinae, vernales, virides, subviliosi, an- 
gulosi, striati, patentes, s. patentissimi , ex axiila veterum spinarum 
inferiori exorti, istisque duplo et ultra longiores (racerao supputato). 



1 



LTJSITANIiE. lol 

Folia alia simplicia, ternata alia ; omnia, in rarais annotinis, saturate 
viridia, glabra, seu subpubescentia lente visa, nitidiuscula. Simplicia, 
duo opposita, ad annotinorum ramorum et floriferorum exortum, au-t 
ad latera interdum primi folii teruati, subsessilia, late lanceolata, inte- 
gerrima, recurva, canaliculata, carinata, unam lineam lata, sesquili- 
neam fere longa; aliud paulo supra-ea simile, scd plauum, angustius; 
quae in subaxillis spinularum lateralium interdum progerminant, etiam 
simplicia snnt, foliolis ternatorum similia. Ternata sessiiia, alterna, 
patentissima, foliolis subsessilibus, lineari-lanceolatis, suhsetaceis, ses» 
quilineam el ultra longis: spina una alterave in illorum axillis non- 
nunquam innascitur. 

Raoemus umcus in singulo ramnlo foliato, terminaiisorevis, racln afl 
apicem inermi, floribus atternis, solitariis, 5 ad TJ; pedunculis tereti- 
bus, pallidis, patulis, semilineam ad lineam unam longis: bracteae 
tres, erectae, lineares, acutae, virides, subglabras, calycis dentibus si- 
miles; una ad pedunculi exortum, ipsoque longior, duae calycis basi 
adnatae, et paulo ultra ejus faucem, s. lubiorum divisuras, productae. 

Calyx campanulatus, glaber, basi pallidus, subbilabiatus, sesquilineam 
longus, laciniis labiorum supputatis: labiuni superius profunde bipar- 
tituni, laciniis distantibus, setaceo-subulatis, mucronatis, saturate vi- 
ridibus, recurvis: labium inferius tripartitum in lacinias subisquales, 
illis labii superioris vix Iongiores atque ipsis similes. 

Corolla papilionacea, pentapetala, glabra, lutea. 

Vexillum erectum, a carina rcmotum, lateribus reflexum, subrotimdo- 
cordatum, obtusum cuni acumine, striatum; ejus lamina duas lineas 
longa, duasque inferne lata est; unguis canaliculatus, dentibus labii 
superioris dimidio brevior, reoeptaculo insertjis. 

Al.i: pendulae, ovatae, oblongae, obtusiuscul:e, concavce, ad carinam laxe 
applicatoe, vexilli longitudine, unguibus basi filamentorum inscrtis. 

Carina peudula, alis unam lineam longior, subdipetala; unguibus fila- 
mentorum basi insertis, et labio calycis inferiori brevioribus; laminis 
sublinearibus, obtusis, sibi invicem laxe applicatis, margine carinali 

villo counexis, demum latam emanrinaturam efficientibus. 



' 3" 



Stajiinum (ilamenta infra raedium omnia coalita in fubum compressum, 
ssepius detecta, inter carinam et vexillum protensa, raasqualia, qua- 
tuor breviora, alia fere cariuse longitudine. Antherce lutese, suberectce, 
ovatx, obtusx, bisulcafx. 

Pist: Germen sublanceolatum , viride, subvillosum ; Stylus pallidus, 
subulatus, staininibus paulo longior, parum assurgens, carinae longi- 
tudine, s. interdum \i\ longior. Stigina- puncfuin vix styli apice cras- 
sius, subglobosum. 

Li ii men rhomboideum, fuscum, stylo persisteuti acuminatum, scu ros- 

K i- 2 



132 PII YTOGtt A Pfl* A. 

tratum, comprossum, duas lineas fere longum, sesquilineam latum, 
glabrum, attamen ad latera subpubescens lente visum. 

Semina pauca s£epe unum, rarius duo seu tria, reniformi-subrotunda, 
rufula. 

Flor. Martio, Aprili. 

Habitnf in solo raro ad sylvas, <1 in clivis montium, cirea Conimbricam 
et alibi iu Beira; etiam circa Setubal in Marateca. 

Usus, ut G.faleatee, viribus sed debilior, cum leviter amara sit. 

'Obs. Affinis Gen. -hirsutai (clar. Willd. Sp.pl.) rjus in Lusitania etiam 
oceurrit; sed differt foliis glabris plurimis ternatis, ramis non hirsutis, 
nec corollis villosis. Afiinis quoque Gen. tricuspidata (clariss. Desfont, 
Flor. Atl.) sed prxsertim differt foliis ternatis plurimis, et spinis tere- 



L U S I T A N I M. 133 



DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

57. 

GENISTA falcdta. 

G. foliis simplicibus, alternis, sublanceolatis, ad oras marginales et costfi 
villosis, ad exortura ratnoruni fasciculatis, subrotundis; spinis saepius 
tricuspidibus; leguminibus sigmoideo-falcatis. 

Brot. Flor. Lusit. 
Iiiis. Tojo gadanho. 

G. Spartium Lusitanicum, siliqua faleata. 

Tourn. Inst. R. Herb. 646. 



Radix perennis, ramosa. 

Caules fruticosi, solitarii, s. pauei ex eadem radice, bipedales et ultra, 
3 ad 6 iineas crassi, teretes, viricles, glabri, laxe ramosi, inferne spi- 
nosi, s. ramulis spinosis plurimis siccis instructi, atque ex epideimide 
rupta subrimOsi. 

Rami maiores, et adultiores, alterni, erecti, pubescentes, inferne tere- 
tes, aphylli, subrimosique, superne angulosi, striatique, apice iner- 
mes: rami minores alterni, patentes, s. patentissimi, laxiusculi, angu- 
lati, striatique, pubescentes, duas ad sex uncias longi, apice ssepius 
inermes, foliati, omnes spinis annorum praecedentium efformati. Spinae 
angulosa?, striata?, tam in maioribus quam in minoribus ramis compo- 
sihe (decompositce paucse) ex semiuncia ad duas uncias longse; rectae, 
j)atentes, alternae, trifurcae plurimce, bifurcae pauciores; terminalis in 
tnfurcis longior. Rarai floriferi annotini onmino inermes, foliati, verna- 
les, albido-pilosi, striati, patentes, ex axilla spinarurn inferiori exorti, 
sesquiunciani duasve uncias longi (racemo supputato) simplicissimi ; 
longiores tamen rainulosique illi, qui ad apices inerraes ramoruni adul- 
tiorum progermraarunt. 

Folia omnia simplicia, subsessilia, alterna, alia sublanceolata, alia el- 
liptica, ad oras raarginuin et costa villosa, cxterura fere glabra, tres 
lineas longa , sesquilineara fere ad inediura lata; ad rami insertionem 
subfasciculata, subrotunda, triplo quadruploque aliis rainora. 

Racemus unicns in singulo ramo foliato, terminalis, floribus alternis, so- 
litariis, patulis, 4 ad 7> peduuculi ex albido villosi, lineam, s. sesqui- 

LL 



134 PHYTOGKAPHIA 

lineam longi; bractea» tres minimse, una ad peduoculi exortum, et duse 
paulo infra calycetn oppositae, \ix tertia miuores. 

Perianthivm nionopliylluin , stibcampauulatum , nervosum, glabium, 
bilabiatum; labium superius profunde bifiduni, scsqiiiliucam fere lou- 
gum, laciniis ovatis, acutis, ad oras villosis; labiuin inferius sublinea- 
re, ad oras villosum, duas lineas longum , trideuticulatum, dentieuli> 
acutissimis, medio paulo lateralibus longiori, et latiori. 

"Corolla lutea, papilionacea, pentapetala, marcescens. 

Vexillum erectum, ovatum, obtusum, leviter mucronatum, lateribus 
rerlexum, introrsum convexum, medio canaliculatum, extra concavum, 
subcarinatum; ungue canaliculato, receptaculo atlixo, labii superioris 
calycini longitudine; lamina 4 lineas longa, duasque ad basin lata. 

AljE penduloe, s. ex vexillo divaricatoe, oblongee, sublanceolate, conca- 
vse, sesquilineam latse, e carina remotse, ipsaque paulo breviores, un- 
guibus basi iilamentorum anuexis, et labio calycis superiore brevioribus. 

Carina pendula, vexillo vix longior, subdipetala; unguibus filamento- 
rum basi insertis, et labii superioris calycis longitudine; laminis subli- 
nearibus, acutis, sibi invicem applicatis, margine carinali usque ad ul- 
tra medium villo connexis, ad apicem absque ipso coalitis, demuin li- 
beris, acutam emanrinaturam efficientibus. 



»&• 



Stam. Filamenta infra medium omnia coalita in tubum compressum, de- 
tecta, inter carinam et vexillum protensa, inasqualia, longiora cariuae 
longitudine. Antherae suberectse, lutesc, obtusse, quadrisulcatae. 

Pist. Germen oblongum , lineare, tereti-compressiusculum, viride, gla- 
brum, longitudine tubi staminum. Stylus subulatus, pallidus, ascen- 
dens, petalis et staminibus paulo longior , ad vexillum extra stamina 
incurvus. Stigma punctum subglobosum, apice styb paulo crassius, 
subglabrum. 

Legumen sigmoideo-falcatum , glabrum, fuscum, novem lineas longum, 
duas fere latuin, valvulis semicyliudricis, ad suturas depressis. 

Semina 10 ad 18, ovato-subreniformia, laevia, nitida, sublivida. 

Floret Martio, Aprili. 

llabitat in solo raro, subumbroso circa Conimbricam, et alibi in Beira, 
atque Extremadura. 

Usus. Rami floriferi, folia et flores, sat forti amarore fruuntur, ut ad usus 
medicos praesertim veteriuarios adbiberi mereantur. Rustici tota plauta 
ad fimeta, vel ad furnos calefaciendos simul cum Ulice utuntur. 



LUSITANI^. 



<*£ 



.'••i' 



DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

58. 

ONONIS Columna. 

On. rloribus subsessibus, lateralibus; fuliis subovalibus, pubescentibus. 
subviscidis, iuferiuribus teruatis, superiuribus scepe simplicibus lonpe 
petiolatis; slipulis lanceolatis serrulatis; calycibus pilosis seariosis, 
corollu; saepius aiquulibus; caulibus sutlrutieosis, asceudentibus. 

On. (parvijiora.) Brot. Flor. Lusit. et Phijl. Lus. Fasc. I. 

On. Lutea sylvestris niinima. Col. Ecphr. L p. 304. t. 301. 

On. (Colnmtui) floribus sessilibus, foliis oninibus ternatiti, stipulis lan- 
ceolatis dentatis. Aiiioni Fl. Ptd. L. u. 1166. Tub. C 2Q. Jig. a. 

On. (Columna) floribus subsessilibus lateralibus, foliis teruatis oblongis 
pubescentibus, stipulis lanceolatis denticulatis, calycibus scariosis co- 

rolla longionbus. Wttld. Spcc. Pi. 'Tom. 111. p. t>93. 

On. parvijiora, et On. capitata. Cavanii. Lcon. Vot. 11. Tub. 154 et 15JX 
Burgane a petites fleurs. D. la Murck. Dicl. Bot. Tom. L. p. 510. 






Kaoix perennis, dura, ramosa , euperne pemies anserin», vel ultra, 
crassitudine. 

Oaules cespitosi, tres ad septem et ultra, ex eadem radiee, suflruticosi, 
ascendentes, teretes, iiliformes, nodosi, interuodiis duas ad quatuoi 
liueas longis, foliosi, pubescentes, ut tota planta, modice viscosi, viri- 
des aut subpurpurascentes, quatuor ad undecim uncias longi, alii sini» 
plicissimi, alii setate aut cultura, superne subramosi; ramis alternis, 
brevibus, simplicissimis, ascendentibus. 

Folia nunc omnia usque ad verticem caiflis ramorumque ternata (quod 
rarius), nunc saepius fere omnia ternata, pauca ad suramos flores tunc 
simplicia; foliobs suliovalibus, acutiusoulis, acute serrulatis, rigidulis, 
stiiatis, utritique pubescentibus, caualiculatis, subcariuatis, subvisci- 
dis, saturate viiidibus, medio petiolato, maiori, duas liueas lato, tres 
quatuorve loitgo; omnia alterua, petiolata, petioio semjtereti, uuj*ul- 

ll 2 



136 PHYTOGRAFHIA 

cato, tres quatuorve lineas et ultra longo, longitudine fere foliolorum 
lateraliuin, et calycibus vicinaruni flojum asquali. 

Stipulje duce petiolo adnata>, acuminatae, lanceolatae, serrulatx, exalbi- 
dae, pubescentes, striata;, petioli longitudiue, s. paulo breviores, in fo- 
liis infimis internodio kmgiores, basique amplexicauli, vaginante, in 
superloribus basi semiamplexicauli; omnes diutius, quam petioli, per- 
sistentes, ac squamarum instar caulem exornantes. 

Flores in spicas terminales foliosas digesti, inmc laxi aut distantes, 
nunc approximati, seu fere capitati ; singuli solitarii, axillares, subses- 
siles; pedunculo vix semilineam aut lineam longo, mutico. 

Perianthium monophyllum, campanulatum, magnum, pilosum, qua- 
tuor lineas longum, quinquepartitum; laciniis ovato-lanceolatis, pera- 
cutis, nervosis, striatis, apice rigidulo, leviter incurvo, modice arista- 
to, arista sesquilineam longa, subaequalibus, infima lacinia sub carina 
modice breviori, duabus superioribus vix longioribus, vexilli longitudi- 
ne, interdum paulo brevioribus aut vix longioribus; cum fructu diu 
superstes, albidum, patulum. 

Corolla lutea, glabra: vexillum obovato-snbrotnndum, mucronatum, 
absque ulla emarginatura, inferne ad medium striatnm, ungue brevi, 
diu conduplicatum, demum apertum, erectum, subcarinatum. 

Al*; sublineares, subtruncatge, vexillo vabJe breviores. 

Carina subfalcata, compressa, obtusiuscula, alis vix brevior, s. sequa- 
lis, ungue parvo, bifido. 

Staminum filamenta omnia in cylindrum coalita, albida, assurgentia. 
Antherse flavse. 

Pist. Germen ovale, aj>iee villosum. 

Stylus capillaris, albidus, ascendens, staminibus vix longior, marces- 
cens. Stigma obtusiusculum, glabrum. 

Legumen fuscum, obtusum, basi tumidiusculum, subvillosum, sessile, 
tres lineas longum, sesquilineam latum, dentibus calycinis vix brevius. 

Semina 5 ad 8, reniformia. 

Floret Maio, Junio. 

Habitat in collibus calcareis prope Conimbricam, et alibi in Beira. 

Obs. Variat floribus laxe spicatis, et aggregatis terminalibus seu subcapi- 
tatis; caulibus et ramis gracilioribus; foliorum foholis subovalibus aut 
oblongis; corollas vexillo nunc calycis dentibus paulo breviore, nunc 
gequali, prout solum plus minusve pingue, pJantaque plus minusve so- 



I- U S I T A N 1JE. 137 

laribus exposita radiis, aliisque vegetabilibus proxime circutnstipata 
est; ldeo Un. capitata Clariss. Cavanilles nostra± varietas es.se videtur. 

Oxonis paruifiora ejusdem Botanici et La Marckii a nostra certe speci- 
rice non ditfert, et omnes nonnisi varietates esse Ononis Coluntna sem- 
per tenui; mutavi tamen triviale nomen, Willdeuowiuin secutus, ne 
ipsa cum On. parui/fora Tlmnbergii confundatur. 



*iii 



138 PHYTOGRAPHIA 



DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

59. 
ONOINIS Cintrana. 

On. racemosa, prubescens; pedunculis muticis, unifloris, in anthesi ere- 
ctis, postea cernuis; foliis imis ternatis, aliis simplicibus, ovali-oblon- 
gis lanceolatisve, serratis; stipulis acutis, serrulatis, petiolo asqualibus 
aut longioribus; calycis laciniis lauceolatis, corolla valde brevioribus, 
legumen maturum occultantibus. 



Radix annua, ad quinque uncias et ultra descendens , sesquilineam 

duasve lineas superne in collo crassa, subraniosa, binc intle tibrata, 
-cortice fusco, inotlora vixque alio sapore quam herbaceo prsedita, ut 
tota planta. 

Caules caespitosi, tres quatuor et ultra ex eadem radice, teretes, iilifor- 
mes, berbacei, virides aut interdum inferne subpurpurei, pubescentes 
ut tota planta, pilis aliis longioribus eglandulis, brevioribus aliis glau- 
duliferis, nec tamen viscidis, foliosi, nodosi, internodiis infimis brevio- 
ribus, supremis unciam ad sesquiunciam longis; semipedales ad peda- 
les, ex soli locique plus minusve luci expositi diversitate, breviores aut 
longiores, omnes ex decumbentibus plus minusve assurgentes, ramosi, 
centrali autem, seu primario, sape erecto ramosiorique; raini alterni, ad 
superiora caulium nulli aut brevissimi ssepeque steriles, ad caulium 
ver6basin, pisesertiin centralis, plures, longi, plus minusve subdivisi, 
adscendentes, floriferi. 

Folia alterna, erecta, aut patula, inferiora ternata, ovali-oblonga, ob- 
tusiuscula, intermedio maiori brevissime petioiato, lateralibus subses- 
silibus, alia simplicia minora, sublanceolata, acutiuscula; omnia fere 
usque ad basin argute serrata, utrinque pubescentia, saturate viridia, 
nervosa, nonnulla interdum conduplicata, subcarinata, maiora sex ad 
undecim lineas longa, tres ad sex in medio lata, internodiis plerumque 
longiora, petiolata, apici petioli articulata, caduca. Petiolus tam in 
ternatis quam iu simplicibus semiteres, stipulis aequalis aut ssepius bre- 
vior, vix ex ipsorum siuu semilineam lineamve solute protensus. 

Stipulje dux petiolo adnatae, illoque carinatx, lanceolatse, acutae, fere 
usque ad basin argute serrulatse, nervosce, pubescentes, ex pallido vi- 
rides, folio valde breviores, angustioresque, cauli adpressse, illumque 
amplexantes et subvaginantes ; omnes diutius, quam folia, persisten- 
tes, caulem ramosque, squamarum instar, exornantes. 

\ 



LUSITANIJE. 139 

Floi:;:s iu racejnos to-nninales ereetos, foliosos, sesquiunciam ad tres 
um ias longos, digesti, »ex ai! qiiimlccim, superiores congcsii, oornes 
pedunculati. Pedunculi in foliorum floralium alis solitarii, fnuf.iei, uni- 
flori, teretes, filiformes, apice crassiores, ibique doh articulati, pubes- 

rentcs, superiores racenioriim sensim tardius ilorentes brevioresque, 
slipulis tameu ioliorum floraj&um paulo longiores, in anthesi erecti pos- 
i e:i uutantes, sciisini remotiores, lougiorcsque, interdum ad unani un- 
ciam longi, laiuiua taiucn foliorum floralium plus miuusve breviorcs, 
raro paulo lonuiores. 

Folia floralia struetnra folioriuu cauiis, sed paulo minora, erecto-patu- 
la, caiyce breviora, saepe conduplicata, uti eorum stipulse, qux pe- 
dunculos amplcctiiutiir, ipsisque adpressae sunt. 

Perianthium monophj llum, campauulatum, intus glabriusculum , ex- 
tus hirsutum, pilis nonnullis glanduliferis, attaiueu non viscidis, iufer- 
ne pallide viride, profunde quinquepartitum, quatuor seu quinque li- 
neas longnm, ejos laciniis supputatis; lacinise lanceolatse, acutx, inu- 
ticse, integerrimas , nervosse, saturate virides, subsequales, dute supe- 
riores intermediis paulo longiores angustioresque, erectie, infima sub 
corolla? carina intermediis paulo brevior latiorque, concava , patens, 
onmes post anthesin clausae, pendulce, reflexreque ad rachin racemi, 
persistentes. 

Corolla papilionacea, lutea. Vexillum ovato-subrotundum, mucrona- 
tum absque ulla emarginatura, postice lineis purpureis pictum, et ibi 
subpubescens, reflexiusculum, calycis laciniis supremis 3 aut ultra 
longius, ungue brevi calicyni tubi longitudine. Alaj oblongiuscnlce, ob- 
tusas, pene obovafce, vexillo quasi s breviores, carince approximatse , 
illaque paulo breviores. Carina acuminata, falcata, compressa, ungue 
parvo bilido, apice vexillo applicata, illoque paulo brevior. 

Stam. filamenta decem, omnia coalita in tubum album, superne decem- 
fissum, tilis apice crassiusculis, adscendentibus. Antberse lutese, lmea- 
res, oblongae, simplices, erectae, carina inclusas. 

Pist. Germen oblongum, subovale, longitudine tubi calycini, pubes- 
cens, dilute viride. Stylus capillaris, assurgens, antheris longior, mar- 
cescens. Stigma simplex, obtusiusculum, glabrum. 

Leoumen oblongiusculum, subteres, turgidulum, obtusum cum brevi 
mucrone, subpubescens, calycis laciniis semper plus ininusve brevius, 
ipsisque contectum, Uniloculare, bivalve, sessile, pallens. 

Semina qninque ad novein, reniformi-subrotunda. Xonnulla plerumque 
abortiunt. 

Habitat ad ima montium de Cintra, et ex Estoril ad Cascaes, sed rard 
occurrit. 

Floret Jun. Julio. 

mm 2 



140 PHYTOGRAPHIA 

Detecta mihique commiinirata a D. Jos. Fr. Valorado, Cintrani territo- 
rii Medico nninicipali experientisshno, et inter discipnlos nieos Bota- 
nices diligentissimo. 

Obs. Affinis On. arthropodice et On. pubcsccnti, sed al> illa differt pra> 
sertim liabitu non resinoso-viscoso, foliis omnibus supremis simul cum 
stipulis serratis, et pedunculis prope calycem non articulatis: differt 
quoque ab On. pubesccnti prsecipue defectu resinosae viscositatis, pe- 
dunculis non longitudine petiolorum, nec istis foliorum longitudine, sti- 
pulis serratis petiolo foliorum tioralium longioribus, calycisque laciniis 
corolla valde brevioribus, istaque non purpurea. 



* 



LUSITANIiE. 141 



DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

6U 
O N O N I S arthropodia. 

On. pcdunculis muticis, unifloris, infra calycem articulatis; foliis terna- 
tis, argute serratis, villoso-viscosis, supremis simplieibus, lanceolatis, 
integerrimis; stipulis lanceolatis , edentulis; caule erecto, obsolete 
uniangulato. JJrot. Ftor. LusiL 

On. non spinosa, flore luteo, odorata, annua, maior. 

Grist. Vir. Lus. n. 1084. 

Anonis annua, erectior, Iatifolia, glutinosa, Lusitanica. 

Tourn. 1. R. II. 409. 



Radix subfiisiformis, superne tres ad quinque lineas crassa, inferne in 
paucps brevts ramulos divi:«a, annua. 

Caulis saspius solitarius , raro duo tresve ex eadem radice, erectus, 
subflexuosus, obsolete unumgulatus, striatus, paltide viridis villosns- 
que villis glandulose viscosis, ut tota plunta, fere e.\ basi usque ad 
apiceui ramosus; rainis alternis , teretibus, patults, simplicibus aut 
simplicissimis, 

Folia radicalia, caulina, et ramorum, ternata, villoso-viscosa, petiola- 
ta, stipulata: foliola lateralia sublanceolata, argute serrata, subsessi- 
lin, foliolo terminali niinora; terminale subovale, argute serratum, de- 
criii ad quiudeciiu lineas longum, petiolatum: petiolus commuuis cari- 
natus, supra canaliculatus, foliolo terminali brevior, in basin subcu- 
neatani, carinatam, nervosam, inferne subvagiuantem , ddatatus: sti- 
pula; duae, basi petioli latce adnatse, longae, lanceolatse, acuminatas, m- 
tegerrimae. 

Folia suprema ad flores simplicia, anguste lanceolata, integerrima, seu 
vix apice serrulata, calyce breviora. 

Racemi caulem et ramos terminant, unain ad duas uncias longi: flores 
solitarii in axilla singuli folii floralis. 

Pedunculi filiformes, quatuor ad sex lineas longi, in floribus supremis 
calyce breviores, in inferioribus ipso longiores, omnes subpubescentes, 

NN 



142 PHYTOGRAPHIA 

in antbesi erecti, apice tamen cum flnre leviter recurvi, paulo infra ca- 
lycem articulati, inutui seniper, uniilori. 

Cal. perianthium magnunr, quinquepartitum; laciniis lanceolatis, acu- 
tis, intcgei riuiis, nervosis, viridibus, scaltriusculis ., inttis subpilosis, 
extus et ad oras viscoso pilosis, subaequalibus; duabus superioribus 
angustioribus acutioribusque, eorollse vexillo adpressis, ipsique snlt- 
s-qualibus aut sequalrhus, rarissime vix paulo longioribus; inliina, cum 
lateralibus a corolla recessa, subarcuata; omnibus in antbesi saepissi- 
me pateutiltus, post ipsain laxe clausis, cernuis, in fructus uialuiesceu- 
tia demum patulis. 

Cor. papilionacea, lutea: Vexillum subrotundum, quinque ad sex li- 
neas loiiguni, lineis subfuscis pictum, lateriltus paleiitibus, apice re- 
curvo, leviterque inucronato, ungue lato, vix lineain longo: A\<e ob- 
ovatas, approximatae, \e.\illo fere dimidio breviores: Cariua alis tecta, 
longe. rostrata, rostro subemarginato, falcata, basi bifida. 

Stam. filamenta in cylindrum omnia coalita: Antlieraj lutex, oblongse, 
erectse. 

Pist. Germen subulatum, villosum: Stylus villosus, adscendens, stami- 
nibus paulo longior, niareeseens: Stigma obtusum. 

Peric Legumen calyce patulo minns, cernuum, rbomboideum, subros- 
tratum, stylo longo marcido terniinatum, superne' argutuin, il ique 
lateribusque pilosum, inferne ohtusum, tnmidum, glabriusculum, sas- 
pius disperuuuu, deinuni arliculatione pedunculi seinotum. 

Semina perfecte globosa, subtestacea, maculisque subfuscis picta. 

Hulntat, in collibus calcareis circa Conimbricam, Olisiponem, Bellas et 
alibi in Beira et Extreniadura. Flor. Jun. Julio. 

Obs. 1.' Legumina plurima saepius abortiunt. 

Obs. 1° Planta viscositate, odore resinoso, totoque fere babitu On. visco- 
sm niniis aftims; sed pallidius viridis, pedunculisque semper muticis 
diversa. 



lusitanii:. 143 



DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

61. 

ASTRAGALUS cymhiform is . 

A. raule herbaceo snbpiloso procumbenti; foliolis subcuneatis, obtuse 
einargioatis; leguminibus glabris, ini;'osc-verrueulosis, lunulatis, ros- 
tratis, subtus profunde unisulcatis, sensim versus basin tumidioribus; 
pedunculis foliorum longitudine, post anthesiu tortgioribus. 

Brot. Flur. Lus. 

A. subacaulis, foliolis cuneiformibus retusis, floribus subsessilibus, le- 
guminibus ovato-triquetris canaliculatis slabris, floribus sobapetalis. 

WUld. Sjjtc.pl. Tom. UJ.jJ. 5b9. 

(Ha> nota ex planta de seminibus a me missis prave jjroventa dcsumj>t<e.) 



Radix annua, fusiformis, albida, ad collum crassitudine pennae anseri- 
nae, pedem et ultia longa. 

Caules e nodo colli rndicalis plures (15 ad 28) in orbem positi, pro- 
cumbentes, inferne teretes, e medio ad apicem subangulosi sulcatique, 
siibpilosi, pilis brevissimis, appressis, albidis; semipedem ad pedem 
et ultra longi, pennae columbinae crassitudine, e basi ad apicem rauiosi, 
ramis axillaribus, altemis, brevibus, saepius simplicissimis. 

Folia alterna, pinnata cum impari, erecto-patula, tres uncias, et ultra 
longa; petiolo communi semitereti, supra canaliculato, subpiloso, 10, 
11, 12 pinnarum paribus obsito; foliola (fere ut in Vicia -i&tiw) oppo- 
sita, subsessilia, viridia, supra glabra, subtus pubescentia, omnia 
profunde emarginata, oris marginalibus integerrimis, subpubescenti- 
bus, in imis foliis obcordata brevioraque, in superioribus suhcuneata, 
in nonnullis interdum sublanceolata, sesquilineam lata, 3 ad 4 lineas 
longa. 

Stipul/e duae, ovatae, acumiuatae, intus glabrae, extus pubescentes, in- 
tegerrimae, pilis ciliatae, ex viridi flavescentes, subamplexicaules, hinc 
coutra folium inferne coalitae, inde ad petioli basin fere distinctae, duas 
lineas cum dimidia latae, 4, s. 5 longas. 

Peounculi , ad cauiis et ramorum superiora, solitarii, axillares, ascen- 
dentes, angulosi, Milcati, subpubescentes, folii longitudine, seu lpso 

NN 2 



144 PHYTOGRAPHIA. 

paulo lor.giores, in anthesi; nam post ipsam illo sxpe unciam et ultra 
longiores. 

Flores subcapitato-spicati, 4, s. 5, erecti, s. patuli, pedunculis partia- 
libus vix ullis. 

Bractea singularis, snbacuminata, suhlanceolata, subpubescens, caly- 
cis longitudine, istius dentibus supputatis. 

Perianthium monophyllum, suburceolatum, viride, pilis miniinis fuscis 
subpubescens , quinquedentatum , dentibus subulalis , longitudine 
aequalibus, duobus superioribus paulo latioribus, reflexiusculis ; duas 
lineas cum dimidia longum, dentibus supputatis, unam lineam, ant 
vix paulo plus, infra dentes latum. 

Corolla papilionacea, nunc albkla, nunc ex albido purpurea. 

Vexillum ellipticum, subrectum, intus canaliculatum, extus leviter ca- 
rinatum, lateribus reflexum, emarginatum cmn acumine, calyce duas 
lineas et ultra, alis sesquilineam, longius. Alar objongae, obtnsae, rectfc, 
concavae, carina lineain unam longiores. Carina longitudine calycis 
(dentibus istms non supputatis) apice integerrimo ,_ sj&pius albida, et 
ad apicem utrinque macula purpurea picta. 

Stam. Filamenta diadelpba, albida, incurva. Antheroe lutea?, ovato-sub- 
rotundu., biloculares, carina tectse. 

Pist. Germeh lanceolatum, glabrum, lseve, ex vividi flavescens. Stylns 
subulatus, ascendens, longitudine staminum, subflavus, persistens. 
Stigma miuinuun, globosiusculum. 

Peric. Legumen unum alterumve in singulo pedunculo communi, bilo- 
culare (seu, si j)otius velis, ex duobus coabtis compositum, bipartibi- 
le) loculis hinc planis, inde convexis, lunulatuin, glabruin, rnsjoso- 
verruculosum , rostratum, inferne profunde unisulcatum , tumidum , 
sensim ad mediuin latius (ubi duas lineas latuni) unciam unamilon* 
gum, rostro non supputato, quod tistulosum, incurvum atque 4 lineas 
longum est. 

Semina in singulo loculo dena ad duodena, reniformia, compressiuscu- 
la, flavesceniia seu ferruginea, rugosiuscula. 

Floret Martio, Aprili. 

Habitat in solo macro sabuloso ad Mundam, et alibi in Beira boreali, 
etiam, quamvis raro, in Villa franca prope Conimbricam. 

Usus ignoUis; planta inodora; radicis sapor herbaceus, caulis et reliqui 
hyperrhizii amarus est. 

Cymbiformis dictus ob fructus similitudinem cum cymbis ar- 
cuatis, quas Lusitani saveiros vocaut. 



LUSITANI^E. 145 



DECANTHERIA MONOST YLIA. 

62. 
ASTRAGALUS hjpogtottis. 

A. caule procumbente, ramoso; foliolis oblongis, emarginatis; stipula- 
runi basi amplexante; pedunculis folio sequalibus aut longioribus ; ca- 
pitulis maturis ovatis, ohtnsis, subcernuis; leguminibus sessilibus, nu- 
merosis, sursum arcte imbricatis, cordato-ovatis, compresso-trigonis, 
canaliculatis, stylo uncinatis, callose pilosis, sape monospermis. 

An Glaux siij)ina Lusitana? Grisl. Virid. Lasit. n: 563. 

Astragalus /ii/pogloltis. Lin. edit. Willd. p. 1285. 

— Idem Decancol. Astraga/og. 118. Tab. 14. cujus figurae, nisi uti varie- 
tates, vix nostro conveniunt. 

R,\nix ramosiuscula, annua. 

Gaules tres ad quinque, raro plures, ex eadem radice, procumbentes, 
ramosi , diffusive, pedales a<l bipedales, inferne crassitudine pennas 
gallinaceae, teretes, inferne glabri, ad medium et sursum ad flores pilo- 
si, subangulf)si, et leviter scabri. 

Folia patentia, alterna, subsessilia, pinnata cum impari: foliola subsessi- 
Ini, patentia, subopposita (nonnulla ad folii apicem opposita) ovali-ob- 
longiuscuia, retusa seu emarginata, subconduplicata, supra glabra, 
subtus pilosa, utrinque ad petiolum communem decem ad quatuordecim. 

Stipule duae, snblaterales, petiolique basi vix adhaerentes, ovatse, acu- 
minata?, hirsutae , basi membranacea, oppositifolia , et amplexicauli , 
coalitx. 

Pedunculi pauci ad extremitates caulinm et ramorum, saepe 2 ad 4, 
alterni, axiliares, solitarii, striati, scabriuseuli, birsuti, obliquati, as- 
surt>entes, folio saepe paulo breviores aut aequales, raro illo, nisi post 
anthesin, longiores. 

Flores capitati, erecti, ex viginti ad quadraginta et ultra, plurimi sessi- 
les, nonuulli subsessiles, densissimi. Gapitnluin in antbesi globloso- 
complanatum, magnitudine et facie quasi ut illud Trifolii repcntis: in 

00 



146 PHYTOGRAPHIA 

maturitate, ovatum, obtusum, et formu quasi ut strobflos Pini pineee, 
suhccrnuum, basi 8 ad 9 lineas latuni, et ex basi ad apiceui II ad 15 
lineas longum, legumtnibus erectis, nimis stricte sursum approximatis, 
et non rard iri series subspirales dispositis. 

Bractea sub sirufulo calyce, ipso paulo brevior, ovato-subulata, extus 
pilis nigricantibus birsuta, basi Iata, subvaginaute. 

Calvx duas lineas cnm dimidia longus, tubulosus, subturbinatus, quin- 
quedentatus, dentibus subulatis, extus birsutus, pilis ad dentes uiyri- 
cantibus. 

Cgrolla papilionacea, purpurea, seu ex cseruleo purpurea. 

Vexillum sublineare, duas lineas latuni, ealyce duplo triplo- 
<|iie longius, subemarsinatuin , condaplicatum, ad basin re- 
voliituin, et non raro ad apicem leviter tortum. 

AKx vexillo valde breviores et calycis dentibus paulo longiores: 
lamiua obtusa, subliuearis, binc ad basin auriculata, albida 
uti ungues. 

Carina parva, alis brevior, iino etiam dentibus ealyeinis paulo 
brevior, obtusa, vix emarginata, ex palhdopurpurea , biuc 
biauriculata, ungue vix inferue bihdo. 

Stamia diadelplia, longitudine carinoe; simplex brevius, novemf.di la- 
ciniis fihniieniosis. seusim longioribus. Antheras lutea± , bilocuhtrts , 
ovuto-subrotunda:. 

Pjstillum longitudine staminum. Germen sublanceolatum, pilosiuscu- 
luin, aciiminadim, incurvum, sobtus unisulcatum. Stylus brevis. Stig- 
ma alobosiusculum. 



&* 



Peric. legumen coriaceum, calvce fere duplo longins, sa?pe quatuor ad 
quinque lineas longum, et tres ad quatuor basi latnm; ovatuni, aut 
ovato-cordatum, aciitum, et basi styli retlexa rigidiusculaque termina- 
tum, coinpresso-tiiqiieiiiiin , hinc ad suturain externam introtiexum, 
inde carimitum ; uudique calloso-pilosuni . seu j>ilis albidis, mollibus 
dense imbricatis, basique callosis, birsutum, biloculare, dissepiinento 
completo, coriareo, bipartibili, loculis compressiusculis (nec lurgidis) 
onmibus stcpe monospermis, perpaucis raro dispermis, uullis uuquam 
trispermis. 

Semina compressa, subrotundo-reniformia, saturate ferruginea. 

Habitat in montosis calcareis ad pasj-um Castell» Viegas , et aliis circa 
Conimbricam, etiam iu Beira boreali. Floret Maio, Junio. Aunuus. 

Obs. 1° Varietas maior est Astragali hypoglotlidis , qui in regionibus 
EuropsB borealibus occurrit; sed ratione climatis nostri meridionalis 
anuua, sicut Lolium perenne et nonnullae alice stirpes in Europa septeu- 
trionali pereunes apud nos saepe annuae sunt. 



LUSITANI^. 147 

Obs. -2° Similis est nostro Astragalo pentaglotlidi, qui circa Olisiponem 
ad Pedroifos in collibns basalticis habitat; sed differt stipulis amplexi- 
caulibus, subvaginantibus et oppositifoliis, nec tantunimodo laterifoliis 
et vix semiamplexicaulibus, corollae vexillo Jongiori, saspe introrsum 
conduplicato, nec extrorsum reyoluto, legumine singulo extus in dorso 
tantiunmodo piloso, pilis vix in basi callo seu papillul^ brevissima; in- 
sertis, nec in dorso squamulis furfuraceis, oblongis, imbricatis apice- 
que pilosis, scabrato. 

Obs. 3." Affinis etiain Astragalo vpiglottidi, qui circa Olisiponem praeser- 
tiin ad Pedroigos, occurnt; sed ab itlo difiert corolla fere triplo niaio- 
n, capituiis non subsessilibus, leguminibus erectis, nec refiexis, aliis- 
que notis. 



oo <? 



1 48 PirYTOGItAPHIA 



M i & 



DECANTHERIA MONOST YLIA. 

03. 

TRIFOLIUM isthmocarpum . 

Tr. Capitulis ovatis, flosculis sessilibus; legumraibus dispermis, medio 
coarctatis; calycis dentibus sequalibus , corolla brevioribus; foliolis 
obovatis, obtusis, senulatis, petiolis pedunculo vaide brevioribus ; 
cauie prostrato, adscendente. 



Radix annua, interdnm biennis et ultra in uliginosis, fibrosa, sapore 
herbaceo, et inodora, ut tota planta. 

Caules plures ex eadera radice, quinque arl decetn, procumbentes, ad- 
scendentes, glabri, ut tota planta, subteretes, depressiuscuK, iistulosi, 
inferne ii i sutorii crassitudine, semipetlem ad pedem et ultra longi, ex 
basi ad apicem ramosi: rami alterni, patuli, caule breviores, procum* 
bentes , apicibus vero adscendentes , ad ima caulis paruni distantes, 
dein sensitn, ut folia, remotiores. 

Folia ternata, petiolata, alterna, patula; foliolis subsessilibus, obova- 
tis, obtusinsculis, suhmucronatis (non truncatis, nec emarginatis) fere 
usque ad basin tenuissiine serrulatis, utrinque glaberrimis: petiolus 
duplo triploque pedunculo brevior, ad superiora caulis raiuorumque 
decrescens, canaliculatus. 

Stipul.« adnatas, membranacese, nervosa? integerrimce, apice subulatce, 
basi diiatatae, caulem pedunculumque amplectentes. 

Pedunculus axillaris, adscendens, giaber, angulatus, striatus, foliis 
duplo triploque longior, ad ima caulis soepe tres ad quatuor uncias 
longus, ad ipsius superiora sensiin brevior, tres duasve uncias longus. 

Capitulum spicaeforme, ovalum, novem ad undecim lineas longum, ba- 
si septein ad novein latum, aphyllum, omnino glabrum, erectum, flo- 
ribus triginta ad quinquaginta leviter odoris, sessilibus, dense appro- 
ximatis in racbi ad semiunciam demum longa. Bractea sub singulo flo- 
re setaceo-lanceolata, acuminata, giabra, calyce dimidio et ultra brevior. 

Calyx monopbyllus, giaber, tubulosus, decemstriatus , quinquedenta- 
tus, dentibus parvis, ovatis, giabris, acmninatis, sequalibus, erectis, 



LUSITANIi!.. 149 

viridibus, corolla dimidio brevioribos. Post anthesin rubellus, refle- 
xiusculus, deutibus strictis. 
i 
Corolla papiliooapea, purpurea, vel eX albido purpurea, Boarcescens. 
Vexillum sublineare, tres Imeas tongifm, sesquiinieani latmn, ungue 
lato, et ab staminum canali soluto, dorso carinatum, parum reflexum, 
apice obtuso, integro aut vix emarginato, alis fere dimidio longius. 
Alae sublineares, obtusae, apice at carina recessee, unguibus minimis, 
canalis staminiferi dorso adhaerentibus; asquales carinie, aut vix lori- 
giores, et cum ipsa vexillo appFoxynatae, seivincumbentes. Carina ob- 
tusa (si distendatur ovata) apice mucronata, parum incurva, inferue 
(issa, et unguibus cana.li staminifero adhserens. 

S vm. filamenta diadelpba, unum et novemfissnm, intra carfcrain reclu- 
sa, adscendentia. Antheras ovatae, bbtusae, biroculares, luteia&j 

Pist. Germen sublineare, glabrum, pallide virescens, istlmin ad medium 
coarctatum. Stytus albidus, inferne crassitudine germiuis, inde subu- 
latus, ad apiceni incurvus, staminum longitudine, uiarcesoens. Stigma 
crassiusculum, virescens, dblique trUncatum. 

Perig. Legumen memhranaceum, calyce tectum, aut vix extra calycis 
dentes exertiim , dispermum, raro trispcrmum , ad incdium isthmo 
coarctatum. 

Semina duo, tertio ssepe abortiente, subreniformia, ex luteo viridia. 

ILtliilat in humidis ex Olisipone ad ima niontium vallesque deCiufra, 
Mafra, et alibi in Extreniadura. Floret Alaio, Junio. Auuuuin aut in- 
terdum bienne. 

Planta optimum pecori pabulum prsestat. 

Pbs. Pro varietate Trifolii hijhrid et Trifolii VaUlanlii (La Marck Enc. 
V,. i>. 4.) quibus afiine, oliin liabueram; sed cum ex iteratis observatio- 
nibus ejtis capituia nuspiam vere umbellaria sed flosculis omnibus 
sessilibus, nec legumina ulla tetrasperma, unqnain invenissem; ac praz- 
terea cum illud aliis notis, tam h Trifolio hi/btido, et J ailiantii, quam 
ab aliis corigeneribus, diflerre noverim, ideo novam speciem credere 
UOli licesitav i. 



pp 



] 50 p H Y T O G R A P H I A 



DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

64. 
TRIFOLIUM cemuum. 

Tr Capitulis umbellaribus, semiglobosis ; floribus ph.rimis subcernuis, 

fVuctiferis retfexis: calycis dei.t.hus glal.ris, aubaequaJ.bus, cojoll* 
lono-itudine; lejruminibus siupe disperm.s; pedni.cu hs foho tr*plo bre- 
vioribus; foliolis ohovatis; stipuiis integernm.s; oaule procumbente. 



Radix annua, alha, brevis, fibris paucis instructa, sapore herbaceo, et 
iiiodora, ut tota planta. 

Caules plures ex eadem radice, procumbentes, teretes, striati fist.ih.si, 
glahri, pedales, sesquipedalesve, inferne ramosi, dein s.mphcissn.n; 
ramis alternis, longis. 

Polia ternata, alterna, valde remota, glabra; foliola obovata seu ovali- 
cuneata, apice mucronata, non emarg.nata sernilata deut.cn .s mu- 
cronatis transverse nervosa seu lineata, suhsessd.a, ... ped.cell.s i.u- 
nimis suhvillosa; petiolus patens, canalieulatus str.atus, glaber, ad 
tres uncias longus: stipulas merabranacese , glabrse, ovatae, mtegerri- 
ms, nervosae, acuminatae. 

Pedunculi solitarii, axillares, erecti, obsolete angulosi striati, glabri, 
fere unciales, petiolis foliorum dunidio, tnplo, et ultra, hreviores. 

Capitula un.bellaria, semiglobosa; floribus 18 ad 28 et .ultra, in . antlic- 
■ laxis, exterioribus patulis aut patent.bus, mtenonbus erectis; fru- 
ctiferis reflexis, stricte approximatis, ommbus ferUhbus. Bractea sub 
3o flore setacea, acuta, glabra, mimma, pedicello pa.uo brev.or; 
pedicellus glaber, vix alb& lineam longus. 

Calyx tubulosus, tubus subglaber, lente visus pilis nonnullis raris in- 
strurtus, decen.striatns, quiuquedentatus, dentibus ipso tubo longm- 
rbus gabris, acutis, apice setaceis, subasquabbus, duobus super.o- 
ribus'vix longioribus, coVollb ldngitudine, aut vix longionbus, ... an- 

thesi erectis, postea patulis, demum recnrv.s. 

Corollv papilionacea, incarnata, seu i dilute purpurea, marcescens. Ve. 
xiUu.n laxum\ a canali staminum solutnm, obcordato-oblongura pro- 
Ldeemarginatum, inferne conduplicatum , apice concavo, ad alas et 



LUSITANIJL. 151 

carinain inflexo. Alse oblongiusculae, obtusse, vexilio valde breviores, 
carinae fere longitudine , ipsi laxe approxiiuatx, et cum ea stannnum 
canali inferne adhserentes. Carina parva, obtusa, einarginata, albida. 

Stam. lihunenta diadelpha, ummi et novemfissuni, in cariua inclusa, api- 
cibus adscendentia. Antherae luteas, ovato-subglobosae. 

PtST. Germen oblongum, glabrum. Stylus subulatns, apice incurvus, lon- 
gitudine staniinuin. Stignia crassiusculuin, obtusum. 

Pf.ric. Legumen membranaceum, oblongum, stylo marcido terminatum, 
calycis tubo obtectum, et illius dentibus minus. 

Semina sajpe uniim aut duo, rarissime tria quatuorve, duobus sxpissime 
abortientibus, subreniformia, ex luteo rufa. 

ffabitat in viriniis oppidi Cintra, et a D. Valorqdo Botauices diligentis- 
.-iuio mihi primum comiuunicatiun. Floret Maio, Juuio. Annuutn. 

Planta pecori gratum pabuluin prsestat. 

Obs. Trifolio Vaillantii (La Marclc. Enc. vol. S.) et Trifolio refic.ro Linn, 
aiiine, sed ultra alias notas diflert corollis caivci cequalibus, aut vi.\ 
lougioribus, et pedunculis folio triplo et ultru. urevioribu,s, 



)')> 'L 



1.V2 PHtTOGli A P H I A 



■DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

(>5. 

TRIFOLIUM arrectisetum . 

Tr. spicis oblongiusculis, subcylindraceis ; dentibus calycinis setaceis, 
hispidulis, a>qualibus, arrectis, coroila longibribus; cauleereetG, sub- 
ramoso; foliolis oblonge obovatis, denticulatis, utrinque pilosis. 

Trifol. aestivnm, rigido hirsuto capite. Grisi. Vir. Lusit. n. 1432. 



Radix aimua, teuuis, fibrosa. 

Caulis erectus atft obliquus, teres, striatus, villosus, villis horizontali- 
bus; nunc in solo macro solitarius , simplex et humilis, uunc in sblo 
fertiliori cespitosi seu duo ad quinque ex eadem radice, octo ad qua- 
tuordecim uncias alti, ramosi, et quasi dichotomi ; ramis alternis, patu- 
lis, superue remotiusculis, inferne propioribus. 

Folia ternata, alterna, erectiuscula ; in omnibus foliola subsessilia, stria- 
ta, utrinque pilosa, versus basin attenuata, supra medium et apice den- 
ticulata, mucronata: in foliis infimis minora, nunc leviter emarginata 
et quasi obcordata, nunc retusa sett truncata, et fere obovata, petiolo 
communi canaliculato, piloso, longissimo, ipsorumque foliolis et caulis 
internodiis valde longiori; in superioribus oblonga, obtusa (raro aliqua 
obsolete emarginata) obovata aut interdum oblanceolata, petioio com- 
muni sa;pe eorum laminis breviori ; in summis, sub ramulo seu pedun- 
eulo, brevissime petiolata, angustiora, oblonge obovata, nec raro oblan- 
ceolata. 

Stipul.e duse, rnembranaceae, albidse, ovato-lanceolatx, integerrimas, pi- 
losce, nervosDs, nervis viridibus, inferne petiolo adnatse, caulem aut ra- 
mosbasi subvaginantes , superne subuldtae, apice quasi aristgeformi ; 
in summis et floralibus foliis paulo latiores, petieloque communi lon- 



Pedunculi subteretes, striati , pilosi ; sub tbliis floralibus longi, supra 
ipsa plus minusve breves. 

Folium florale in antbesi unicum, ternatum, subsessile (forma et magni- 
tudine uli alia suiuma) sub brevissimo pedunculo situni, istnm et tasin 
sspicse invohens; posl anthesiu nulluro, pedunculo tunc inter folium 



LUSlTANIiE. 153 

antea florale et spioam sensim elpngatq ita, nt in fruotus maturitate 
spica semper a prajdicto folio plus minusve remota sit ac ebracteata. 
Psonnunquam iu pedunculo, distanter al» spica, duo folia fere opposi- 
ta, unum altero mitius, occurrunt; tunc folium miuus ad gemmam flo- 
ralem abortham attinet. 

Spic;e terminalcs, erectre, oblongiusculce, obtusae, ovato-cylmdracea?, la- 
titudiue et longitudine quasi ut illa: Trifolii arvensis, densiflora, ar- 
recto-setosse ; iu antliesi sa;pe unica solitaria, iuterdum duce approxi- 
matae, brevissime pedunculatae, sub peduucnlis singula uno folio florali 
instructa; post anthesin semper nudse, solitariae, plus minusve inter se 
distanks. 

Calyx obconicus, albidus, nervis decem viridibus striatus, ventre unam 
lineam longo, hirsutus, quinquedentatus ; dentibus ovatis a;qualii>us, 
brevissimis, dense birtis, apice setiferis ; setis rigidiusculis, semper- 
strictis, seu arrectis, aequalibus, ventre calycis fere triplo longioribus, 
pilusis ; pilis rans, rii;idulis, iiuequalibus, enodibus : fructiferus tumi- 
diusculus, collo contractus. 

Corolla papilionacea, carnea, calycis dentibus setaceis, fere duplo, seu 
saltem i minor, emarcida, tuncque iucurvata. 

Vexillum erectum, acutiusculum, ol>!ongum, snblanceolatum, 
ungue lato, aliis petalis non coalitum, illa tamen et canalicu- 
lum staminum cyliudraceum equitauter amplectens, alis vix 
longius, et al» ipsis carinaque vix superne remotum. Alce, 
Carina, Stamina, et Pistillum, ut in Trifolio semiglabro. 

Peric. Legumen membranaceum, subrotundum, univalve, monosper- 
mum, calycis ventre tectum, inferiori parte lacerate dehiscens. 

Semen subrotundo-reniforme, lutescens. 

Hab. in collibus et. dumetis, prassertim inter Qninla das sette fontes et 
Val Dumiao, prope Conimbricam, et alibi in Beira; etiam in Cintra et 
alibi iu Extremadura. Floret Jun. Julio. Ann. 

Planta inodora et sapore herbaceo prcedita : pecori summopere grata. 

Obs. l* Medium inter Trifolium lappaceum et Trif. arvense, quibus 
habitat, et ex quibus hybridum esse videtur ; sed differt a primo spi- 
ca oblongiuscula, nec capitulo subgloboso, calycis ventre non gia- 
bro, ejus dentibus niinus dilatatis, setisque non adeo rigidis, nec co- 
rollam monopetalam fere sequantibus : a secundo etiam diversum fo- 
liolis brevioribus et latioribus, pilis setarum calycis rigidulis, remo- 
tis, enodosis, inaequalibus, qui in Trif. arvensi mollitter, denseque 
plumosi, nodosi, et aequales sunt; item alis corollaa intus nulla ma- 
cula sanguinea seu atro-purpurea notatis. 

QQ 



]:A V H t T O G TR A r II I A 

(>/>s. '2.° Trifolium £.agoptis (Clar. \\ illd. Spcc. Phtnlar.) etiam nos- 
tro nimis aflinc ; sed dirlert a nostro caulibus miiioribns, foliolis om- 
nibns non emaiiiinatis, stipulis denticnlatis, corolla nioiiopetala den- 
tibus calvcinis sequali, spicis folio semper sutlultis ; nostro enini fo- 
liola ad inferiora caulis emarginata, stipulae tntegenrittiae, corolla non 
omnino monopetala et dentibus calycinis brevior, spicis tantum per 
breve tempus iolio ilorali suflultae. 



JL U S I T A N I iE. loo 



DECANTHERIA MONOST YLI A. 

603. 

TR.IFOLIUM semiglabmm . 

Tr. Capitulis ovatis oblongiusciilis compactis, terminalibus geminabs, 
lateralibus pedunculatis subsolitariis; calyeibus villosis, obsolete stna- 
tis, dentibus semper erectis, intiino longiori, eoroll.e longitudiiie aut 
breviori ; tbliolis supra glabris, non emarginatis, superionbus oblan- 
ceolatis. 

Tr. biceps astivum, Lusitauum. Grisl. Vir. Lusit.n. 1433. 



Radix annua, tenuis, collo crassitudine penuae gallinaceas, inferne ra- 
diculis brevibus, iibrosis, albis, instructa. 

Cam.is teres, villosus, obsolete striatus : in solo macro solitarius, tres 
ad quiuque uncias altus, erectus, fere simplex, seu paucis ramis, bre- 
vibus, alternis, patulis, instructus ; in solo iertili duo, tres, aut plu- 
res ex eadem radice, quinque ad fere undecim uncias lougi, adscen- 
deutes ( centralis tautuni erectus ) ramosiores , prxsertim centralis , 
rauiis inferioribus lougioribus, patentibus. 

Folia temata generis, alterna, utrinque viridia, ad apicem denticula- 
ta: inrima propiora, petiolo communi valde internodiis longiori, fo- 
liolis miuoribus, retuso-cuneatis, seu obovatis, mucronatis; media et 
superiora caulis foliobs obtusis , non emarginatis , oblongo-cuneifor- 
mibus, uuciam fere longis, tres lineas superne latis, oris nnirginalU 
bus et costa subpilosis, cseterum utrinque glabris, petiolis tribus par- 
tiaiibus vix seinilineam longis, communi duas lineas aut paulo ultra, 
villoso, supra canaliculato, "subtus leviter carinato ; suprema, snb flo- 
rum capitulis et ipsis contigua, duo subsessilia, foliolis angustiori- 
bus, obianceolatis. 

Stipul^ duce, meuibranacese, subvillosae, integerrimse, nervosae, lanceo- 
latse, inferne petiolo adnatae, caulem aut ramos \aginantcs, superne 
subulatae, apice quasi aristseforini ; in foliis superioribus petiolo coin- 
muni valde longionbns ; in duobus supremis duplo latiores, ovatae, 
acumiuatee. 

Flores capitati ; capitula sxpe dno, approximata, caulcm, ramos, ra- 

uq 2 



156 PHYTOGRAPHIA 

mulosque ternrinantia, unum alio niaius, atque alterum sessile alte- 
rura pedunculatum, ovata, oblongiuseula, quinque ad octo lineas lon- 
ga, tres ad quinqne ad basin lata, flosculisnumerosis, sessilibus, ar- 
ctissime imbricatis, instructa. 

Folium florale, sub singulo capitulo, unicum, contiguum, ut supra di- 
xi ; sed ci\m in ramulorum apice unicum tantum capitulum evolvi- 
tur, gemma alterius lateralis abortieute, tunc duo folia opposita pa- 
tentiaque, unius basi stipulari basin alterius vaginante, ipsi arcte sup- 
ponuntur. 

Bractete inter flores nullae. 

Calyx obconicus, albidus, obsolete striatus, extus, et intns ad os, vil- 
losus, fundo glabro, ventre sesquilineam fere longo , quinquedenta- 
tus; dentibus subulatis, setaceis, viridibus, villosis, etiam in fructus 
maturitate erectis, quatuor subsequalibus, pari supremo vix breviori, 
iniiino sesquilineam longo, onmibus longiore et latiore. 

Corolla papilionacea, dilnte purpurea, fere usque ad apicem clausa, 
emarcide persistens. 

Vexillum oblongum in formam sublanceolatam, obtusum, non 
eniarginatuni, paulo infra medium latiuscnlum, ungue lato, 
aliis petalis non coalituui, illa et filamentoruin canaliculuiu 
cylindraceum equitanter amplectens, alis paulo longius , et 
denti calycis intimo altitudine a-quale aut longius. 

Alje oblongse, obtuste , sublineares, erecte, glabrse, lente ta- 
men vitrea visas parte inferiori externa subvillos^ , carinse 
(praesertim auricula basis tuttiida) arcte incumbentes, ipsam- 
que involventes , subsessiles , unguibus brevissimis cana- 
liculo filamentorum coalitorum cylindraceo postice , ubi 
ipse in autheriferos dividi radios incipit, insertse et adnatoe. 

Carina obtusiuscula, emarginata , erecta , alis tecta ipsisque 
paulo brevior, forma semicordata, ungue brevissimo latoque, 
iilamentorum canaliculo ( simili modo et loco, quo alaruni 
ungues ipsi laterales) inserta et adnata. 

Stam: filamerita diadelpha, emarcide persistentia; novem inferiora coa- 
lita in canaliculum cylindraceum, a trium petalorum unguibus bre- 
vissimis ipsi adnatis late auctum, superne, contra ipsos ungues, in 
novem radios arcuatos, apice crassiusculos, intra carinam sitos, fis- 
sum ; decimum superius simplex, receptaculo insertum. AntherK ova- 
tx, biloculares, erectae, luteae. 

Pist: germen subovatum : stylus longitudine staminum, supra medium 
crassiuseulus , apice iucurvus, marcesccns : stigma absolete emargi- 
natum. 

Peric : Leguraen ellipticum , calycis ventre tectum , membranaceum , 
pellucidum, univalve, monospermum, sutura laterali et inferiori par- 
te lacerate dehiscens. 



L U S I T A N I JE. 157 

Semen. elliptico-reniforme, lutescens. 

Hab. in macris sabulosis, rarius in calcareis ; occurrit ad ima collis, 
vulgo Ladeira do Seminario, et in Val Damiap prope Coninibricani, 
jn Beha, et alibi. Floret Maio, Junio, Julio, Ann. inodorum est, ac 
sapore herbacco prasditum : pecori nimis gratum. 

Obs. AffineTrif. slriato Lin. , et TriF. gcmcllo Clar. Willd. Spec. PlanU 
mediumqne inter ipsa, nec raro pro illorum varietate habitum : sed 
a prinio differt capitnlis terniinalibus ssepe geminatis, calyce fructi- 
iero non subgloboso, ejusque striis obsoletis, foliolis non cano-pubes* 
centihus, sed superiori pagina glabris, nec inferioribus ohcordatis in- 
tegerrimis: a secuudo etiam diversum foliolis nec villoso-canescentibus, 
nec emarginatis, et calvcis dentibus corolla non lougioribus, sed in« 
tinio corolla; sequali aut paulo breviore. 



RR 



158 PHYTDGRAPHIA 



DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

€>7. 

T R I F O L I U M svffocatum . 

Tr. capiiuiis snhglobosis, sessilibus, glabriusculis, radb alilms caulinis- 
qjue, iiifcrinnbus couferlis; caulibus caspitusis, terrx adpressis, bre- 
vibus, saepe sinipticissimis ; petiolis longissiniis iblio cunt ifuinii oc- 
tuplo longioribus ; dentibns calycinis lanceolato-subulatis , ad oras 
membranaceis, corolla longioribus, recurvis. 

Tr. capitulis sossilibus lateralibus subrotundis glabriuseulis, dentibus 
calyuinis lanceolatis acutis recurvis corolla longioribus. 

Willd. Spee. PL Tom, 3. p. 1378. Smitk. Brit. 2. p. 700. 

Tk. acaule exscapum, floribus subsessilibus, radicalibus. 
Lin. Mant. 276. Jacq. Hort. 60. 



JRadix aunua, tres ad quinque uncias descendens, superne ad colluui 
lineam sesquHineamve crassa, lateribus vage fibrata, exalbida, ino- 
dora, sapore berbaceo. 

"Caules plures ex eadem radice, qnatuor ad viginti et nlira, in orbem 
fusij terrseque valde adpressi, saspe aimplicissimi, interdum ad radi- 
cem in unum aliumve ramuin ipsis sub&qnaleni divisi, breves, duas 
tresve uncias longi, rarius quatuor aut quinque, subflexuosi, striati, 
ad apicem sUbangulosi , glabri ut fere tota planta , multinodes , no- 
dis onmibus floriferis, internodiis brevibus, prope radicein brevissi- 
mis. 

Imdlia alterna, ternata, foliolis nunc obtusis obovato-cuneatis, nunc le- 
viter emarginatis subcoidato-cuneatis , subsessilibus, apice ac paulo 
irifra ipsum denticulatis, utrinque glabris, oblique veuosis, tres ad 
sex lineas longis , duas ad quatuor superne latis. Petiolus erectus , 
longissimus, duas ad quatuor uncias longus, setiformis, striatus, gla- 
ber, basi stipulatus: stipulae duse adnatae, roembranaceas, albidse, ova- 
lo-lanceolatse, integerrimae, aristatce, cauleni et florum capitula in an- 
lliesi inferne amplexantes, persistentes. 

Ti.orks in capitula, seu glomerulos, digesti. Capitula sessilia, terrse si- 
mul cum caulibus arcte adpressa, obovata, demum subglobosa, flo- 
ribus octo ad viginti sessilibus, pedunculo commuui brevissimo, aut 



LU S I T A N I M. 159 

vix ulli , adhserentibus ; iulima radicalia ssepe plura cou.juucta , alia 
oinuia axillaria cauliua, plus rainusve approxiraata, extrema ad api- 
cem caulium viv ad seraiunciam dissita. 

Bracte.e inter flores paucoe, minimae, ealyre triplo breviores, sessiles, 
ovato-lanceohUa?, acuminatse, apice aristatde ibi(pie interdum subden- 
tatx, concavse, albidae, luembranaceoe, persistentcs. 

Perianthtum monophvlluin, tubulosum, compressum (proesertim fru- 
ctifVruin) decemstriatum intus glabrum, extus vix nonnullis pilis su j 
perne instruetum, ex viridi albidura, quiuquedentatiiin, sesquiiineam 
ad duas lineas longnm, dentibus supputatis ; dentcs lauceolato-subu- 
lati, spbaristati, lateribus inferoe leviter menibranacei, altitudine aequa- 
les, latitudine sub«equales, glabriusculi, recurvi. 

Corolla papilionacea. albida fere diapbana, calyce brevior, marces- 
cens. Yexillum oblanceolatura, apice iutegerrinium, obtusum cum inu- 
crone, nervosum, liberum, reflexiusculum, dentibus calycinis paulo 
brevius, interduim conduplicatura. Alae tubi calycini longitudiue, li- 
neari-oblongoe, obtusae, unguibus canali staminum adlnerentibus. Ca- 
rina lissa, obtusiuscula, alis vix brevior, caiiali staminum adhasrens. 

Stam. filamenta decem diadelpba (siinplex et novemtidum) alba, assur 
gentia, carina inclusa. Autherse ovatse, flavae. 

Pist. Germen lanceolatum, acutum, glabrum, virescens. Stylus subula- 
tus, assurgens , longitudine staminum, basi persistens. Stigma cras- 
siusculuni, fulvum. 

Legumen membranaceum, albidum, ellipticum, medio utrinque coarcta- 
tum, stylo terminatum, compressum, tubo calycino arcte cincto, illius- 
que longitudine, uniloculare, lateraliter menibraiiis laceris dehiscens. 

Semina duo, rarius unum triave, rotundato-reniformia, ruffa. 

Habitat in inacris sabulosis, ruderatis, viisque stratis in Cintra et ad 
ejus raohtes, etiam prope Conimbricam, etsi rarius. Flor. Maio, Junio. 
Ann. 



RR 2 



160 PHYTOGRAPHIA 

c-fe 1 - , _ :\ 

i* "■ ^ - " -- ■ . • . 

DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

68. 

FALCATULA faho- Trifoliwn . 

Cliaracter gencricus brcviarius. 

2 ; loribus capitatis ; corolls alis carinaque subajqualibus, staminum ca- 
nali adhaereiitibus ; leguinine calycis deutibus longiori, falcato, octo- 
decaspermo. 

Synowymia, 

Trifolium ornitfiopodioides, leguminibus nudis, octospermis subtcrnis 
calyce duplo longioribus, caulibus declinatis. 

Willd. Sp. pl. 1078. Flor. Dan. T. 368. Smith Brit. 2. p. 7S2. 

Medicago leguminibus ternatis, erectis, recurvis, descendentibus, pe- 
dunculo comimmk. 

Hort. CJiff. $75. 

Trifolium siliquosum, Loto affine, siliquis oriiithopodii. 

Pluk. Alm. 376. T. 68. /. 1. 

Renum graecum humile repens, ornithopodii siliquis brevibus ercctis. 

. Raj. Ang. 3. p. 331. T. 14./. 1. 

Melilot ornithopode (Mclilotus ornithopodioides.') 

La March. Dict. 'Mneytl. Tom. 4. p. G7- 



IIadix annua, albida, subramosa, sapore herbaceo, inodora, ut tota 
planta. 

Caules plures ex eadem radice, procunibentes, listulosi, teretes, subra- 
mosi, ex semipede ad pedem et ultra longi, glabri, ut tota planta. 

Folia alterna, teruata, petiolata ; foliola cuneata, subtruncata, seu re- 
tusa, rar6 subovalia vel obovata, subsessilia, seu petiolulis minimis 
scqualihus instructa, serrata, denticulis mucrouatis ; petiolus commu- 
nis canaliculatus, erectus, aut patulus, duas ad tres uncias longus ; 
stipulse dns adnataa, membranaceje, acuminatx. trinervcs, integerri- 
mx, subamplectentes. 



L U S I T A N I m, 161 

Pedunculus axillaris, solitarius, erectus, petiolo oequalis, aut paulo 
brevior, filiformis. 

Flores capitati, in capitulo depauperato saepius tres seu quatuor, raris- 
simeduo, erecti, glabri, subsessiles, pedicellis vix semilineaui longis: 
involucrum bracteis quatuor ad sex, uieinbranaceis, ovatis, acutis, mi- 
nimis, vix pedicelloruni longifudine» 

Calyx glaber, tubulosus, obsolete decemstriatus, ad duas lineas cuiu 
dimidia longus, quinquedentatus, dentibus aequalibus, subulatis, ad 
margines niembranaceis, vexillo coroliae paulo brevioribus, fructiferis 

patulis. 

Corolla papilionacea, ex luteo albida, seu pallescens. Vexillum ex ca- 
nali staminum solutum, oblongo-cuneatum, ungue lato, apice integer- 
rimura, nec emarginatum, saepe conduplicatum, alis semilineam lon- 
gius. Alie oblOngae, obtusee, carina semilineam longiores, ipsamque 
obtegentes; carina rissa, obtusa: ungues tam alarura, quara carina;, 
tenues, canali staminum adhajrentes. 

Staminum filamenta diadelpba, unum simplex, aliud novemfissum, intra 
carinam inclusa; antherse lutete, ovato-subrotundas. 

Pist. Germen oblongum, lineare, glabrum: stylus subulatus, assurgens, 
longitudiue staminura: stigraa obtusura. 

Per. Legumen lineare, subcoriaceum, glabrnm, compressum, oblongutn 
univalve, apice extrorsum falcatum, calycis dentibus lineam, sesquili- 
neam, et ultra, longius, subtorulosuin, styli basi persistente instru- 
ctum: laterali sutura omnino dehiscens. Omnia Legumina in capitulo 
fertilia, erecto-patula, semper sunt. 

Semina in singulo legumine saepe octo ad decem, subrotundo-reniformia, 
compressiuscula, arcte approximata, subrufa. lnterdum (quod rarissi- 
me) nonnulla abortiunt ita, ut leguraen solura quinque, sex, septemve 
fertilia ferat. 

Habitat in viciniis de Cintra in Extremadura. 

Floret Maio, Junio. Annuum. 

Planta pecori summopere grata, et mihi a D. Valorado, alumno nostro 
Botanices diligeutissimo saepe communicata. 

Stirps media inter Trifolia et Trigonellas; sed ab illis diversa. Clariss. 
Jussia-us et La Marckius eam Mdilotis applicuerunt; sed a Melilotis 
satis distat floribus nec racemosis, nec laxe spicatis, legumine longiori 
falcato octospermo, corollae petalis non solutis, et demum petiolis fo- 
liorum partialibus minimis , aqualibus. Celeb. Linneus ipsam cuni 
Trifoliis sub divisione Meliiotorura associavit, illi fals6 racemum ova- 
tum tribuens, cum certe nullos racemos, sed vera capitula depauperata 

ss 



162 PHYTOGRAPHIA 

ferat, ifleo ct ob alias notas supradictas a Melilotis diflert; solis vero 
Trifoliis Lotoideis adhiberi posset, si leguinen falcatura, longum, octo- 
decaspermum, non id vetaret, Latoidea enim vera legumen breve, plus 
minusve rectum, ad tetraspermum nec ultra , feruut. Neque Trigouel- 
lis conuniscendam esse putavi, nara in earura corollis petula nlamentis 
non adhaerent, ut in nostra: floribus occurrit, et in illis carina ita bre- 
vissiraa, ut corolla quasi tripetala esse videatur, ciliu in nostra vix alis 
brevior aut aequalis sit. Aflinera Ornithopodi, vel congenerem, esse 
nonnulli ob legamen falcatum et subtoriilosiun existiniarunt; sed ipsura 
nec articulatura, nec articulatim discedit, et corolla diversa. Cum ver6 
nec prxdictis nec aliis hucusque notis generibus nostrara plantam satis 
congruenter attinere vidissem, illam in novum Genus, a tbrma fructus 
denomiuatura, separavi. 



LUSlTANIiE. 163 



'.'•-' 
".'•-. 



DECANTHERIA MONOSTYL I A. 

69. 
LATHYRUS amph icarpus. 

L. pcdunculis unifloris, leguininis fe»e lonsritudine, bisetis, articulatis, 
supra articulationem incrassatis; cirrhis diphyllis, simplicissimis; rlo- 
ribus caulinis subterraneisque fertilibus. 

Brot. Flor. Lusit. 

L. amphicarpos, pedunculis unifloris, calyce longioribus ; cirrbis diphyl- 
lis, simplicissimis. Lin. Spcc. Pla?it. 1029, et La Marck Enc. Suppl. 
Tom. II. pag. 777. 

L. (amphicarpos) seu supra infraque terram siliquas gerens. Moris. Ilist. 
II. pag. 51. §. II. tab. 'I3.jig. 1. 

Cicerula sylvestris, semine fusco, subterraneo. 

Grisl. Virid. Lusit. n. 353. 



Infra terram. 

Radix ad collum crassitudine pennae gallinaceae, inferne ramosa; annua, 
aut biennis. 

Rami subterrei priores ad duas tresve uncias e collo radicis exorti, omnes 
flexuosi, albidi, ad lineam crassi, sesquiunciam ad quatuor uncias lon- 
gi, alii horisontales, alii deorsum obliqui, aphylli, attamen stipulati. 

Stipul,<e dentato-multifidse, duas ad tres lineas longa?, glabrce, albidse, 
sessiles, semiamplexicaules, alterna^, ex semiuncia ad unciam in ramo 
. distantes. 

Flos unicus, ex singulaj stipulse axilla, ad duas tresve uncias sub terra 
exortus, ovatus, acutus, apice ad terra superficiem a luce callefactam 
verso, albidus, pedunculatus. 

Peduxculus filiformis, jjlaber, primum brevissimus, sensim deinde au- 
gescens, demum in fructus maturescentia ad tres lineas longus, ad me- 
dium articulatus, in articulatione bracteis duabus minimis capillaribus 
instructus, ad terrse superficiem a luce callefactam, insimul cum flore 
et fructu, etsi ratni apex plus minusve deorsum tendat, retroversus. 

ss 2 



164 PHYTOGRAPHIA 

Calyx monophyllus, campauulatus, cjuinquedentatus, membranaceus, 
albidus. 

Corolla papilionacea, tenuissinia, petalis oranibus involutis, fornia sub- 
simili eis corollai suprateriane;v, calyce semper tecta, primuni omniuo 
albida, demum vix ad oras purpurascens, tuncque a fructu disrupta, 
uti etiam calyx, marcescens. 

Stam. filamenta decem, basi dumtaxat coalita, germini approximata, al- 
bida, erecta. Antlierse totidem, omnes stigmati approximatse , ovato- 
subrotundx, ex albo subvirides, biloculares, nunquam dehiscentes. 

Pist. Gerraen sublanceolatum, complanatum, glabrum, albidum, dorso 
unisulcatum seu canaliculatum. Stylus brevissimus, subulatus, ere- 
ctus. Stigma obtusnm, crassiusculum, subcapitatura. 

Legumen pedunculo longius, ovale, mucronatum, ad suturara seminife- 
xam crassius, et bialatum, ad oppositam carinatum, soepius monospefr- 
mum (seminibus duobus tribusve abortientibus) ad duas tresve uncias 
sub terra maturescens. 

Semen subglobosum , magnitudine grani Piperis ?iigri , paulo maius, 
quam semina Ieguminum caulinorum, dilute viride, dense-maculatum, 
iuaculis ex testaceo fuscis. 



Supra terram. 

Caules plures ex eadem radice, ex decumbentibus erectiusculi, semipe- 
dales, aut paulo ultra, simplicissirai, rarius simplices, angulati, glabri. 

Folia altema, unijugata, seu foliolis duobus praedita, erectis, glabris, 
integerrimis, trinerviis, ad ima caulis subovalibus, mucronatis, ad cau- 
lis superiora lanceolatis. Petiolus sesquilineam ad tres lineas longus, 
foliolis triplo brevior, carinatus, supra caualiculatus, cirrho simplicis- 
simo, foliolis breviori, terminatus. 

StipuljE duas semisagittatx, acuminatx, ad sinum unidentatse, petiolo 
valde longiores, foliolis angustiores. 

Flores semper ad superiora caulis, pauci, unus ad tres, axillares, so- 
litarii. 

Perunculus ex semiuhcia ad unciam longus, folio paulo brevior, et Ie- 
gumini subaequalis, erectus, teres, glaber, ad duas lineas infra caly- 
cem articulatus, in articulatione bracteis duabus oppositis, obsoletis, 
seu quasi deuticulis duobus minimis, instructus; ex articulatione usque 
ad calycem duplo crassior. 

Calyx viridis, quiuquedentatus, duobus supremis dentibus brevioribus. 



LUSITANIjE. 165 

Corolla, starnina et pistillum, ut in Lathyro cicera et sphcerico. 

Legumen ovali-oblongum, mucronatum, glabrum, sex ad novem lineas 
longum, quinque latum, utrinque ad suturas canaliculatum, bialatum, 
di-trispermuiiK 

Semina obtuse angulata, subcuneata, sordide viridia, maculis fuscis 
densis picta. 

Hubital iu collibus argilloso-calcareis, et ad vias in calcareis prope Co« 
nimbricam et circa Olisiponem iu collibus de Monsayito. 

Floret Maio, Junio, Julio. 

Usus ignotus; pecori tamen uon ingratum pabulum prjebet» 



TT 



166 PHYTOGRAPHIA 



DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

70. 
ORNITUOPUS heterophjllus, 

O. foliis inferioribus soepe simplicibus, obovatis, exauriculatis ; superio- 
ribus pinnatis, insuperque auriculatis; stipula opposifolia, semivagi- 
nanti, bidenticulata, lomentis repandis, snbangulosis. 

Brot. Flor. Litsit. 

Scorpioides altera Lusitana. Grisl. Vir. Lusit. n. 1281. 

Orx. (iepandus.) La Marck Dict. Bot. et Gener. Lllustr. Tab. G3\.Jig. 4. 
incompleta. 



Radix annua, alha, inferne fibrosa, superne in collo lineam uuam ad 
sesquilineam lata. 

Caulis solitarius, in solo fertili saepius duo, tres, aut plures ex eadem 
radice, obliqui aut adscendentes, rlexuosi, glabri, ut tota planta, quiu- 
que ad octo uncias longi, ramosiusculi. Ilami alterni, erectiusculi, 
scepe breves et vix divisi. 

Folia omnia glauca, crassiuscula, alterna, patentia aut patula: inferio- 
ra ad radicem simplicia, obovata, seu subcuneata, semiunciam ad un- 
ciam longa, iutegerrima, subsessilia, exauriculata; alia immediata si- 
milia, sed ad basin auriculata, u t illa Orn. scorpioidis; auriculse duae, 
«ubsessiles, nunc obtusce, semicordato-rotundatsc, nunc subrotundae s. 
subreniformes, extus leviter eiuarginatse cum mucrone. Folia media et 
suprema opposite pinnata et cum impari; foliolis quinque aut septem, 
subcuneatis, obtusis cum mucrone, aut interdum fere obcordatis, cum 
emarginatura mucronata; impari paulo maiori, seu longius cuneato: 
petioio canaliculato, et ad ejus basin auriculae duas forma et magnitu- 
dine, ut illae, quse ad foliorum simplicium basin sitse sunt. 

Stipula, tam in simplicibus, quam in compositis, unica, oppositifolia, 
membranacea, minima, semivaginans, bifida, seu duobus dentibus mi- 
nimis instructa. 

Pedunculi axillares, solitarii, erecti, folio paulo longiores, apice duo- 
bus ad quinque rloribus subsessilibus, unilateralibus, subcernuis, ter- 
- ininati. 



LUSITANIifi, 167 

Bractea foliaeea nulla; sed ejus loco squamula: minimae membranaceas, 
tres ad quinque. 

Perianthium obconieum, bilabiatum, glabrum, yiride-, Hneam ad ses- 
qtiihueain lougmu : l;il)iuiu siiperius inferiotri longitudine suhxqnale, 
lineare, bidenticulatum; iuferius tridentatuni, dentibus sequalibus. 

Corolla papilionacea, tetrapetala, petalis omnibus luteis. 

\ kxillum reflexum, ovatuni, aeiitum absque ulla emargina- 
tura, disco limis fuseis picto, ut 111 Onomdibus, ungue longi- 
tudine calycis. 

Al.E obovatap, concavae, ad carinam approximatse, vexillo aequa- 

hs aut sulneqtiales. 
Carina angusta, arcuata, acutissima, longitudine alarum. 

StaminA diadelpha, longitudinea2 qualia. Antherse ovatse, obtusa:, alhidx. 

Pistilli Germen teres , glabrum: stylus subulatus, adscendens, gla- 
ber: stignia subsiiuplex. 

Legumina, s. lomenta, duo ad quatuor, arcuata, glahra, sesquiunciam 
ad duas uncias ciun dimidia longa, fere seiniliueam lata, repando-toni- 
losa, articulata, articulis numerosis, subangulatis, ad juncturas sece- 
dentibus. 

Semina in singulo articulo solitaria, oblongiuscula, subreniformia, ru+ 
fescentia. 

Hubitat in dumetis maritimis de Canarica et Comporta, in vineis prope 
Miranda do Corvo, interdum ad Mundain et alibi in Beira et Transta- 
gana. Flor. vere. Annua. 

Obs. Planta tota insipida et inodora, et fortassis hybrida ex Orn. scor- 
pioidc et aha. 

Variat foliis omnibus pinnatis, quinatove pinnatis: an ideo Omithopus 
durus Clariss. Cavan. hujus varietas, ex clunate solum sutiruticosu»? 



TT 



-3K 



168 PHYTOGRAPHU 

'.*.' . 

DECANTHERIA MONOSTYLIA. 

71. 

ORNITHOPUS ebmcteatus. 

Orn. foliis pinnatis; leguminibus subteretibus, incurvatis; bractea folia- 
cea sub floribus capitatis nulla. 

i?ro/. i-Yor. Zz<s. 

Ormthopodium, elegans Lusitanum. Grisl. Virid. Lusit. n. 1089. 



Radix annua , fibrosa, interdum luberculis succulentis liinc inde ad- 
spersa. 

Caules ^scepe plures ex eadem radice, procumbentes, demum adscenden- 
tes, iiliformes, obsolete angulosi, striati, lente visi subpubescentes, 
pilis adpressis, quinque ad decem uncias longi, inferne subramosi; ra- 
mis alternis, patulis. 

Folia omnia alterna, petiolata, erectiuscula, opposite et cum impari 
pinnata; foliola oinnia parva, subsessilia, supra glabra, subtus orisque 
-marginalibus pubescentia ; in foliis infimis obovato-subrotunda, quin- 
que ad septem, in superioribus subovalia, aut sublanceolata, tredecim 
ad quindecim : petioli subpubescentes, supra eanalicuiati, subtus sub- 
carinati, carina decurrenti; in foliis radicalibus et infimis longiores. 

StipuL/E ad petioli basin duae, oppositae, minimce, vixque lineam longse, 
meinbranacea;, ovatae, obtusse, subpubescentes. 

Pedunculi axillares, solitarii, alterni, filiformes, subangulosi, lente visi 
subpubescentes pilis adpressis, erecti, ad caulis apicem folio lougiores, 
inferiora versus ssepe ipso breviores. 

Flores subumbellati, s. capitati, subsessiles, erecti, tres ad quinque. 

Bractea foliacea nulla; ejus loco squamulse tres ad quinque, membra- 
nacese, minimse, calyceque multoties breviores, obtusse, et lente vitrea 
visse lacerato-ciliatse. 

•Calyx ex luteo virescens , glaber , ad duas lineas longus , tubulosus, 
quinquerientatus , dentibus sequalibus , ovatis , acutiusculis, erectis, 
■Miarginibus ad lentem ciliatis, persistens. 



lusitanite, 169 

Corolla omnino lutea, papilionacea. 

Vexillum calyce sesquilineam longius, obcordatuin, leviter re» 
flexum, subcarinatum, ad a!as connivens, ipsisque paulo lon- 
gius; unguis calyce brevior. 

Ai.i: obovatae, rectae, approximat*. 

Carina obtusa, emarginata, compressa, alis paulo brevior, et 
ab ipsis tecta. 

Stam. filamenta diadelpha, in carina reclusa, albida. Antherae ovate, 
erecta?, lutescentes. 

Pist. Germen teres, oblongum, glabrum. Stylus subulatus, glaber, ad- 
sceudens. Stigma globosum, glabrum. 

Pekic. Legumina, seu lomenta, tria quatuorve, intus arcuata, sesquiun- 
ciam et ultra longa, ex compresso teretia, acuminata, glabra, articu* 
lata, articulis numerosis, vi.\ rugosis, obsolete isthmosis, 

Semina oblougiuscula, subovalia, rufescentia. 

llabitat in macris, dumetis sabulosis circa Conimbricam , in Caparica 
traus Tagum et alibi in Beiru et Jbixtremadura. Flor. vere. Ann. 

Obs. Planta insipida etinodora, pecori grata non minus qiu\m Ornitho- 
pus sativus. Habitu niuiis ailinis Ornith. perjpusilto, sed prcsertiiu 
bracte» defectu diflerens. 






170 PHYTOGRAPHIA 



DECANTHEltlA MONOSTYLIA. 

67. 

CYTTSUS* argenlem. 

C. pedunculis oppositifoliis terminalibusque, unifloris aut bifloris; hra- 
cteis pedicello longioribus ; foliis ternatis, foliolis jaBceblatis, stfbrus 
sericeis; leguminibins linearibus, complanatis, sericeis; eaulibus caespj- 
tosis, assurgentibus. 

C. pedunculis subternis teraiinalibus , foliolis oblongo-Ianceolatis seri- 
ceis, leguminibus linearibus sericeis, caulibus decumbentibus. 

Willd. Sp. Pl. Tom. 3. p. 1123. 

C. floribus subsessilibus subbinatis, foliis tomentosis, caulibus decum- 
bentibus, stipulis minutis. 

Lin. Spec. Pl. 1043. 

Lotus fruticosus incanus siliquosus. Bauh. Pin. 332. 

Trifolium argenteum, floribus luteis. Bauh. Ilist. Pl. 2. p. 359. 

Lotus perennis oligoceratos incana Narbonensium. 

Mofis. Hist. 2. p. 17-3. /. 18./. 2. 

Cytisus spurius ? Grisl. Virid. Lus. n. 433. 



Radix perennis, lignosa, quinque ad octo uncias descendens, super- 
ne crassitudine pennae gallinaceas aut paulo ultra, ex viridi fusca> 
subramosa, hinc inde tibrata. 

Caules plures ex eadem radire, obliqui aut assurgentes, primarii ere- 
cti, inferne lignosi, superne herbacei, quatuor ad septem uncias lon- 
gi, teretes, exiliter filiformes, sericeo-villosi, ut fere tota planta, exal- 
bidi, nodosi, internodiis infimis brevibus sensira superiora \< rsus lun- 
gioribus, subramosi, ramis alternis saepe brevibus, patulis. 

Folia alterna, petiolata, ternata; foliolis subsessilibus, lanceolatis, arn- 
tis, integerrimis, subscqualibus, interaaedio vix longiori, supra glabris 



LUS I T A N I J&i 171 

viridibus , subtu< et ad oras raarginales vilioso-sericeis exi uo , 

quinque ad octo lineas longis, sesquilineam ad duas hneas in rae* 
dio latis, interdura fere conduplicatis ; ad infiraos caulium nodos ini- 
noribus, ovato-lanceolatis aut subovalibns, mucronatis. Petiolufe com- 
munis sericeus, supra canaliculatus, subtus convexus, foliolis sxpe 
plus minusve brevior, erectus, basi stipulatus. Stipulee duce liberse, 
subulataa, petioLo valde brevion 

Flores solitarii aut biai in apice pedunculofum, rarissime ibi tres qua- 
tuorve, nisi in planta culta. Pedunculi oppositifolii, et tandem termi- 
nales, teretesj setiformes, sericei, erecti, petiolo plus minusve saepe 
longiores, superne, cum non ii>i uniflori sunt, in tot, quot flores, pe- 
dicellos subdivisi; pedicelh subsequales, lineam ad duas liaeas longi. 

Bratte.e sub singulo flore ssepe tres ; duas oppositae (tertia paulo in- 
fra ipsas) setacese , adpressae , sesquilineam ad iineas duas cum di- 
midia longae , calyce valde breviores, pedicellis autein rlorum paulo 

longiores. 

Perianthium monophyllum, campanulattim, extus subsericeum, ex vi- 
ridi flavescens, quatuor lineas longum, in duo Iabia longitudine ssqua- 
lia profunde bipartitum: labio superiore ad usque paulo infra bila- 
bialem divisuram bipartito, laciniis acuminatis, late lanceolatis, cilia- 
tis, subtus vexilli basin exertis, ab illoque reflexis : Iabio inferiore li- 
neari-oblongo, concavo, apice tridentato, deutibus subulalis, interme- 
dio vix breviori et angustiori. 

Corolla papilionacea, lutea. Vexillum ovato-subrotunduni, emargina- 
tum eum mucrone, intus glabrum, extus subsericum, assur^ens, la- 
teribus reflexum , calyce i longius , ungue tubi calycini longitudine 
nonnullisque lineolis subpurpureis superne pictb. Alae obtusae, obo- 
vato-oblonga?, rectee, laxiusculse, in carinam conniventes, vexillo bre- 
viores, calyce autem patdo lougiores ( ungue brevissimo non suppu- 
tato, tres lineas longee.) Carina calycis longitudine, et alis paulo bre- 
vior, quasi dipetala, veutre concavo ungueque brevissimo bipartitaj 
obtusiuscula, leviter arcuata, in vexillum cohnivens; utrinque ad ba- 
siu callo luamilloso intus concavo instructa. 

enta decem diadelpha (simplex et novemfidum, siraplex au* 
tem inierne ad serailineam propre receptaculum cum novemfido < •■ l- 
im ) inira carinam omnia recOndita. Antherae simplices , erectse , 
luti 

Pist. Germen lanceolatnm , albidovillosum, acuminatum. Stylus su- 
bulatus, assurgens, lougitudine antherarum. Stigma simple . 

i . men erectum, unciale aul paulo ultra. sericeum, Iineare, compla- 
natum marginibus utrinque elevatis, obsolete torulosum, basi et api-» 
i calvcem sessile. 



vv 2 



J 72 PHYTOGRAPniA 

i\a quinqtie fcexve, sublentiformia, ex uiidi tcstacea, umbilico ne- 
icanti ieviter euiarginata. 

.iTAT in aridis et inter saxa, ad monies de Cintra versus aust-rum, 
prasertim inter Murches ci Cuscaes. Flor. Juuio, Juliu. Suffrutexi 

Planta inodora, et vix alio sapore, quara herbaceo, prsedita. Genistis 
nimis aftinis, )-ed leguminibus complanatis, raargiue utrinque elevato, 
statumumque rilamcutis diadelphis, ab illis drversa. 

2V. B. Lotus argenteus, quem in Flora Lusitanica aliis ejusdem c;e- 
heris speciebus aliena 6de fretus olim adjunxi, ibi deleudus. Specimen 
siccum doribus binis, stipulij latiusculis subovatis, bracteisque duabus 
minimis instructum, sub nomine Loti argentei et pro Cytisi argentei va- 
rietate maiori, milii missum , ex posteris investigatiouibus ac cx denud 
observatis, noonisi Loti Cretici varietatera macram esse inveni, quaj cir- 
ca Olisiponera et Cetobrigam iu maritiinis siccioribus interdura occur- 
rit. ln Cytiso argenteo, vel spontaneo vel culto, nullas alias *U\>> 
quain subulatas angustasque, nspiaua observasse fateor. 



LUSITANI^. 173 



.••'. 



DECANTHERIA DISTYLIA. 

t>IATNTHUS Lusitanus. 

D. canle lignoso suffruticoso, ramosissimo; foliis sublineari-srtaceis, api- 
( e mollihus, inferioribus margine scabriusculis; petalorum laminis ser"- 
ratis, iinguibus calyce valde iongioribus. 

Brot. Flor. Lusit. 

Caryophyllus montanus minor, elegans. Grisl. Virid. Lusit. ?*.290. 



Radix perennis, lignosa, ramosa, cortice fuscO. 

Callis lignosus suffruticosus, teres, glaber, fnscus, inferne digiti crassi- 
tudine, sesquiunciam ad duas uncias altus, inde ramosissimus ; rami 
altenii, coarctati, tortuosi, vage in plurimos alios subdivisi, teretes, 
glabri, fusci, lignosi, apbylli absque annulis, vixque ramorum aliquot 
emortuorum residuis stipati, ad semipedem alti, basi sesquilineam ad 
duas lineas crassi, apice quotannis pereuntes, et iude primo vere plu- 
riinas gemmas opproximatas seu fasciculos foliosos efterentes, quibus 
egerminant rami annotini florales, unus e singula gemma, teretes, rili- 
formes, herbacei, glauci, semipedales ad pedales, erecti aut obliqui, ar- 
ticulati, glabri, inferne crassiores, superne tres ad septem ramulos di- 
chotome ferentes, demum fere ad usque basin emorientes. 

Folia primum in singula gemma congesta, et quasi fasciculata, postea 
sensim indies distantia et minora, ad basin ramulorum annotinorum in- 
ternodiis longiora, postea ipsis duplo et fere. triplo breviora , omnia 
sublineari-setacea, tenera, acuta, nec tamen pungentia, erecta, op- 
posita, basi coalita, nodo^que vaginantia, glabra, glauca, crassiuscu- 
)a, subtus couvexa, supra planiuscula seu quasi canaliculata, mfe- 
riora marginibus ad lentem tenuissime serrulatis , scabriusculisque , 
media et superiora saepius marginibus integerrimis angustissimis, se- 
milineam raro lineam unam lata, quinque ad novem lineas longa, sa- 
pore aniariusculo. 

Flores terminales , ssepius duo tresve , rarius quatuor ad septem 111 
singulo rainulo annotino. 

Calvx cylindraceus, viridis, aut interdum leviter purpurascens, decem 
lineas longus , dentibus supputatis , duaa in medio latus , dentibus 



xx 



17 4 PH Y TOG R A PH I A 

quinque subulatis lougis terminatus , basi cinctus squamis quatuor 
lanpeolatis, niucrdnatis, ipso caijce triplo brevioribus, et sxpius in- 
fra eas dua3 bracteae imnores, oppositas, lanceolatas, acuininatjj, ad- 
prcssa: ita, ut flos scNsilis felre semper sit. 

Corolla pentapetala, diametro decem ad duodecim liaearura, inodo* 
ra ; petalorum lamince obovatse et interdnm fere rhomboideae , pro- 
funde serratse, patentissimae, deiniiui reflexae, dilute purpurese, ad ba- 
siu pallidas et leviter pilosse; ungues pallidi, triuerves, concavi, lou- 
gissimi, extra calycis dentes ad tres lineas exerti. 

Stam. filamenta decem , albida, omnia receptaculo affixa, quinque al- 
teinantia breviora; ki solo fertili paTUtn exerta, antheris purpureis, 
in macris vero inclnsa, antheris albidis. 

Pist. Cermen subcylindricum, glabrum; styli duo, ad latus internum 
villosi; stigmata similiter villosa, incurva, tortilia, staminibus, et in- 
terdum petalorum laminis, longiora. 

Capsula ex cylindraceo quadrangula, dentibus calycis vix longior, api- 
ce quadrivalvis. 

Semina subovalia, compressa, fusca, ssepius nonnulla abortientia. 

Hubitat ad ima montium in glareosis rupestribus, etinter saxa prope Lou- 
saa, circa Viseu et alibi in Beira boreali. 

Flor. Mai. Jun. Jul. Suffrutex. 

Obx. Pulclira planta, ducentos flores et ultra simul ferens, et calatlmm 
floribus plenuin siuiulans. Afrinis Diuntho arborto, longifioro etjrutr- 
Coso (La Marck Dict. Enc. ct Lin. Sp.pl.) teque atque D.juniptrino. 
(Willden. et Smith.) 

Sed differt a D. arboreo cauie usque ad flores pedali, nec tripedali et 
ultra; foliis brevibus, non subulatis; squamis calycinis non obtusis, 
petalis non odoris. 

Differt a D. iongifioro pra^sertim foliis non subulatis nec puiigentibus, 
sed linearibus apice mollibus; ramis inferne lignosis durissiinis, fiis- 
cis; petalis multidentato-serratis, nec obtuse dentatis; squamis caly- 
cinis bracteisque nullatenus decurrentibus. 

Differt etiam a D. frulicoso caille non bipedali, nec unquam ad duas 
uncias crasso; foliis non obtusis, non lanceolatis, nec tres quatuorve 
lineas latis ; calyce duplo et ultra latiori. 

Differt idemura a D. junipcrino, foliis non subulatis, inferioribus mar- 
gine scabriusculis, calycis squamis nou obovatis obtusis, nec apice pa* 
tulis, petalisque non crenatis. 



LUSITANI^. 175 



DECANTHEllIA TRISTYLIA, 

74 
SILENE distuchja. 

S. cauleereeto, apice biraccmato; florilnts secundis, cernuis, snbsessi- 
libus hirsutis; bracteis oppositis, laticeolatis, una fere tiiplo altera mi- 
nori; petalis bitidis; corona coadunata; capsula erccta, pedicellata, 
tecta, ovato-conica. 

Brol. Flor. Lus. 



Lvchnis sylvestris stellato flore? 



Grisl. Virid. Lusit. n. 925. 



Radix brevis, radiculis paucis, albis, annua. 

Caulis erectus, pedalis, sesquipedalisve, teres inferne striatus, fisfulo- 
sus , hirsutus , s^pe solitarius, geniculatus, a basi ad apicem saepe 
subraniosus; ramis alternis (rarissime inferioribus oppositis) erectis, 
hirstttis, non viscosis, brevibus, sursum versus apicem caubs sensiin 
remotioribus, apice bifurcis, biracemosis. 

I 

Folia radicalia obtusinscula, oblanceolafa, in petiolum attenuata, utrin- 
que liirsuta , venosa , integerritna , duas uncias aut paulo' ultra longa ; 
seiniiinciam lata; inlima caulis similia, opposita, basi attenuata, snb- 
coalita, patula, internodiis longiora; alia acuta, lanceolata, seiisitn 
versus apiceni caulis ntiuora, iuternodiis valde breviora. 

Racemi dno, rarissime- unus, catibtn et ramos terminantes , furcatim 
positi, eivcti, quadriunciales et ultra, snboequales. 

Flores alterni, quinque ad novem in singulo racemo sive ramulo, se- 
cuiuii, ohliquato-cernui, subsrssihs, pediculo vi.v liiieam ad sesqui- 
lineain longo: in bifurcatione flos unus solitarius, etiani obiique cer- 
nuus, pedunculatus, pediculo duas ad qninque lineas alto, ibique 
sub bifurcatione foliola duo opposita, sequalia seu subaequalia, acunn- 
nata, lanceoiata, hirsuta, piloso-ciliata. 

Buacte/E sub singulo brevissimo pedunculo dttse, oppositae, erectae, vi- 
rides, lanceolatae, acuminatse, ciliuta;, iaseqales, alia alia duplo aut 
triplo minor. 

xx 2 



176 PHYTOGRAPHIA 

Calyx clavatus, viridis aut subpurpurascens, sepfem ad novem lineas 
longus, birsutus non viscosus, decemstriatus, striis albidis, quinque- 
deriiatus, deutibus brevibus, acutninatis, ad margines scariosis, sub- 
ciliatis. 

Corolla pentapetala, diametro octo seu novem linearum; petalonun la- 
inina supra dilute purpurea sive carnea, subtus virescens et subcarina- 
ta, ad solem saepius involuta , vespere aperta, cuneiformis, profuude 
biloba, lobis linearibus, obtusis, ad basin auriculata, auricula multi- 
crenata, et aliis lateralibus, media substantia gummosa, adhaerenti, 
sicque coronam, uti in Narcissis, cum aliis eftingeuti ; unguis calycis 
dentibus longitudine aequalis, ex viridi albidus, marginatus, sublan- 
ceolatus, extus carinatus, intus tribus striis notatus. 

Stam. filamenta decem albida, alterna unguibus petalorum inserta altio- 
ra, vix tamen coronje longitudine, nec ex illa exerta: antberse albidse. 

Pist. Germen cylindraceum, pedicello intra calycem impositum: stvli 
Ires, albi: stigmata simplicia, albida, binc pubescentia, ssepius longitu- 
dine stanrinum breviorum, raro coronx longitudine. 

Capsula calyce birsuto tecta, intraque ipsum longe pedicellata, erecta^ 
trilocularis, ovato-conica, ore sexdentato dehiscens. 

Semina pkirima, reniformia, nigricantia, puncticulata, sublsevia, dorso 
unisulcata. 

Habilat in subumbrosis, ad sepes, et in olivetis prope Conimbricam et 
alibi in Beira; etiam inter Olisiponem et vicos de Cintra. Flor. vere. 
Ann. 

Variat caule simplici et interdum caule dicbotomo; racemis laxis, 
paucifloris; floribus inferioribus longe distantibus; pedunculis inferio- 
ribus sensim decrescentibus; bracteis minus inaequalibus; calycibus 
birsutioribus. 

Obs. Nimis affiuis Sil. vespertirwe. Clar. lletz (Obs. Fasc. 3. p. 31.) sed 
folia inferiora non ovata: caulis nunquam semipedalis; bracteae nou 
lineares, sed lanceolatae et valde intequales; floribus cernuis; capsula 
noii subtrigoua; racenris ssepe geminatis, nec saepe simplicibus. 

Non confundenda cum Sil. bcllidifolia, cui etiam affinis; differt enim 
foliis non subasperis, floribus cernuis; corollas corona coadunata et 
capsulis non sessilibus. 

N. B. Suspicor has duas Silenes ex seminibus nostrae olim e Lusita- 
nia transmissis exortas fuisse, et forsan nonnisi ejus varietates esse, cul- 
lione climateque frigidiori degeneratas. 



LUSlTANI-flS-. 177 



DECANTHERIA TRISTYLIA. 

75. 
SILENE scabriflora. 

Sxl. pilosa; caulibus erectiusculis, aut adscendentibus, dicbotomis, so- 
litariis pluribusve; foliis oblanceotatis; floribus solitariis, subsecundi^ 
breviter pedunculatis , ereclis; calycibus punctato-scabris, hirsutis, 
fructiferis cauli adpressis; corollis bilobis. 

Brot. Flor. Lusit. 

Lychnis sylvestris, floribus rubris, elegantissimis, per caules sparsisv 

GrisL Virid. Lusil. n. 923. 

Lychnis sylvcstris marina, flore purpureo pulcherrimo. 

Grisl. Virid. Lusit. n. 922. 



Hadix ramulosa, annua. 

Caules solitarii, aut duo , tres quatuorve ex eadem radice, numerosi 
verd in solo raro aut culto convallium, e basi ad usque fere lnedmui 
alteme ramosi, interdum dichotoini, aut trichotomo-ramosi, erectius- 
culi, aut adscendentes, semipedem ad pedein longi, teretes, genicu- 
lati, pilosi, pilis ad lentem hyalinis, articulalis. 

Folia opposita, sessilia, subcoalita, leviter scabra, integerrima, utnn- 
qne villosa; inferiora et inhma obtusiuscula, oblanceolata, patula, ses- 
quiuhciam ad duas uncias cum dimidia longa, tres quatuorve bneas 
lata; superiora sublinearia seu lineari-lanceolata, erectiuscula, versus 
apicem caulis latitudine et longitudine sensim decrescentia. 

Floees racemosi, saspe nulli in dichotomiis, alterni, solitarii, subsecun- 
di, erecti tam in anthesi quam postea etiam in maturescentia , saspius 
tres seu quatuor in singulo racemo, rarius quinque ad septein, peduu- 
cnlati; pedunculis teretibus, villosis, nou viscidis, brevibus, propor- 
tionaliter ex tribus seu quiuque lineis ad unam lineam sursum seusuu 
decrescentibus. 

Folia floralia opposita, sublinearia, subaequalia, pedunculis paulo lon- 
giora. 

Calyx clavatus, septem ad duodecim lineas longus, decemstnatus, 

YY 



V/ 8 P H Y T O G R A P H I A 

striis albis, quinquedentatus, dentibus obtusiusculis, margine scario- 
sis, singuli petali ungue vix brevioribus, obtuse costatus, costis su- 
pefhe tuberculato-scaber, hirsutusque, inferne pubescens, nullibi vis- 
cidns, fructiferus cauli adpressus. 

Corolla pentapetala , undecira linearuin diametro; petalornm laminae 
glabrse, patentes, obcordato-cuneatae, bilobse seu profunde emarginats, 
purpurese, pone ad basin pallidse, superne ad ipsam basin auriculis 
duabus, leviter emarginatis crenulatis, solutisque iustructae; ungues 
membranacei, sublanceolati, concavi, sapeme cuarctali et liebetati, tres 
ad septem lineas, vix ultra, longi, unaui Hueam iu medio lati, sub basi 
germinis receptaculo pedicelliformi inserti. 

Stam. filamenta decem, receptaculo pedicelliformi sub germine inserfa, 
alba, inseqnalia, soepe inclusa, interdum aliqua exerta: antherae ex al- 
bido purpura.scentes. 

Pist. Germen cylindraceum, flavescens, vix lineam longum, receptacu- 
lo pediceHiformi , cylindrico, glabro, quinque lineas alto, iinpositum, 
Styli tres albi, serd exerti. Stigmata simplicia, albida. 

Capsula calyce tecta, cylindracea, tres fere lineas longa, sesquilineam 
crassa, trilocularis, apice sexdentato debiscens. 

Semixa plurima, renitormia, nigricantia. 

Hubitat in macris, sabulosis, ad ima collium et riparum fluviormn Mun-- 
dae, ac Durii, transTagum, et alibi in lieira; etiam circa Olisiponem 
usque ad vicos de Cintra et aiibi iu Extremadura. 

Flor. Mai. Jun. Jul. Ann. 

Obs. Variat in maerioribus caule brevissimo, simplici, paucifloro: Va- 
riat etiam floribus tam in ramorum apicibus quani in dichotomiis, ibi- 
que lomrius pedunculatis : uude nostra Silene Lit/oifa (F/or. Iusit. 1'. 
II. pag. 160.) ad illam, uti varietas, amandanda esse merito creditur 



L U S I T A N I JE. 179 






DECANTHERIA TRISTYLIA. 

A R E N A R I A Conimbricensis. 

A. fuliis oppnsitis, snbcarnosis, lanceolatis, enerviis, subtus glabris, su- 
pra puhescentibiis; caule paniculato-dichotomo, erecto; petalis caly- 
ce dtiplo longioribus, capsula ipso vix brexiori, apice sex aut septeui- 
valvi. 

Brot. Flor. Lmit. 



Radix annua, alba, inferne tibrosa, unam ad tres lineas longa, ad col- 
lum unius itneae crassitudine. 

Caulis erectus, e radice ramosus, tener, filiformis, teres, tres ad sex 

uncias loDgus, dichotomus, hirsutulus, ut tota planta, le\iter visco- 

-, geniculatus, internodiis inferne brevioribus, purpurascentibus. lrl 

iuis arido brevis, et parum ramosus; in pinguiusculo diflusus, 

ramobisbiinus. 

Folia ad radicem et inferiora caulis subcarnosa, lanceolata, opposita, 
integerrima, enervia et absmie striis, pagina superiori et ad oras hir- 
sutnla, inferiori glabra, ex patenti recurva, internodiis longiora, vel 
saltem ipsis aequalia, superioribus caulinis maiora, viridia aut inter- 
duin subpurpurea, attenuata in petiolum brevein, petiolis basi coalitis; 
duas (ex insertione) ad 4 lineas longa, semilineam ad uuam lineam 
lata. 

Folia superiora lineari-lanceolata, internodiis triplo, cpiadruploque bre- 
viora, s< usim versus apicem caulis decresceutia, csterum ut alia cau- 
lis inferiora. 

Stipule in tota planta nullae, 

Flores terminales, laterales, et ex dichotomiis, pedunculati. Peduncu- 
li uniflori, setacei, hirsutuii, erecti, semiuociam ad unciam unam longi; 
in dichotomiis solitarii saqte longiores, oblitjui aut pateutes, aut parum 
deflexi, cum fructiferi sunt. 

Perianthium pentaphyllum, foliolis patentibus, lineari-lanceolatis, e 
Derviis, et absque striis, unam lineam, seu paulo ultra longis, seinili- 
neam latis, obiter obtusis, viridibns, ad margines niembranaceis, albisj 
extus hirsutis, intus glabris, concavis, persistentibus. 

m- 2 



1 80 PIIYTOGRAPIIIA 

Cor: petala quinque, alba, patentia, integerrima, glabra, obtusa, subo- 

valia, avenia et absque striis, ungue niinimo, sesquilineam lata, caJyce 
duplo longiora. 

Stam. Filamental doorm, coroUa panlo breviora, glabra, alba, subulata, 
iuterna erecta, exteriora obliqua. Antherse subrotundse, rubellx, utrin- 
que einarginatai et bisulcatte, l)iloculares. 

Pist. Germen ovatum, lerve, ])allido-virens, calyce dimidio brevius. St\li 
tresalbi, capillares, primum erecti, post antbesin retlexi, staminibus 
paulo breviores. Stigiiiata subglobosa, alba, vix stj lis crassiora. 

Peric: Capsula ovata, obtusa, la;vis, unilocularis, apice acute sexden- 
tata, seu sexvalvis (raro septemvalvis) calyce tecta, illoque vix longior. 

Semina plurima, reniformia, glabra, rufesceutia, puncticulata, recepta- 
culo brevissimo libero, ex tuberculis et funiculis umbilicalibus capil- 
laceis, in fundo capsulae fasciculatis, composito, iuserta. 

Ploret Aprili, Maio. 

Habitat in solo sabuloso aquilonibus exposito , ad confragosa montium 
inter Coenobium P. P. D. A. Montis Olivarom et Villam septem fon- 
tibus amoenam prope Conimbricam. 

Tota planta insipida et inodora est. Gratum pabulum pecori prsebet. 

Obs. In omnibus individuis, quae mihi observare contigit, capsuls omnes 
saepe apice sexvalves erant, aut interdum, etsi rarius, septemvalves, 
nullae vero quiuquevalves; unde simul cum Arenaria serpillifolia fru- 
ctu ad Stellarias accedit, et ab ipsis solunimodo petalis integris ditlert. 



L U S I T A N I ,E. 181 



DECANTHERIA PENTASTYLIA. 

77. 
S E D U M arenarium. 

S. caulibus cespitosis, erectis ; foliis glabris subovatis, obtusinscuhs 
convexis , supra subconcavis, adnato-sessilibus; cyma bifida, sim- 
plici, recurva. 

Brot. Flor. Lusit. 

Sedi minoris species. Grisl. Virid. Lus. n. 1306. 

Radix brevis, tibrosa, alba, annua. 

Cai LICULI tres, quatuor aut plures ex eadem radice, inferne ramosi, in* 
terdum subdichotomi, teretes, subsetacei, glabri, subrubelli, erecti, 
sesquiunciales, biunciales, aut paulo altiores. 

Folia imprimis indeterminate imbricata, demuin sub florescentia plantae 
inordinate alterna, subovata, obtusiuscula, subtus couvexa , supra 
subconcava , adnato-sessilia , glabra, viridia, succosa, sesquilineam 
longa, vix lineam unain lata, erecta, et quasi adpressa. 

Flores subsessiles , cymosi; cyma in apice caulis et ramorum bifida 
(singulo ex duobus ipsius ramulo recurvo, multifloro) in bifurcatione 
uniflora, interdum inlra istam uno alterove flore instructa. 

Calyx pentaphyllus , foliolis ovatis, glabris, marcescentibus, corolla 
duplo brevioribus. 

Corolla pentapetala; petalis albis, lanceolatis, carinatis, acutis, inter- 
dum leviter mucronatis, sed non aristatis, patentibus, duas lineas lon- 
gis, emarcidis. 

Stam. filauieuta decem, alba, corolla breviora: authera: fuscae. 

Pist. Germina quinque, sublanceolata, alba, ad basin squamulis quin- 
que nectariferis, fuscis, instructa: singulo stylus brevis, albus; stigiua 
simplex. 

Capsul.e quinque, uuiloculares , acuminatae, patentes, introrsum de* 
hiscentes. 



182 PIIYTOGRAPHIA 

Semina plurima, minima, fusca. 

Habitat in aridis, sabulosis circa Conimbricam. 

Flor. Aprili, Maio, Junio. Aiui. 

Planta insipida et inodora est. 

Obs. Affinis Scdo annuo el Ang/ico; sed prcesertim differt foliis non aeu- 
tis, caulibus non solitariis, et cynm bifida non ramosa. 



i. USIT ANI JE. : ,'. 



DECANTHERIA PENTASTYLIA. 

; 78. 

LYCHNIS lata. 

L. petafis emarginatis, coronatis; caule dichotdmd; fnliis lirh nri laneoo- 
tis, glabris, subciliatis; floribus solitariis ; calycibus decemstriatis; 
capsula subglobosa, ore decemdentalo. 

L. palusttisi JJrol. Flor. Lusit. 

L. palustrls, folliculo striato 1. 

Grisl. Virid. Lusit. h. 928; 

L. Lnsitanica palustris, folliculo striato. 

Tdurn. L. R. LL 339. 

C. Ir/ta; petalis bifidis; floribus solitariis; calycibus 10-carinatis; foliis 
lmeari-lanceolatis, giabris. 

Willden. sp.pl. p. 810. Ait. LLort. Kew. 2. p. 118. 



Radix annua, exigua, fibrosa. 

Caui.es saepius solitarii, erecti, geniculati, interhodiis sa?pe versus ipso- 
riun ramorumque apices brevioribus, teretes, substriati, tenues, g!a- 
bri, paruin ramosi, dichotomi, semipedetn ad pedem alti. 

Folia inferiora lineari-lanceolata, sessilia, opposita, subcoalita, glabra, 
subciliata, patula, infima internodiis longiora, ad caulis rnedium maio- 
ra, sursum ad apicem caulis et ramorum decrescentia, et quasi su- 

bulata. 

Flores patici, distantes, solitarii, terminales, et in dichotomiis; pe- 
dunculis setaceis, erectis, fuliis supremis longioribus, in dichotomiis 
longissimis. 



'o' 



Calyx obconicus, glaber, tres lineas longiis, decem-angulatus, decem- 
striatus, viridis, quinquedentatus, deutibus minirais, ovatis, acutis; 
margine scarioso-meinbranaceis, lamina petaloruni triplo minoribus. 

Corolla pentapetala; petalorum ungues longitudine calycis, ex flavo 
virides, medio unistriati; laminse patentes, sublineares, emarginataej 

az 2 



-184 PHTTOGRAPHIA 

purpurascentes, atl basin biauriculatac, tres liueas longoe, sesquilineam 
ad duas lineas latae. 

Staminum filamenta 10, albida, inaqualia, exerta; antherae purpuras- 
centes. 

Pist. Germen subrotundum, viride, substipitatum. Styli 5 albidi, refle- 
xi, intus longitudinaliter villosi, staminibus vix longiores, petalis bre- 
viores. Stigmata simplicia, subpnbescentia. 

Capsula ovato-globosa,' qninquelocularis, apice decemvalvis, seu de- 
cem denticulis rerlexis. Semina globosiusculo-reniformia, punctato- 
scabra, fusca; hilo cavo. 

Floret Maio, Junio. 

Hahitat in uliginosis et pratis udis circa Conimbricam et alibi in Beira 
et Interamnia; rarius trans Tagum, in Caparica, et Extremadura. 

l^sus ignotus. 

Ohs. Habitus et flores fere ut in Agr. c<Elir6sa: t sed minor per omnia, -et 
ejus capsula vere quinquelocularis est. 



LUSITANI^. 185 



-& 



POLYANTHERIA MONOSTYLIA. 

70. 

CISTUS laxus. 

C. fruticosus, exstipulatus; foliis oblongis, subintegerrimis, late undu- 
Jatis, nervosis, obtusis, sessilibus , utrinque hirsutulis, pedunculis 
multifloris; calycis foliolis subcordatis, acuminatis, late revolutis, hir- 
tis, capsulam tegeutibus. 

C. (lax-us) arborescens, exstipulatus; foliis ovato-lanceolatis , undula- 
tis, denticulatis, glabris. suuimis hirtis; foliolis calycinis subrotundo- 
cordatis. Willd. in Lin. Sp. pl. Tom. II. P. II. p. 11S4, et Ait. Keic. 2. 
p. 223. 

C. (hirsutus) fruticosus, ex^tipulatus; foliis sessilibus, oblongis, obtusis, 
hirsutis; pediinculis multifloris; capsulis parvis, calyce maximo et py- 
ramidali tectis. La Marck Dict. Bot. Encycl. 2. p. 17-» et Brot. Fler. 
Lusit. 

Ledon IV. Clus. Hist. 1. p. 78. 

Cistus Ledon Lusitanus. Grisl. Virid. Lus. n. 369. 

— 

Radix ramosa, perennis. 

Cadlis fruticosus, erectus, teres, inferne glaber, sesquipedalis, bi-tri- 
pedalisve, ramosus; rami oppositi, patuli, juniores pilosi, subviscosi. 

Folia exstipulata, opposita, sessilia, basi non coalita, oblonga, prope 
basin latiuscula, obtusa, integerrima, aut obsolete denticulata, ssepius 
late undulata, subtrinervia, seu interdum subquinquenervia, nervis 
versus apicem evanescentibus, utrinque viridia, supra hirsutula, sub- 
tus villosa, septem ad decem lineas lata, duas ad tres uncias et ultra 
longa. 

Racemi terminales multiflori; pedicellis pilosis, subramosis. 

Cal. perianthium pentaphyllum, pyramidale; foliolis cordatis, acumina- 
tis, tribus externis maioribus, hirsutis, ciliatis , lateribus extrorsum 
late flexis. 

AAA 



186 PHYTOGRAPHIA 

Cokolla pentapetala, diametro sesquinnciali etultra; petalis obovatis, 
concavis, pateutibus, albis, atl unguem niacula parva, lutea notatis. 

Stam. filameuta immerosa; antberac sulcatae. 

Pist. (Jermcn ovatnm ; stylus brevis , staminum lougitudine ; stigma 
subglobosiini. 

Capsula ovala, quinquelocularis, quinqucvalvis, calyce elongato tecta. 

Semina plurima, fusca. 

Habitat in dumetis et sepibus circa Conimbricam et alibi iu Beira prse- 
sertim australi. Flor. Aprili, Maio. Frutex. 



LUSITANI^E. 187 



POLYANTHERIA TRISTYLIA. 

80. 
EUPHORBIA ptericocca, 

E. umbella quinquefida, trifida, bifidave, demum dicliotoma; involucro 
foliis simili, involncellis primariis ovatis, aliis ovato-trapeziformibus; 
foliis oblanceolato-cuneatis, serrulatis; capsulis immaturis hexagonis, 
angulis subalatis. 

Titymalus helioscopius latifolius tertius. Grisl. Virid: Lusit: <n. 1408. 



Radix annua, snbfnsiformis, interdum flexuosa, radiculis hinc inde fi- 
brosis stipata, duas ad quatuor uncias longa, superne ad collum li- 
neain sesquilineamve crassa, cortice albido. 

Caulis teres, glaber, ut tota planta, erectus, inferne lineam sesquili- 
neamve crassus, quatnor nd tredecim uncias altus, superne nonnul- 
lis ramulis instructus alternis, erectis, simplicissimis, floriferis, um- 
bella caulina brevioribus ; raro inferne subramosus , vel uno aliove 

. ramo, altitudine fere caulis, prope radicem stipatus. 

Folia inferiora caulis et ramorum cuneata, serrulata, sessilia, erecta, 
alterna; alia oblanceolato-cuneiformia, sensim versus apicem caulis 
nmiora, suprema unam ad uncias duas longa, quatuor ad septem 
lineas lata, pariter sessilia et serrulata. 

I mbei.i.a caulina supradecomposita, duas ad quinque uncias longa: 
primaria quinqueradiata, radiis tripartitis, aliis postea bis, ter, et 
ultra dichotomis. Involucrum universale pentaphyllum; foliolis lan- 
ceolatis, serrulatis, radiis primariis longitudine gequalibus, vel ipsos 
parum snperantibus, interdum quoque brevioribus: involucellum in 
umbellulis secundariis triradiatis tripliyllum, foliolis ovato-lanceola- 
tis, aut interdum ovato-trapeziformibns, serrulatis; involucella reli- 
qua diphylla, foliolis oppositis, ex viridi flavescentibus, ovato-trape- 
ziformibus, serrulatis, acutis, sensim sursum versus decresceutibus. 

Umbell.l primarias, quse in ramorum apicibus dantur, ssepius trifid<e 
aut biHdae; rar6 aliqua qninqueradiata; onmes umbella caulina val- 
de minores, minusque subdivisje. 

aaa 2 



■188 PHTT06RAPHIA 

Flores omnes subsessiles , terminales hermaphroditi , masculi yer6 ir» 
centro umbellse primarix et triradiatarum, atque in dichotomiis, ra- 
rius enim ihi hermaphroditi fertiles occurrunt. 

Perianthtum monophyllum, turbinatum, minimum, glabrum , palli- 
dum, ore quadridentatum, denticulis acutis, mininiis, inflexis , per- 

sistens. 

Corolla in omnibus floribus tetrapetala; petala subpetala, flavescen- 
tia, subreniformia, integerrima, unguibus minimis margini calycis ad- 
haerentia, cumque ipsis deuticulis alternantia, marcescentia. 

Stam. filamenta paulo ultra decem, capillaria, receptaculo inserta, ar- 
ticulata, diverso tempore erumpentia, perpauca simul extra calycem 
«xerta; ipsis fila, seu paleaj minimx, interjecta conspiciuntur. An- 
therse didymx, flavae. 

Pist. Germen paulo supra corollam exertum, pedicellatum, erectum, 
glabrum, flavescens, depresstim, sexsulcatum, sexangulare. Styli tres 
bifidi, flavi, reflexiusculi. Stigmata obtusa, crassiuscula. 

Capsvjla depressa, lxvis, tricocca, trilocularis, trisperma, pedicello re- 
flexo extra calycem nutans, usque fere ad ptenam maturitatem pro- 
funde sexsulcata, sexangulaque, angulis peracute prominentibus, late 
cristatis seu alaformibus, flavescentibus, oia marginali obsolete crenu- 
latis, mollibus, demum maturitate plena marcescentibus et fer£ evanidis. 

Semina solitaria, snhglobosa, integumento fusco, reticulato, corlaceo, 
instructa. 

Habilat in collibus, hortis, et inter segetes, circa Olisiponem, Conim- 
bricam, et alibi in Extremadura et Beira. Floret mensibus vernis. 

'Obs. 1.* Rarissime variat. caule foliisque vage subpubescentibus , lente 
vitrea visis. Sa-pe foliorum pagina inferiora atque capsula guttulas la- 
cteas demum nigrescentes exsudant. 

Obs. 2." Planta nimis affinis Euphorbise helioscopia et peplo, mediaque 
inter ipsas; differt autem ab ilia involuceJlis ovato-trapeziformibus , 
capsulis profunde sexangulis , sexalatisque, necnon habitu ex omni 
parte minori; differt etiain ab Euph. peplo, umbella caulina constan- 
ter quinquefida, foliis sessilibus, cuneatis, serrulatis, involucellis su- 
periorihus serrulatis, petalis reniformibus et capsulis immaturis pro- 
funde sexsulcatis, angularibus, angulis late cristatis, seu aiatis, nee 
triangularibus, angulis angustissime bicristatis. 



lusitani.se, 189 

g , jk 

POLYANTHERIA TRISTYLIA. 

81. 
HYPERICUM ciliatum . 

H. floribus trigynis, cymosis; bractcis , calycibus, petalisque ciliato- 
glandulosis; foliis oblongis, in apicem obtusiusculum attenuatis, basi 
profunde emarginatis, sublanceolatis subcordatisve, semiamplexanti- 
bus, adpressis, glabris , pellucido-punctatis; caule annuo , ancipiti } 
erecto. 

H. ciliatum. floribus trigynis, calycibus serrato-glandulosis, caule anci- 
piti herbaceo erecto, foliis amplexicaulibus ovatis pellucido-punctatis. 

Wiltd. Sp. pl. Tom. IV. pag. 14G3. 

H. ciliatum, caule ancipiti herbaceo , foliis ovatis pellucido-punctatis, 
amplexicaulibus, bracteis calycibusque fimbriato-ciliatis. 

Vaeietas b foliis minoribus, florihus longius pedicellatis. 

La Marck Dic. Encycl. Tom. IV. pag. 162. 

H. linarifolium, Varietas b foliis lanceolatis, perforatis, cyma terminali. 

La Marck Dic. Encycl. Tom. IV. pag. 180. 

Hypericum latifolium Lusitanicum. 

Toum. I. R. H. pag. 25G. 



Radix subramosa, hinc inde vage fibrata, tres ad quinque lineas longa 
ad collum crassitudiue pennce gallinarise aut ultra, ex fusco virescens, 
Jignosa, perenuis. 

Caui.is plerumque unus ex eadem radice, rarius duo tresve ad quinque, 
quoruin unus alterve florigerus, reliqui vero dimidio triplo aut ultra 
breviores, steriles; omnes saepe quotannis usque ad radicem pereunt, 
rarius aliquis ex illis inferne vivus remanet. Solitarius floriferus ere- 
ctus, pedem sesquipedem et ultra longus, inferne crassitudine pennac 
gallinacese, subteres, et ex linea dorsali foliorum decurrente anceps, 
giaber ut tota planta, viridis aut interdum inferne ex rubro virescens, 
foliosus, scepe simplex, ramis paucis (duobus ad sex) ad apicem in- 
structus, axillaribus, oppositis, patulis, floriferis, quorum duo supre- 
mi cymae cauliux terminali plus minusve approximati, eique cequales 
i'it paulo longiores, alii verd plus minusve ab ipsa distantes eaque 

RBU 



190 PHYTOGRAPHIA 

breviores. Interdum in foliorum inferiorum axillis nonnulli ramuli ob- 
oriuntur, sei seniper brevissimi, steriles, citdque exarescentes. 

Folia omnia opposita, sessilia, basi profundc emarginata, lobulis obli- 
que semiamplexantihus , integerrinia, utrinque glabra, snpra viridia 
gubtus subglauca, ct ibi punctis prope margines nigris in disco pellu- 
cidis atque interdura papulis nonnullis minimis conspersa, nervosa, 
nervis inferioribus obliquis, supremis duobus paulo infira folii apicem 
conjunctis; infefiora caulis niinora, sublanceolata, obtusiuscula, ad- 
pressa, subinibricata, internodiis dnplo aut ultra longiora, ad medium 
caubs subcordato-oblonga, in apicein obtusiusculum attenuata, laxe 
adpressa, internodiis ffiqualia aut paulo breviora, dein versus apicern 
caulis plus minusve remota, ibique sub ramis floriferis latiora paulo- 
que breviora, ovato-subcordata, acuta, patula: omnia siccitate margi- 
jicin rcvoh iint. Rainea, cum adsunt, pauca, distantia, triplo et uitra 
caulinis minora, ipsis cseteriijn siinilia. 

Flores cymosi, caulem ramosque terniinantes; cymae omnes simplices, 
scmel bifurcae, singulo ex duobus radiis in antbesi unciam ad duas un- 
cias longo, paurirloro, floribus tribus ad sex (raro ultra, nisi interdum 
in cyma tenniuali caulis) introrsum secundis, solitariis in singula bra- 
ctearum axilla, breviter pedunculatis, pedicello lineam sesquiliueamve 
longo, erecto , ad liorem autem bifurcationis duas ad tres lineas alto. 
Cyma caulem terminans sjepe brevissime pedunculata, et cum duobus 
ramis floriferis inferne ab ipsa parum distantibus, cymam cornpositam, 
cruciatim quadriradiatam, patulam, corymbosam , dipbyllo involucro 
stipatam, eifiugeus. 

Bracte*: sub siug.ula cyma duae oppositee, erecto-patula?, pedicello flo- 
ris interinedii paulo Iongiores, lanceolate, acutiusculs, serrato-ciliata:, 
ciliis nigris conspersas, 

Periaxthtum profunde quinquepartitum; lacinix ovato-lanreolatse, acu- 
tiusculse, serrato-ciliatae, ciliis glanduliferis, concavae, viridcs, nervo- 
sae, opaca), utriuque tatnen punctis nigris adspersse, erecto-patula:, 
tres fere lineas longse, persistentes. 

Coroll/e petala quinque fiava, patentia, quatuor ad sex fere lineas lon- 
ga, utrmque ex medio ad apicem prxcipue ad margines punctis nigris 
conspersa, multineivia, oblanceolata, seu ovali-oblonga, apice obtu- 
siusculo ina?qualiter crenulata ciliataque, ciliis nigris glandulosis. 

Stam. filamenta numerosa, quinquaginta et ultra, incequalia, capillaria, 
flava, erecta, corolla breviora, basi vix polyadelpha, alia enim penitus 
libera, alia pauco numero fasciatim basi coalita vix ac nec vix conspi- 
ciuntur. Anthcra? flavaa, biloculares, fere didyma?, hinc sub apice pun- 
cto nigro notalae. 

Pist. Germen superum, ovato-oblongum, trigonum, dilute viride. Styli 
tres flavi, erecto-patuli, subulati, longitiidiue Staminum, marcescentes. 
Stigmata simplicia. obtusa, nigricantia. 



lusitani.se. 191 

Capsula ovata, obsolete trigona, apice ex basi stylorum persistente tri- 
cornis, trilocularis, trivalvis, obscure viridis, lente visa papulis coin- 
pressis ex viridi rufis extus adspersa , calyce cincta , illoque paulo 



Semina pluriina in singulo loculo, miniina, oblongiuscula, subteretia, 
bruna, seu obscure rufa. 

Habitat ad sepes, in dumetis et subumbrosis circa montes de Cintra, 
trans Tagum iu MayaUca, circa Sctnbal et alibi, rarius verd in territo- 
rio Olisiponensi. 

Proprietates et usus, ufc Hyperici perforati, 

Obs. Variat foliis tam latitudine quam longitudine minoribus, pauloque 
inter sese di.stantioribus, caule breviori, simpliciori, atque cymis mi- 
noribus, ccetera vero simile. Attamen in variationis quocunque statu 
occurrat, pro Hyperico ciiiata Recentiorum babendum, neque cuin 
Jlyperico /iitarifolio , montano, aut pulchro confundeudum esse existi- 
mo. Diftert eniin ab Hyp. linarifolio foliis semper pellucido-punctatis, 
nullis unquam linearibus, floribus non paniculato-trichotomis, bracteis 
serrato-ciliatis, petalisque apice ciliato-glandulosis : quapropter Syno- 
nymum Var. b. sub Hyp. iinarifolio (La Marck Encycl. Tom. IV. pag. 
180.) uti etiam illud Tournefortii (/. R. H. pag. 256.) soli nostro 
Hyp. ciliato applicabile. Uittert quoque ab Hyp. montano, pra?sertim 
caule plus minusve ancipiti; foliis semper pellucido-puuctatis, adpres- 
sis, basi profundius emarginatis formaque dissimilibus; cymis semel bi- 
furcis; floribus longius pedicellatis; bracteis serrato-ciliatis, et petalis 
apice ciliato-glandulosis. DiHert tandem ab Hyp. pulchro caule non 
perfecte tereti; foliis adpressis, inferioribus non ovatis, superioribus 
profundius basi emarginatis; floribus simpliciter cymosis; bracteis ser= 
rato-glandulosis, calycisque laciniis acutis. 



kbb ? 



192 PIIYTOGRAPHIA 

% # 

POLYANTHERIA TRISTYLJA. 

82. 
DELPHINIUM penlagynum. 

J). nectarii externi calcare interni libera duo alia vaginante: foliis radi- 
calibus subrotundis, tripartitis, laciniis cuneatis, multifidis; superiori- 
bus multipartitis, laciniis sublinearibus; pistillis quinis. 

Brot. Flor. Lusit. et Fhyt. Fasc. I. 

D. nectariis dipbyllis, labellis cuneiformibus incequalibus bifidis, laciniis 
cuneatis, foliis multipartitis linearibus, pistillis quinis. 

WUld. Sp.pl. p. 1231. 

D. pistillis quinis, foliis multifariam decompositis, caule superne pubes- 
cente, floribus beptapetalis, nectario gemello. 

Desfont. Fl. Atlant. 1. p. 427. tab. lll. 

D. peniagpmm; calcaribus internis bifidis, capsulis quinis, foliis palma- 
to-multifidis, glabris. 

La Marck. Dict. Bot. Enc. Meth. Tom. II. pag. 262, 

Aconitum flore caeruleo, Lusitauum. 

Grisl. Virid. Lusil. n. 26, 

Aconitum flore albo Lusitanum. 

Idem. ib. n. 27. 

Delphxnium Lusitanicum glabrum, aconiti folio. 

Tourn. I. II. K. 426. 

Rauix perennis (nec anmia, ut falso traditur) verticalis, crassa, seu, 
tuberoso-oblonga, fusca, plus minusve diglti crassitudine. 

Caulis solitarius ex eadem radice, pedalis, bipedalis et ultra, inferne 
usque ad apicem ramosus, subflexuosus, sulcatus, erectus, subglaber, 
ut tota planta, ad basin parum fistulosus: ranii simplices, alterni, ere- 
cti, sursum versus caulis apicem decrescentes. 

Folia alterna, superne glabra et saturate viridia, subtus subglabra et 
dilute virklia, inferiora caulis et radicalia circumscriptione subrotunda, 
saspius profnnde tripartita, laciniis cuneatis, 3, 4, seu 5-partitis, ex- 
treinis ad oras varie fissis; superiora pedato-multipartita, laciuiis sub- 
Jjnearibus inxqualibus, acutis; suprema tripartita, autternata; omnia. 



LUSlTANIiE. 193 

petiolata, petiolis radicalium longis, biuncialibus et ultra, sursum ver- 
sus apicem caulis et ramorum sensim minoribus, canaliculatis, cariua- 
tis, ad basiu latioribus subvaginantibus postice sulcatis, ad oras pilo- 
so-ciliatis. 

Flores racemosi, laxi, termiuantes caulem et ramos, singuli peduncula- 
ti; pedunculi semiunciales et ultra, erecti, teretes, subvillosi, bracteati, 
bracteis tribus, una ad eorum basin subulata, ipsisque valde breviori, 
duabus prope florein alternis, acutis, parvis, subpubescentibus. 

Calyx nullus. 

Corolla saturate cgerulea, pentapetala; petalis supra glabris, subtus 
pubescentibus, postiee viridi macula sub fossula notatis, apice intror- 
suiii inflexis , patulis , ovato-lanceolatis , subaequalibus , magnitudine 
ut in I). Ajacis , sed inferne latioribus; supremo postice elongato iu 
calcar csruleum, subpubescens, vix rugosum, semiunciale, nectarium 
constituens externum et cornua interni vaginans. 

Nectarium internum tetraphyllo-bilabiatum ; labium inferius diphyllum, 

foliolis exiguis, petaloideis, subspatulatis, crenulatis, interdiun bifidis, 
paeruleis, ad apicein pilosis, pilo cscrulescenti; labium superius etiam 
diphyllum, foliolis liberis, approximatis, ascendentibus, glabris, extus 
casrulescentibus , intus albidis, postice in calcaria abeuntibus, ad us- 
que inediuni coucava, seu semitubulosa , exinde ad apices tubuloso- 
subulata. 

Stamina nectario subjecta, ad 30, subulata, inferne albida, superne eae? 
ruLa. Antherae subfulva?. 

Pist. Germina saepjus quinque in omnibus floribus, interdum in uno al- 
lerove flore aut in paucis tria, quatuor, aut sex, viridia, villosa. Styli 
cum stigmatibus casrulei. 

Cajpsulje totidem, ovato-subulaise, rcctce, univalves. Semina plurima, 
angulosa, fusca. 

Floret Junio, Julio. 

Habitat in clivis cretaceis; occurrit in collibus de Alcantara et Caparica 
prope Olisiponem, et in clivis da Pedrulha et aliis circa Conimbricam. 

Nqla. Habitu affinis D. clalo, sed preesertim differt numero capsularum, 
quas tot, quot dixi, in sexcentis individuis, vel cultis %el sponte natis, 
semper observavi. 

Usus ignotus: planta insipida et iuodora est, attamen a pecore intacta 
reliuquitur. 

Obs. iii planta culta, cum spisse scritur et nimis irrigatur, interdum co- 
rolla cum nectariis et geaitalibus in bracteas caeruleas imbricatas niii- 
tatur, sed non in petala, ut aliquibus congeneribus mos est, tunc rami 
numero augescunt, atque tenuiores evadunt. Secundum Grysley variat 
re albo, quod nnn iniruiu, etsi nuspiam in bac specie id obscrvave T 
rini. 

ccc 



194 PIIYTOGRAPHIA 



POLYANTHERIA POLYSTYLIA 

83. 

RANUNCULUS bupleuroides . 

R. foliis radicalibus ovato-lanceolatis, nervosis, glabris, integerrimis, lon^ 
ge petiolatis; caulinis linearibus, seiuiainplexicaulibus ; caule erecto, 
subdichotomo; nectario tubulato-cucullato; radice fasciculata. 

Brol. Flor. Lusil. 



Radix fasciculata, perennis. 

'Caulis solitarius, octo ad quatuordecim uncias altus, erectus, teres, 
striatus, supern^ glaber inferne lanuginosus, basi ad radicem inultis 
filis, seu fasciculis vascularibus emortuorum petiolorum huiniditate 
maceratoruni obtectus; nunc simplex , ultra medium vel ad apicem, 
duobus tribusve ramis erectis, iuaequalibus, iudivjsis, instructus, nunc 
paulo ramosior, subdichotonms. 

Folia radicalia pauca, tria quatuorve; alia ovata, sesquiunciam fere lon- 
ga, novemque lineas lata, alia lanceolata, seu ovato-lanceolata, duas 
ad tres uncias longa; omnia acuta, nervosa, nervis tribus seu quinque, 
integerrima, utrinque glabra, viridia; petiolis filiformibus, longissimis, 
striatis, superne subcanaliculatis, glabris , infra inedium lanuginosis, 
basi late membranacea caulem vaginantibus. 

Folia caulina etiam peuca, alterna, singula sub singulo ramo, simpli- 
cia, lineari-subulata, integerrima, nervosa, glabra, sessilia, semiam- 
plexicaulia, sensim versus apicem caulis minora. 

Fores solitarii, caulem et ramos terminantes. 

CAL.perianthium pentaphyllum; foliolis ovatis, acutis, coucavis, paten- 
tibus, corolla paulo brevioribus, omnino glabris, disco viridi, margi- 
nibus luteis. 

Cor. pentapetala , diametro octo seu novem linearum ; petalis luteis, 
obovato-subrotundis. 

Nectarium ad basin singuli petali tubulato-cucullatum. 

Stam. filamenfa plurima, brevia, receptaculo inserta, lutea: antherqe 
gubovatce, obtusse, eiecta:, lutea?. 



LUSITANIiE. 195 

JPist. Germina plurima in capitulum ovatum congesta, more generis: 
Stylus ipsis vix ullus: stigma simplex. 

Semina plurima, nuda, ovata, mucronata, compressa. 

Habitat in collibus circa Monasterium Lorvani et alibi in Beira. 

Flor. vere. 

Obs. Aflinis Kan. gramineo; sed foliis radicalibus ovatis, seu ovato-lan- 
ceolatis, caule striato, nectario longius cucullato, radice fasciculata, 
nec tuberosa, ab illo satis diflert. Neque confundendus cum Ran. am» 
plexicauli, cui flores albi, et diversa. 



ccc % 



-:* 



196 PHYTOGRAPHIA 

POLYANTHERIA POLYSTYLIA. 

84. 
GEUM biflorumi 

G. floribus ereclis ; foliis radicalibus pinnato-sublyratis, foliolo termin.ali 
maximo, subcordato, lateribus subsinuato-lobato, pubescenti, aliis sen- 
sim minoribus; caule bifloro, subtriflorove; capitulo seminuni louge su- 
pra calycem pedicellato, seminibus villosis, aristis uncinatis, medio- 
que tortis, glabris. 

Iirot. Flor. Lusit. 

Caryophvllata moutana elegans Lusitana. 

Grisl. Virid. Lusit. h. 280. 



Radix obliqua, cortice fusco, crassitudine pennie anserinse, aut inter- 
dum digiti minimi , subtus radiculis miuimis longisque instructa, pe- 
rennis. 

Caules pauci ex eadem radice, unus, duo ad quatuor, obliqui aut ere- 
ctiusculi, semipedales, pedales, aut vix paulo altiores, teretes, pubes- 
centes, ut tota planta, ssepe simplices, ramis duobus aut tribus uniflo- 
ris, raro in sterilibus simplicissimi, uniflori. 

Folia radicalia pauca, in orbem strata, pinnato-sublyrata, duobus, tri- 
bus , quatuorve paribus foliolorum suboppositorum instructa : foliola 
minima, sensim versits terminale maiora, omnia sessilia subrotunda, 
seu ovata, obtusa, serrata vel crenulata, utrinque pubescentia, aut 
villosa, remotiuscula; terminale maximum, subcordatum, obtusuin, 
ad Jatera leviter sinuato-lobatum , crenatum, sesquiunciam ad uncias 
duas longum, petiolus-hirsutus, subtus convexus, supra canaliculatus. 

Folia caulina pauca, remota, alterna, sessilia, parva, semiunciam ad 
unciam longa, oninia simplicia, subcuneata, serrato-incisa, utrinque 
pubescentia, ad apicem caulis sensim minora, extrema minima, trifida, 
laciniis acutis. 

Stipul/e duse, adnatae, ovato-lanceolatte, acutse, serratx. 

Flores terminales , solitarii , ssepe duo, in solo fertiliori nonnunquam 
tres, in macris unicus. Pedunculus longus, teres, pnbescens, ante flo- 
rescentiam nutans, florens et fructiferus erectus. 



L U S I T A N I M. 197 

Cal. perianthium decemfidum, laciniis alternis minoribus, lineari-lan- 
ceolatis, subsetaceis, aliis ovatis, acutis; omnibus villosis, in fructus 
maturitate erectis. 

Cor. pentapetala, petalis patentibus, luteis, obovato-subrotundis, emar- 
ginatis, calyce i longioribus. 

Stamina, pistillumque, ut in Genere. 

C.apitulum seminum pedicellatum; pedicello tereti, villoso, duas tresve 
liueas supra calycis basin, seu fructiticationis receptaculum, elongalo. 

Semina quindecim ad viginti sex , patentissima, et quasi in tres series 
stellatim disposita, inferiora parum deflexa; omnia ovato-lanceolata, 
aeuta, compressiuscula, villosa, duplo maiora, triplo quadruplove 
numerosiora, quam illa Gei nrbani, iu aristam attenuata uncinatam, 
nunc medio vix tortam, nunc in ipso geniculato contortam, semine 
saepe longiorem, glabram, basi tamen interdum subpubescentem. 

Habiiut in collibus calcareis, circa Conimbricam et alibi in Beira. 

Flor. vere. Peren. 

Sapor radicis amariusculus, et stypticus. 

Obs. Planta nimis affinis Gco Allantico, sed semper minor, cauleque bi- 
floro, subtriflorove, lobulo terminab foliorum radicalium sinuato-loba- 
to, foliis caulinis subcuueatis serratoincisis, seminum arista semper 
glabra, et uncinata, et forte etiam eapitulo seminum longe pedicellato, 
diversa. Diflert etiam a Geo montano, cui quoque affiuis, foliolis pau- 
cioribus, remotioribusque, caule s=epe bifloro, et seminum aristis gla- 
bris, contortis, uncinatis. Nec confundenduni quoque cum Gto pyre- 
naico, differt enim rloribus in anthesi non nutantibus, seminibus non 
sublanatis, aristis uncinatis nou pilosis, caule et foliis longe mino- 
ribus, radicalium foliolo extremo lateribus sinuato-lobato, nec s»pe 
subtrilobo. 



PDO 



i93 PHYTOGRAPHIA 

$ s & 

POLYANTHERIA POLYSTYLIA. 

85. 
CLEMATIS campanijlora. 

Cl. caule scaiulente ramoso, foliis decompositis, extremis compositis , 
foliolis ovatis, integris insequaliterve bi-tripartitis; panicula dichotoma, 
paneiflora; corolla semiclausa; petalis apice acuto revoluto dilatatis, 
marginibus undulatis, tricostato-trinerviis; cauda seminum glabrius- 
cula. 

JBrot. Flor. Lusit. 



Radix perennis, ramosa. 

Caules plures ex eadem radice, sarmentosi, scandentes, striati, angu-, 
Jati, glabri, ad apicem subpubescentes, octo pedes et ultra longi, duas 
ad quatuor lineas inferne lati. Rami oppositi, alii patentes seu paten- 
tissimi, alii erecti, omnes varie flexi, varieque subdivisi. 

Folia opposita, patentissima reclinatave, pauca ad ramorum extremita- 
tes pinnata, plurima bipinnata, foliolis ad viginti quatuor et ultra, va- 
riffi magnitudiuis, integerrhnis, glabris, aliis ovatis oblusinsculis, aliis 
ovato-lauceolatis, perpaucis ina>qualiter bipartitis tripartitisve, extre- 
mis, ad petioli communis partialiumque apices, s;epe minoribus, inter- 
dum maioribus); petioli striati, varie inflexi deflexique, cirrhiformes. 

Hamuli florentes axillares et terminales, saspe dichotomo-divisi in pa- 
niculam paucifloram. Pedunculi in dichotomiis, seu medii, simpii- 
cissimi, uniflori, ebracteati, unciales ad sesquiunciales, praecocius flo- 
rentes; laterales uniflori, tri-septemflorive cum fertiliores, foliati, foliis 
oppositis, petiolatis, shnplicibus, aut ternatis seu quinato-pinnatis. 

Folia floralia, quse involucra diphylla constituunt, ssepe simplicia lan- 
ceolata, interdum ternata, sen quinato-pinnata, pubescentia, foliolo ex- 
timo maiori, sublanceolato. 

Flores in dichotomiis, et ramulos terminantes, nutantes, aut penduli; 
antequara explicentur ovato-tetragoni, acuminati, subpubescentes. 

Calyx nullus. 

Corolla. tetrapetala, campanulato-patula, $eu semiclausa; petalis ex 



LUSITANI^. 199 

albido purpnrascentibus, subcuneatis, octo lineas longis, et quatuor 
ad apiceni latis, ad basiu crassiusculis, intus glabris, extus subpubes- 
centibus, tricostato-trinerviis, apice acuto, revoluto, marginibus mem- 
branaceis, revoluto-undulatis ita, ut quasi lanceolata videantur. 

Stam. Filamenta numerosa, ad 40, incurva, subcuneata, carinata, com- 
pressa, ex albido flavescentia, antberis valde breviora, et praesertim 
ad istarum basin ciliata. Antherse flavescentes. 

Pist. Germina ad 14, ovata, compressa, subpubescentia, flava. Stigma 
purpurascens. 

Semina nuda, ovata, acuta, compresso-plana, stylo persistente, gla- 
briusculo, caudata. 

Habitat ad sepes in Beira, maxime in via ex Conimbrica ad urbem Por- 
tensem. Flor. Jun. Jul. Frutex. 

Obs. Media inter Clem. viticellam et crispam, ac pro earum varietate fre- 
quenter habita ; sed speciem ab ipsis diversam esse ex supradictis 
patet. 



ddd 2 



200 I 1 H-YTOGRAPHIA 



•.«.• 



CRYPTANTHERIA 
MUSCI. 

86. 

HYPNUM cincinnatum . 

H. Sureulis raniosis, imbricatim pendulis; raniis siceitate cincinnatis: 
foliis ovatis, obtusis, bifariam divergentibus; pedunculo vix exerto: 
eapsula ovali; calyptra rilis stupaceis siccitate sursurn versis instructa. 

Brot. Flor. Lusit. 



JIadix primordialis capillaris, simplex, brevis, uti et alise ex basi sureu- 
culoruin adultorum calva exortae. 

Surculus (nisi caulem potius velis) primordialis simplicissimus, dein 
ramosus, bi , tri, s. quadripinnatus, foliosus, plumaeformis, duas ad 
quatuor uncias longus, inferne vetustate eflblialus reptansque, filifor- 
niis, diutissune perennans, s. redivivus, permultos annotinos, imbrica- 
tim pendulos, implexos, alios ferens. 

IiAMi approximati, distichi, patentes, subparalleli, alterni , nonnulli 
suboppositi, aliis irregulariter longiores et compositiores, ad surculonun 
apicem ssepius sensim breviores, minima arefactione apicibus incurvati, 
et cito in cincmnos introrsum ad surculi filum crispati, uti juniores fi- 
licum frondes , cilo quoque levi humiditate expansi: plures steriles 
sunt; oinnes ad iuferiora surculi demum calvescunt. 

Folia sa^pius obtusa, seinper absque ullo pilo, ovata, seu subovalia, 
rarissima resime ovato-lanceolata, integerrima, subpellucida, concava, 
squamiformia maxime ad surculorum inferiora, fasciculis vasorum 
nullis, seu absque costa etvenis, semiamplexicaulia, alternatim con- 
lerta, bifariam divergentia, patentia in humido musco, arefactione im- 
bricatim appressa; maiora in iilo surculi crassiori, minora in ejus ra- 
niulis, seusimque ad eorum apices decrescentia; juniora satis viridia, 
vetustiora indies decolorata, seu ex flavescenti viridia. 

i^LORES utriusque sexus in surculi ramis robustioribus, nec in ramulis 
junioribus unquam. 

JVIasculi plurimi gemmiformes in distinctis ramis aut individuis, sessi- 
]es, axillares, proximi, ovati, acuti, ex viridi sulfurei, foliis dimidio 
longiores: foliolis perigonialibus ovatis, acuminatis, apice piliformi, 
basi articulatis, costa et venis destitutis. 



LUS ITANIiE, 201 

F.eminei pauciores, in nonnullis ramis vegetioribus aut qiiibusdam sur- 
culis, solitarii, axillares, approximati, alterni, aliqui suboppositi; ses- 
siles alii, theca alii pedunculata. 

PerichjETIUM suhulatuiu, duas lineas cum dimidia Idngum : foliolis tre- 
decim ad sexdecim, imhricatis, ahsque costa et veuis, s. fasciculis 
vasculosis; exteriorihus hreviorihus, ovatis, acuminatis, lucidis, ex 
flavo viridibus ; interioribus lanceolatis, foliis triplo longioribus , inter- 
ne ad centrum tilis stupaceis (succosis, seu paraphysibus eeleb. He- 
dwig.) longis, exertisque, instructis. 

Vaginula cylindracea, viridis, circumcirca filis stupaceis niimerosis, e 
receptaculo ortis , perichastio paulo longioribns , ac persistentibus , 
cincta. 

Calyptra exigua, stylo hrevi fuscescenti terminata , glahra, ex viridi 
pallida, lateraliter tissilis, secedensque, inferne lilis stupaceis, articu- 
latis, numerosis, ipsa longioribus, siccitate sursum versis, ac persis. 
tentibus, obsita. 

Pedunculus setiformis, tres ad quatuor lineas altus, perichaetio nunc 
aequalis, nunc paulo longior, erectus in omiii vegetationis stadio, viri- 
dis aut interdum purpurascens. 

Capsula, s. theca, ovalis, recta, saturate viridis, evacuata fusca. 

Operculum breve, conicum, ex viridi flavescens, rostro reflexo. 

Annulus nullus 

Peristoma externum, dentes sexdecim albidi, suhulati, conice comii- 
ventes, siccitate recti, basi soluti: totidein cilia breviora interposita, 
seu peristoma internum, nunquam manifeste vidi; fateor tamen in cap- 
sulis aliquorum immaturis intra peristoma externum punctum quod- 
dam minimum, conicum, album observasse, quod forte peristoma in- 
ternum nimis fugax constituit. 

Semina leevia, viridia. 

Habiiut in olearum annosis truncis , iri locis depressioribus cultarum, 
prope Conimbricam. 

Floret autumno et hyeme; vere capsulie maturescunt. 

Quotannis humiditate ex arido statu reviviscit , novosque surculos 
profert. 

Obs. AfBnis habitu NeckeF» pumilce celeb. Hedwig esse videtur. 



EEE 



202 P H Y T O G R A P H I A 



:*:- 



CRYPTANTHERIA 
F U N G I. 

87. 
HYDNUM fraceolens. 



H. pileo subacauli, Ientiformi, spongioso, oleolenti; supra velutiuo, fos- 
suloso, viridi-testaceo, senescenti fusco, plano-iiifundibulifonni, ligno- 
so-suberoso, sublanato. 

Ihot. Flor. Lusit. 

Fungus solitarius, subsessilis. 

Stipes brevissimus, fere nullus, obconicus, basi radicali acutiuscula, 
obliquus, crassus, solidus, fuscus. 

Pileus, in vivo atque adulto, suborbicularis, lentifonnis, sxpius lnargi- 
ne subrepando, rarius una aliave fissura sive emarginatura, utrinqne 
iere unicolor, primum ex viridi testaceus, demuin fuscus, intus farctus 
et fibrosus, coriaceus, seu spongioso-sublignosus, diametro 3 ad 5 
uncias; superne subvelutinus, insequalis, fossulis irregularibus exca- 
vatus, ut in cortice suberoso, nonuullis guttula lucida oleum redolenti 
repletis; inferne aculeis concoloribus, uon secedentibus, ad Pilei mar- 
ginem brevissimis, ad centrum longioribus, acutioribus, imbiicatis. 

In sicco et emortuo, Pilei manjines eriguntur, facies superior alif|iiantu- 
lum depriinitur iu formam quasi plaiio-infundilnilarein, fossulce pro- 
fundiores fiuut, liuc illucve lana albida laxa iustructse, et totus iinufus, 
nisi cito loci humiditate j)ulrescat, lignoso-suberosus redditur. 

llubitat ad terram humosam in pineto de Marrocos, prope Conimbricam, 
autuinno et hyeme. 

Usus. Tam protinctili, quam pro fomite inservire polest. 

Obs. Totus fungus, tum vivus, cutn siccus (etsi tunc minus) fraces olet; 
ejus succus oleosus colore testaceo digitos prementes inficit: pileus in- 
terduui gramiuum aut aliarum vicinaruin plantarum foliis transfixus 
invenitur. 



F I N I S. 



LUS ITANIjE. 201 

F.eminei pauciores, in nonnullis ramis vegetioribus aut quibusdam sur- 
culis, solitarii, axillares, approximati, afterni, aliqui suboppositi; ses- 
siles alii, theca alii pedunculata. 

Perichetium subulatuin, duas lineas cum dimidia longum ; foliolis tre- 
decim ad sexdecim, imbricatis, absque costa et veuis, s. fasciculis 
vasculosis; exterioribus brevioribus, ovatis, acuminatis, lucidis, ex 
flavo viridibus; interioribus lahceolatis, foliis triplo longioribus , iuter- 
ne ad centrum filis stupaceis (succosis, seu paraphysibus celeb. lle- 
dwig.) longis, exertisque, iustructis. 

Vagincla cylindracea, viridis, circumcirca filis stupaceis numerosis, e 
receptaculo ortis, pericbastio paulo lungioiibus, ac persistentibus , 
cincta. 

Calvptra exigua, stylo brevi fuscescenti terminata, glabra, ex viridi 
pallida, lateraliter iissilis, secedeusque, inferne filis stupaceis, articu- 
latis, numerosis, ipsa longioribus, siccitate sursum versis, ac persis. 
tentibus, obsita. 

Pedunculus setiformis, tres ad quatuor lineas altus, pericliEetio nunc 
aequalis, nunc paulo longior, erectus in omui vegetationis stadio/ viri- 
dis aut interdum purpurascens. 

Capsula, s. theca, ovalis, recta, saturate viridis, evacuata fusca. 

Operculum breve, conicum, ex viridi flavescens, rostro reflexo. 

Annulus nullus 

Peristoma externum, dentes sexdecim albidi, subulati, conice conni- 
ventes, siccitate recti, basi soluti: totideui cilia breviora interposita, 
seu peristoma internum, nunquam manifeste vidi; fateor tamen in cap- 
sulis aliquorum immaturis intra peristoma externum punctum quod- 
dam ininimuin, conicum, album observasse, quod forte peristoma in- 
teruum niinis fugax constituit. 

Semina laevia, viridia. 

Habitat in olearum annosia truncis , in locis depressioribus cultarum, 
prope Conimbricam. 

Floret autumno et byeme; vere capsulae raaturescunt. 

Quotannis humiditate ex arido statu reviviscit , novosque surculos 
profert. 

Obs. Affinis babitu Necker^ jmmilcs celeb. Hedwig esse videtur. 



EEL 



202 PHYTOGRAPHIA 



*- 



CRYPTANTHERIA 
F U N G I. 

87. 
HYDNUM fraceolens. 



H. pileo subacauli, lentiformi, spongioso, oleolenti; supra yelutirio, fos- 
suloso, viridi-testaceo, senescenti fusco, plano-infundibuliformi, ligno- 
so-suberoso, sublanato. 

Brot. Flor. Lusit. 

Fungus solitarius, subsessilis. 

Stipes brevissimus, fere nullus, obconicus, basi radicali acutiuscula, 
obliquus, crassus, solidus, fuscus. 

Pileus, in vivo atque adulto, suborbicularis, lentiformis, scepius inargi- 
ne subrepando, rarius una aliave fissura sive emarginatura, utrinqne 
fere unicolor, primum ex viridi testaceus, demum fuscus, intus farctus 
et fibrosus, coriaceus, seu spongioso-sublignosus, diametro 3 ad 5 
uncias; superne subvelutinus, inaequalis, fossulis irregularibus exca- 
vatus, ut in cortice suberoso, nonnullis guttula lucida oleum redolenti 
repletis; inferne aculeis concoloribus, non secedentibus, ad Pilei mar- 
ginein brevissimis, ad centrum longioribus, acutioribus, imbricatis. 

In sicco et emortuo, Pilei margines eriguntur, facies superior aliquantu- 
lum deprimitur in formam quasi plaiio-infundibularem, fossulse pro- 
fundiores fiunt, buc illucve lana albida laxa instructse, et totus fungus, 
nisi cito loci humiditate putrescat, lignoso-suberosus redditur. 

Habitat ad terram humosam in pineto de Marrocos, prope Conimbricam, 
autumno et hyeme. 

Usus. Tam protinctili, quam pro fomite inservire potest. 

Obs. Totus fungus, tum vivus, cum siccus (etsi tunc minus) fraces olet; 
ejus succus oleosus colore testaceo digitos prementes inficit: pileus in- 
terdiun graminum aut aliarum vicinarum plantarum foliis transfixus 
invenitur. 



F I N I S. 



L U S I T A N I M. 203 



A D D E N D A. 



PINGUICULA (Lusilanica) pag. 1. Sijnonymis adde. 

Ping. nectario conico, apice incrassato, obtnso, petalo breviore; scapo 
villoso; capsula globosa. 

Fu///. , Enum. Plant. 1. pa.ff. 192. La Marck Lnc. Bot. 
Suppl. Tom. 2. pag. 826. Soicerby Engl. Bot. tab. l4j. 

SALVIA (Sclareoides) pag. 3 Synonymis adde. 

Salv. poiymorpha elatior, authuro acuto, foliis inferioribus maximis 
sinuatis, corolla calvcem longe superante. 

Clar. Hojfm. et Link Ft. Lusit. Tom. I. pag. 149 1.51. 

Synonyma dubia La Marck, Desfont. et Vahl, insimul cum illo Tour- 
nef et ultimo seu 5. Grisley, ad Salviam patulam Recentiorum , 
quam olim pro varietate Saivia? oethyopia habueram, amandanda 

suut. 

Pag. 5. adcle. 



*5< 



Obs 3° Differt ab omnibus nostra; Salviae Verbenacoidis varietatibus. 
qux Clanss. Link Salvia poli/morpha, obtusuta, acutata et parvijio- 
ru 1° foliis radicalibus saepe triplo quadruploque maionbus, nun- 
quam piunatitidis, priinariis nounullis semper lata basi cordatis aut 
subcordatis • 2? foliis rugosissimis, seu minutissime atque densissi- 
n<e bullulatis, nec late rugosis; bullulis semper superne villosis, nec 
«labris, inferne magis concavis magisque ad venulas v.llos.s; 3.» cau- 
?e nuuquani, neque iu macrioribus , infra pedem , sed ex pede ad 
ties pedes alto , crassiori et viscosiori ; 4.« flonbus sa>pe maionbus 
et viscosioribus; 5.- florescentia nunquam autumnah aut hyemali, 
sed vemali ex Aprili ad Junium; 6.- habitationis loco, qui non m 
solo raro, ad vias, ag-era aprica, sed in coll.bus calcareis mcult.s, 
aridis, etsspe in illorum alt.oribus aquilom expositis. Unde spec.es 
Salvii viscosce nimis affinis , et med.a inter Salv.am vubenacoidem 
et putulam mihi esse videtur. 

OPHRYS (Scolopax) pag. \0 post lin. 10 adde. 

Obs- In Ophrvdibus et ahis Orchideis apparatus floris genitaliumque 
iVuctura diverse a Botanicis explicatur. Integumentum florale ab 
aiis calyx, aliis corolla, perigonium alns, et numerus part.um ab 
a eris quinque, sex ver6 ab alteris dic.tur. Nonnulli nectar.um ex- 
cludunt, illiusque labium inferius pro sexta parte mtegun.enh assu- 
munt Organum illud msidens gennnu, ab alus nectarn labmm su- 



204 PHYTOGRAPHIA 

perius, stylus aliis, et alteris columna genitalium apice antlierifera, 
inferne stigma feiens , nominatur. Antheras duas esse Hallerus et 
Linnaeus existimabant; alii verd cum Adansonio unicam e.sse cre- 
dunt. Hallents pro antlierarum filamento babebat quod stylus ab 
aliis postea iiuucupatum est. Linnaeus autem antheris singulis, qnas 
sub labii superioris nectarii duplicatura bilocnlari recouditas esse 
notavit, filamentum brevissimum pistillo insidens tribuit. Jussiaeus, 
Willdenou ins , aliique neoterici Botanici, antheras ab Hallero Lin- 
nseoque n(i duas habitas nonnisi congeries duas granulorum polli- 
nis, seu massas duas pollinarias in unicse antherca duobus contentas 
loculis esse contendunt; filamenta verd duo a Linnaeo uotata tan- 
tummodn stipites, setas , seu pedicellos ipsarnm pollinis massarnin 
esse opiuauttir, et anlhera sessilis styloque adnata ab ipsis dicitur. 

Jn Ophrydibus nostris florale integumentum ob analogiam cum pluri- 
marum Orchidearum corolla omnino colorata tenerritnaqne corollam 
dixi. Earuin flores duabus antheris donatos esse cum Lintiito con- 
jicio; hoc autem ob ipsarum antherarum structuram singularem, 
pollinis enim grana non loculis adhaerent, sed tantum rilamento pe- 
dicelliformi, quod a parietibus loculorum omnino solutum , atque 
inferne tuberculo globoso, seu glandula? mucosas, impositum et in- 
sertum est. Non incongruum tamen uuicain antherain bilocularera 
istarum plantarum floribus attribuere, neque hoc analogi* contra- 
rium esse fateor, ciim naturse scopus antheras biloculares potitis, 
quam uniloculares, formare ssepius sit. Nectarium monophyllum bi- 
labiatum, cujus labium inferius cum superiori inferne coalitum est, 
Linna30 duce admittere non incongruum quoque esse existimavi : pro 
labio autem superiori habeo columnam gynandram germini insiden- 
tein, plus minusve arcuatam, antice excavatam, postice convexam, 
et sub corolke supremo petalo (quod ab aliis corolhe galea dicitur) 
sitam. Columnare istud organum stylum insimul cum stigmate et 
antheris in se contiuet. Stylus mihi verus est tota ejus pars dorsa- 
lis convexa, superne angustior et exilior, obtusa vel acuta, inferne 
crassior et latior, quaj marginibus confluentibus labio inferiori ne- 
ctarii unitur, istiusque faucem simul cum stigmate constituit. Stig- 
ma fornix est ejusdein faucis madidus, antrorsutn in duos proces- 
sus, seu glandulas duas globulares mucosas porrectus, postice stylo 
adnatus et cum ipso confusus. Glandulis globularibus filamenta an- 
therarum pollinaria inserta sunt, et earum loculi membrauacei, iuter 
sese distincti, parti styli suprema: antice adhaerent. 

ASPERULA (repens) pag. 25 adde. 

Ob.t. 2.* Synonymum Toumefortii ad nostram stirpem potius quam 
ad aliam referendum esse videtur. Asperula hirsuta Clar. Desfon- 
taines etsi caule erecto laevi, foliis glaucis, corollae laciniis ovoideis 
difierens, in rehquis cmn nostra convenit, et forte nonnisi ejnsdein 
varietas. 



LUSITANIiE. 205 



THYMUS (c&spitilius) pag. 26 Synonymis adde. 

Th. casspititius, caule repente, foliis sessilibus obtusis integerrimis gla- 
bris, basi ciliatis, floribus plerisque axillaribus solitariis. 

Clar. Llnffm. tl Link Flor. Lusit. Tom. L. pag. 135. Tab. 1S. 



TIIYMUS (creticus) pag. 27 Synonyrais adde. 



Th 

basi 



capitatus, foliis sessilibus linearibus integerrimis navicularibus 
si ciliatis, eapitulis ovalibus, bracteis ex ovali lanceolatis. 

Clar. Hojfiu. et Liu/c Flor. Lusit. Tom. L. pag. 123. 

THYMUS micranthus pag. 30 lin. 6 adde. 

Satureja micrantha, pedunculis axillaribus tri-raultifloris, foliis ses- 
silibus oblongis acuniinatis integerrimis, subtus lineatis, calyce pu- 
bescente, denticulis ciliatis. 

Clar. Lloffm. et Link. Flor. Lusit. Tom. L. pag. 142. 

Th. (micranlhus) pedunculis solitariis, axillaribus, ramosis; floribus 
brevioribus; caule erecto; foliis ovatis, acutis, nervosis, subtus hir- 
tis; corolla calyci subcequali. 

La Marck Dict. Bot. Tom. VLL. pag. 654. 
-Fers. St/nops. Flant. vol. 2. pag. 151 n.« 23. 

Pag. 31 lin. 9 post Olisiponem, adde, et inter Setubal et Arrabida. 

Ibid. post lin. ult. adde. 

Obs. 3.° Satureja nervosa et Satureja ftliformis (Clar. Desfont. Flor. 
Atlant. ) simul cum nostra stirpe fortasse nonuisi tres ejusdem spe- 
ciei varietates, a soli, situs, climatisque diversitate provenientes, con- 
stituunt. Si autem species ista, ob calycem cylindraceum, suboequa- 
lem , seu subbilabiatum , nec perfecte labiatum, a veris Thymis ex- 
cludenda sit, ad Calaminthas clar. Link potius , quam ad Sature- 
jas amandanda videtur; nam calyx ab illo Calainmtharum vix dif- 
ferens est , stamina nunquam divergunt nec inter sese distant, sed 
semper per paria approximata sub labio superiori corollse subcon- 
cavo recondita sunt. 

ANCHUSA (nigricans) pag. 51 lin. 7 adde. 

Lycopsis nigricans, caule adscendente hispido, foliis superioribus ses- 
silibus lanceolatis subundulatis repandis, coroIIA calycem vix su- 
perante. 

Clar. Hoffm. et Link Flor. Lusit. Tom. L.pag. 160 Tab. 23. 
( An Synoni/ma txcludenda l ') 



FFF 



206 PHYTOGRAPHIA 

An Echioides nigricans, caule procumbente, foliis integerrimis, caly- 
cibus fruetifrris pendulis, corollis calyce brevioribus ? 

Desfont. Fior. Allant. 1. pag. 16.'3. it La Marck Encycl. Bot. 
Suppl. Tom. 2. pag. 535. 

Ohs. 2.° Ob niiniam cum Anchusis aftitiilateni, ipsis adjunxi, prseser- 
tiin ob corollae faucein squamulis ciliatis seniiclausani , quas, etsi 
brevissimas, in plauta tani spontanea quam culta, seniper observavi. 
Clar. La Marck easdem squamulas in sua Lycopse nigricante, qua? 
eadem cuui nostra stirpe, notavit; ideo illain potiori jure ad An- 
elmsas aniandandam esse perbibet. Calvx, sive in anthesi sive in 
fruetus maturitate, vesicarius, plantas a genere suo naturali divel- 
lendas nota sufhciens (per se solam) nobis non est, qui Linnaei ex- 
emplum in Cucubalo behen et Alysso vesicaria critice datum sequi- 
mur. Accedit illud, quod in Anchusis calyx fructiferus plns mi- 
nusve semper auijescit, tumidusque basi iit. Echioides nigricant 
Clar. Desfontaines, habitatione in arenis, caule procumbenti, corol- 
laeque fance pervia, a nostra stirpe differt, quae caule plus minusve 
erecto, fauce corollre squamulis villosis semiclausa, et saepe in solo 
calcareo, rarius in humoso-subarenato, in Lusitania sponte nascitur. 

Ohs. 3° Corolla praecocissime; e. receptaculo disjungitur aliquantum 
exsiliens; tum calyce paulo longior, dum vero ipsi adheeret semper 
calyce brevior est. 

CYNOGLOSSUM (Lusitanicum) pag. 53 Synonymis adde. 

Omphalodes nitida, foliis inferioribus in petiolum angustatis oblongo- 
lanceolatis nitidis glabriusculis, sunnnis sessilibus. 

Clar. Hoffm. et Link Flor. Lusit. Tom, L. pag. 194. 

Ibid. ante lin. ult. adde: Corolla infundibuliformis , fere rotata , tubo 
albo calycem asquante ; limbo quinquetido, ex eodem exerto, caeru- 
leo, laciniis ovatis rotundatis ; fauce squamulis albidis aut obscure 
violaceis, vix tiocculosis, clausa. 

ANTHEMIS (repanda) pag. 59 Synonymis adde. 

Camomille a feuilles cr&nelees. 

La Mark Enc. Bot. Tom. L. pag. 576. 

ANTHEMIS (fuscata) pag. 61 Synonymis adde. 

Camomille brune. 

La Mark Enc. Bot. Sitppl. Tom. 2. pag. 51. 

CENTAUREA (uliginosa) pag. 66 sub lin. ultima adde. 

Variat foliis radicalibus ex pede ad sesquipedem longis, petiolo sup- 
putato, subintegerrimis , denticulis mucronatis. vage remotis, bre- 



L U S I T A N I M. 207 

vissimis et fere obsoletis; pedunculis subpedalibus; calycis squamis 
fuscatis, disco rufis, apice denticulatis, ciliis rufis, subulatis, septem 
ad uudecim, rigidulis, patulis. 



CENTAUREA (Tagana) pag. 69 Synonymis adde. 



Centaure'e Tagane. 

La Marck Enc. Bot. Suppl. Tom. 2. pug. 150. 

IIIPPIA ( stolonifera ) pag. 73 adde. 

Nota 2.° Ex Clar. Jussiseo (Anval. Mus. Paris. Tom. 4. pag. 258, &c.) 
Hippia nostra adnovum genus, ab ipso Gymnostyles nominatum , 
amandauda. Pro charactere hujus generis naturali notas indixit se- 
quentes: — Calyx simplici ordiue polyphyllus , muUiilorus; flosculi 
centrales pauci , masculi, tubulosi; marginales numerosi, feminei , 
apelali; semiua compressa, apice sparse jiiloso subdentata, stylo 
persisteate aristata; receptaculum nudum.— Herbae subacaules, ramis 
bieviluis humifusis; folia in ramorum divisuris conferta , subradica- 
lia; flores inter folia in eisdem divisuris sessiles, subsolitarii — Quani- 
vis hujusmodi character nostrae plurimum conueniat stirpi, attamen 
utrum stylus in ejus femiueis flosculis vere nudus dicendus sit, ad- 
huc incertum ; si enim per analogiam cum Gnaphaliis, Artemisiis , 
Cotulis, Tanacetis, Anacyclo aureo, Hippia frutescenti , &c. judi- 
candum, stylus corolla tectus dicendus erit, quae vel ipsi adnata, vel 
approximatione indies arctiore denuim ipsi insita fuit, eumque quasi 
novo cortice auxit: nimia ejusdem crassitudo, quse louge maior quam 
ilia stylornin nudorum in Ordine Compositarum esse solet, his asser- 
tis probabilitatem addit. Unde corollam in Gymnostyle Clar. Jussiaei 
vel stylo adnatam vel stylo insitam esse conjecto ; cum verd hujus- 
cemodi corolla ssepe a Botanicis dici soleat nulla, subnulla, vel o-b 
soleta, eam quoque in nostra stirpe nullam dixi. Ob summam ejus- 
dem stirpis atfinitatem cum Hippia frutescenti, eam etsi non pentan- 
dram cum illa conjunxi; si autein ad novuiti genus separanda istud- 
que admittendum , nomen (Gymnostyles) mutandum erit, et chara- 
cter ejus pnesertim in masculorum corolla tri-quadridentata cum 
asquali autheiarum numero , et illa fbeinineorum stylo adnata persi- 
stenti, seminibusque apice lanatis, constituendus. 

N. 3.o Gymnostyles naslurtiifolia (Clar. Juss. loc. cit. Tab. 51. fig. 2.) 
foliis vix pollicariis, pinnatifidis, lobis oblongis obtusis, integris aut 
rarius unidentatis, seminibus cuneiformilnis apice subdentatis et pi- 
losis (qiuc e.v Bonaria, in Herb. Commerson) a nostra stirpe vix di- 
versa nisi foliorum laciniis obtusiusculis , nonnulis subsinuatis seu 
uuidentatis. Hippia minuta ( Lin. fil. Suppl. pag. 389. ) cum praece- 
denti specie eadem a Clar. Jussiaeo habita, plus a nostra diftert, scili- 
cet, foliis pinuatis, petlunculis axillaribus, et calyce heptaphyllo. 

fff 2 



208 PHYTOGRAPHIA 

<ENANTHE (apiifoliaj pag. 74 Synonyniis adde. 

<Ex. foliis bi-tripinnatisve; foliolis cuneiformibus, inciso-serratis, stvia- 
lis; fructu subtereti, striato. 

Willd. Evum. I. pag. 310. La Marck Dict. Bot. Suppl. 
Tom. 4. pag. 134. 

LASERPITR M (thapsiaformej pag. 79, post lin. ultim. adde. 

Ohs. Laserpitium thapsioides Clar. Desfont. Flor. Atlan. I. p. 252, Tab. 
68, foliorum fonna et floribus luteis a nostro, cui affine, praesertim 
differt. Laserpitium gvmmiferum ejusdem Cfar. Botanici, tam ex des- 
criptione cjuam ex icone, eadem planta cuin nostra esse videtur, et 
Synonymum Toumefortii ab ipso Cel. viro ti applicatum semina esse 
alata indicat, etsi tantum sulcata meniorct. 

PIMPINELLA (huhonoidcs) pag. 31. post lin. ult. adde. 

Ohs. Diflert a Pimpinella villosa (Schoush. Maroc. pag. \2o.J cui afii- 
nis, radicibus non tuberosis, caule breviori, omnino glabro, non an- 
guloso, foliis omnibus petiolisque penitus glabris, «t fructibus valde 
minoribus. 

TORDYLUM (peregrinumj pag. 91 Synonymis adde. 

Conium dichotomum, caule sulcato , dichotomo; seminibus oblongis, 
compressis, sulcatis, tuberculosis. 

Desfont. Flor. Atlant. I. pag. 246 Tab. 66. 

Cicuta dichotoma. 

La Marck Enc. Suppl. Tvm. 2. pag. 261. 

Tordylium Lusitanicum cicutse folio, semine striato. 

lourn Jnst R. H. 320. 

Pag. 92 post lin. ult. adde. 

Ohs. Synonymum Grisley, quod Clar. Desfontaines suo Corrio dicboto- 
mo adhibuit, ad nostrum Daucum meifolium amandandum ; Synony- 
nium vero Tournefortii tam Conio ejusdem Botanici , quam nostras 
stirpi apte quadrat. UtranKjiie plantam Tordylium peregrinum Lin- 
na?i esse ex Autoribus in Synonymia no«tra citatis faciie colligendum: 
istud tamen forina seminis civm veris Tordyliis non absolute cougruit, 
sed ipsis intermedia et Coniis species mihi esse videtur. 

COCHLEARIA (pusillaj pag. 100 Synonymis adde. 

Nasturtium pumilnm vernum Lusitanicum , Cochlearia? folio, flore 
-ca?ruleo, capsula maxima. 

Vaillant Herh.Jide Clar. Dcsfontaincs. 



L U S I T A N I iE. 209 

CYTINUS (hi/pocistis) pag. 122 Synonymis adde. 

Asarum (Hypocistis) foliis sessilibus imbricatis, floribus qudrifidis. 

Lin. Spec.pl. 533. Glediisch. Verm. Abhnd. l.pag. 226. t. 2. 

Asarum apliyllum squamosum. 

Sauv. Monsp. 4. 

Hypocistis. Camcr. Epit. 96 97. Ic. Clus. Hist. 68 et 79. Ic. Lob. Ic. 
2. t. 119- Dnham. Arb. \. p. 169. t. 68. 

Orobanche minor e Cisto nascens. 

Moris Hist. 3. pag. 502. 

Orobanche, quse hypocistis dicitur. 

Raij Hist. 1228. 

Cytinus hypocistis. Desfont. Flor. Atl. 2. pag. 326. La Mark Dic. 

Enc. Tom. 3. pag. 129. lllustr. Gen. tab. 737. Ca- 
van. Icon. Rar. 2. pag. 55. tab. 171. 



GGG 



INDEX SYNONYMORUM. 



211 



Hypocistis 

Jacea 

Ladia 

Lathraea 

Ledon 

Leuzea 

Lilium 

Linaria 

Lotus 

Lychnis 

Lycopsis 

Medicago 

Melanomphale 

Mclilot 

Moly 

Nasturtium 

CEnanthe 

Omphalodes 53 

Orchis 

Ornithopodium 



Aconitum pag. 192 

Alectorolophos 32 

Anonis 141 

Apium 80 

Asarum (Add. '20») 

Asphodelus 103 

Bolbine 108 

Bulbus monophijllus 108 

Buqrane 135 

CamomiUe (Add. 200) 

Caryophyllata 190 

Caryophyllus 173 

Caucafon 110 

Caucalis 82 91 

Centaurea 07 

Centaurium 45 67 69 

Centauroides 67 

Chamadeon 67 

Chrysanthemum 59 

Cicerula 163 

Cicuta (Add. 208) Orobanche 

Conium (Add. 208) Polygonum 

Cynoglossa 53 Paronychia 

Dactylis 13 Rapistrum 

Echioides (Add. 205) Rubeola 

Echium 51 Rubia 

Ervum 125 Satureja 

Faeniculum 89 Scilla 

F«num grcecum 100 Sclarea 

Gingidium 82 Scorpioides 

Glaux 145 Sisymbrium 

Gramen alopecuroides 13 Suiyrnium 

avenaceum 20 Spartium 

canarium 15 Stibe 

cuspidutum 11 Thapsia 

spartium 18 Thymum 

Gymnostyles 72 (Add. 207) Tithymalus 

Herniaria 47 49 Tracheiium 

Horminum 3 Trachynotia 

Hyacinthus 108 113 Trifoiium 

Hyeracium 55 Viola 



122 (Add. 



67 



51 (Add. 



(Add. 
(Add. 



209) 

65 

95 

36 
185 

67 
105 

34 
170 

175 177 
205) 
160 
105 
160 
110 
208) 



36 (Add. 



27 (Add. 



200) 
6 

168 

209) 
49 
49 
97 
23 
23 

205) 

108 
3 

166 
97 
80 
20 
67 
77 
27 

187 
43 
13 

160 
1 



8 



116 



85 



170 



OGG 2 



213 
I N D E X 

Plantarum liujus Tom. I. sccundum nostrce F/ora; Lusitanicat systema 
sexuale numericum distributariwi. 

CLASS II. DIANTHERIA. 

ORDO I. MONOSTYLIA. 

1 PINGUICULA Lusitanica pag. 1 (Add. 203) Tab. 1 

2 SALVI \ Sclareoides 3 (Add. 203) 2 

3 OPHRYS lutea (j 3 

4 OPHRYS scotopax 8 (Add. 203) 3 

ORDO II. DISTYLIA. 

5 ANTHOXANTHUiM amarum 11 4 

CLASSIS III. TRIANTHERIA. 

ORDO II. DISTYLIA, 

6 PASPALUM slrictuvi 13 5 

7 PANICUM arenarium 15 6 

8 STIPA arcnaria 18 7 & 8 

9 STIPA tortilis 20 .9 

CLASSIS IV. TETRANTHERIA. 

ORDO I. MONOSTYLIA. 

10 ASPERULA rcpens 23 (Add. 204) 10 

11 THYMUS cespititius 2G (Add. 205) 11 

12 THYMUS Creticus 27 (Add. 205) 12 

13 THYMUS micranthus 30 (Add. 205) 13 

14 RHINANTHUS versicolor 32 14 

15 ANTIRRHINUM Lusitanicum 34 15 

16 PHELIPiEA tinctoria 3G 16 

CLASSIS V. PENTANTHERIA. 

ORDO I. MONOSTYLIA, 

17 VIOLA Lusilanica 

18 CAMPANULA Loefingii 



39 


17 


41 


18 


una 





214 



I N D E X 



19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 

26 

27 

28 

29 

30 

31 

32 

33 



34 
35 
36 
37 
38 
39 
40 
41 



CAMPANCLA primutafoHa pag. 43 

GENTIANA chlaodes 45 

1LLECEB11CM cymoium 47 

ILLECEBRCM echinalum 49 

ANCHCSA nigricans 51 (Add. 
CYNOGLOSSCM Lusitanicum 53 (Add. 

HYPOCHJERIS adscendens 55 

CREPIS intybacea 57 

ANTHEMIS repanda 59 (Add. 

ANTHEMIS /ascata 61 (Add. 

ASTER Lusitanus 6:5 

CENTACREA uli»inosa 65 (Add. 

SERRATCLA coni/e/a 67 

CENTAUREA Taf.o^a 69 (Add. 

IIIPPIA stolonifcra 72 (Add. 

ORDO II. DISTYLIA. 



Tab. 19 &20 
21 
22 
22 

205 ) 23 

206) 24 
25 
26 

206) 27 

206) 28 

29 

206) 30 
31 

207) 32 
207) 73 



CENANTHE apiifolia 
LASERPITIUM thapsiaforme 
PIMPINELLA bubonoides 
DAUCCS meifolius 
SISON sylvaticum 
ERYNGICM corniculatnm 
SESELI pusillum 
TORDYLICM peregrinnm 



74 (Add. 207) 

77 (Add. 208) 

80 (Add. 208) 

82 

85 

87 

89 

91 (Add. 208) 



33 
34 
35 
36 
37 
38 
39 
40 



ORDO V. PENTASTYLIA. 



42 LINCM setaceum 



93 



41 



CLASSIS VI. HEXANTHERIA. 



ORDO I. MONOSTYLIA. 



43 MYAGRUM iberioides 95 

44 BRASSICA sabularia 97 

45 COCHLEARIA pusilla 100 (Add. 

46 ANTHERICCM planifolium 10;} 

47 ORNITHOGALCM arabicum 105 

48 ORNITHOGALUM narvam 108 

49 ALLIUM magicum 110 

50 SCILLA pnmila 113 

51 HYACINTHUS cernuus 115 

ORDO III. TRISTYLIA. 



208) 



42 

43 

21 

44 

45 

46 

47 &48 

46 

49 



52 COLCHICUM bulbocodioidcs 



119 



50 



INDEX 



215 



CLASSIS VIII. OCTANTHERIA. 

ORDO I. MONOSTYLIA. 
53 CYTINUS hypocislis pag. 122 (Add. 208) Tab. 51 

CLASSIS X. DECANTHERIA. 



54 
55 
56 
57 
58 
59 
60 
61 
62 
63 
64 
6-5 
60 

97 
68 
69 
70 
71 
72 



ORDO I. MONOSTYLIA. 



VICIA laxiflora 
LOTUS Conimbricensis 
GENISTA triacantha 
GENISTA falcata 
ONONIS Columnee 
ONOINIS Cinlruna 
ONONIS arthropodia 
ASTRAGALUS cijmbiformis 
ASTRAGALUS hypogloltts 
T R I FO Ll U M isth mocarpum 



TRIFOLIUM 
TRIFOLIUM 
TRIFOLIUM 
TRIFOLIUM 



ccrnuum 
arrcctisetum 
semiglabrum 
suffbcatum 



FALCATULA falso-Trifolium 
LATHYRUS amphicarpus 
ORNITHOPUS heterophyllus 
ORNITHOPUS ebracteatus 
CYTISUS argcnteus 



125 

127 

130 

133 

135 

138 

141 

143 

156 

148 

150 

152 

155 

158 

160 

163 

166 

168 

170 



ORDO II. DISTYLIA. 



73 DIANTHUS Lusitanus 173 

ORDO III. TRISTYLIA. 

74 SILENE distachya 175 

75 SILENE scabriflora 177 

76 ARENARIA Conimbricensis 179 

ORDO V. PENTASTYLIA. 

77 SEDUM arenarium 131 



52 
53 
54 
55 
56 
57 
58 
59 
60 
61 
62 
63 
63 
64 
65 
66 
67 
68 
69 



70 



71 

72 
73 



74 



HHH 2 



216 1 N D EX 

CLASSIS XI. POLYANTHERIA. 

ORDO I. MONOSTYLIA. 

79 CISTUS laxus pag, 185 Tab. 75 

ORDO III. TRISTYLIA. 

80 EUPHORBIA ptericocca 187 76 
Hl HYPERICUM cilialum 189 77 

82 DELPHINIUM pentagi/?ium 192 78 

ORDO VI. POLYSTYLIA. 

83 RANUNCULUS bupleuroides 294 79 

84 GEUM biflorum 19(J 80 

85 CLEMATIS campanijiora 198 81 

CLASSIS XII. CRYPTANTHERIA. 

ORDO II. MUSCI. 

86 HYPNUM cincinnatum 200 82 

ORDO IV. FUNGI. 

87 HYDNUM fraceolens 202 82 



217 



INDEX ALPHABETICUS 



Plantarum cum Tabulis ad ipsas attinentibus hoc Tom. I. 

contentaram. 



ALLIUM magicum pag. 110 Tab. 47 & 48 

ANCHUSA nigrkans 51 (Add. 205) 23 

ANTHEMIS fuscata 61 (Add. 206) 28 

ANTHEMIS repanda 59 (Add. 206) 27 

ANTHERICUM planiMium 103 44 

ANTHOXANTHUM amdrum 11 4 

AINTIRRHINUM Lusitanicwm 34 15 

ARENARIA Conimbriccnsis 179 73 

ASPERULA repens 23 (Add. 204) 10 

ASTER Lusitanus 63 29 

ASTRAGALUS ct/mbiformis 143 59 

ASTRAGALUS hypoglottis 145 60 

BRASSICA sabularia 97 43 

CAMPANULA Loeflinaii 41 18 

CAMPANULA primulafotia 43 19 & 20 

CENTAUREA uliginosa 65 (Add. 206) 30 

CENTAUREA Tagana 69 (Add. 207) 32 

CISTUS laxus 185 75 

CLEMATIS campaniflora 198 81 

COCHLEARIA pusilla 100 (Add. 208) 21 

COLCHICUM bulbocodioides 119 50 

CREPIS intybacea 57 26 

CYNOGLOSSUM Lusitanicum 53 (Add. 206) 24 

CYTINUS liypocistis 122 (Add. 208) 51 

CYTISUS argenteus 170 69 

DAUCUS meifotius 82 36 

DELPHINIUM pentagynum 192 78 

DIANTHUS Lusitanus 173 70 

ERYNGIUM corniculatum 87 38 

EUPHORBIA ptericocca 187 76 

FALCATULA fulso-Trifolium 160 65 

GENISTA triacantha 130 54 

GENISTA /ii/ra/a 133 55 

GENTIANA chheodes 45 21 

GEUM bifiorum 196 80 

HIPPIA stolonifera 72 (Add. 207) 73 

HYACINTHUS cernuus 115 49 

HYDNUM fraceolens 202 82 

HYPERICUM cjViatan» 189 77 

HYPNUM cincinnatum 200 82 

HYPOCHiERIS adscendens 55 25 

ILLECEBRUM ry,„o«n» 47 22 

ILLECEBRUM echinatwn 49 22 

m 



218 I N D EX 

LASERPITIUM thapsiefarmepzs. 77 (Add. 208) Tab. 34 

LATHYRUS amphkarpus 163 06 

LINUM setaceum 93 41 

LOTUS Conimbriccnsis 127 53 

LYCHNIS Itsta 183 74 

MYAGRUM iberioides 95 42 

(ENANTHE apiifolia 74 (Add. 207) 33 

ONONIS Qfilumnce 135 50 

ONONIS Cintrana 138 57 

ONONTS arlhrojwdia 141 58 

OPHRYS /«<ea 3 

OPHRYS scoiopax 8 (Add. 203) 3 

ORNITHOGALUM arabicum 105 45 

ORNTTHOGALUM nanum 108 46 

ORNITHOPUS ebracteatus 168 68 

ORNITHOPUS hctcrophyllus 166 67 

PANICUM arenarium 15 6 

PASPALUM strictum 13 5 

PHELIPvEA Hnetoria 36 16 

PIMPINLLLA bubonoidcs 80 (Add. 208) 35 

PINGUICULA Lusitanica 1 (Add. 203) 1 

RANUNCULUS bupleuroides 194 79 

RHINANTHUS Beraedfor 32 14 

SALVIA sclareoides 3 (Add. 203) 2 

SCILLA p«m«/o 113 46 

SEDUM arenarium 181 1 

SERRATULA conifera 67 31 . 

SESELI pusillum 89 39 

SILENE distachya 175 71 

SILENE scabriflora 177 72 

SISON sylvaticum 85 37 

STIPA arenaria 18 7 & 8 

STIPA *or^7is 20 9 

THYMUS cespititius 26 (Add. 205) 11 

THYMUS Crelicus 27 (Add. 205) 12 

THYMUS micranthns 30 (Add. 205) 13 

TORDYLIUM peregrimim 91 (Add. 208) 40 

TRIFOLIUM semiglabrum 155 63 

TRIFOLIUM suffocatum 158 64 

TRIFOLIUM isihmocarpum 148 61 

TRIFOLIUM ccrnuum 150 62 

TRIFOLIUM arrectisetum 152 63 

VICIA laxifiora 125 52 

VIOLA Lusitanica 39 17 



219 
EXPLICATIO TABULARUM 

HUJUS TOMI I. 

Tab. I. 
PINGUICULA Lusitanica pag. 1. 

Fig. I. Planta cum foliis radicalibus, tribusque scapis, quorum duo florentes, ter- 
tius ver6 altior fructifer, ad naturam expressis ; (A) folia duo radicalia primaria, radix- 
que ; (a) calyx; (b) corolla, ejusdemque laciniae patulae antice visae; (c) eadem cum 
calycis laciniis nonnullis transverse visa; (d) eadem verticaliter scissa et aperta cum 
nectario in duas partes diviso; (e) pistillum cum scapi parte terminali pedunculiformi ; 
(f) capsula clausa; (g) capsula semibivalvis aperta cum receptaculo subgloboso; (h) 
semina. 

SEDUM arenarium pag. 181. 

Fig. II. Planta cum foliis, ramis et floribus magnitudine naturali (A) ramulus, seu 
cyma bifida ; (a) flos apertus, cum antheris et pistillo, antice visus ; (b) calyx cuni 
corolla postice visus; (c) calyx cum germinibus quinque; (d) eadem calycenuda; (e) 
calyx cum capsulis quinque patentibus; (f) una ex capsulis seorsim visa; (g) semina. 

Tab. II. 

SALVIA sclareoides pag. 3. 

* 

Fig. I. Plantae folia radicalia, et caulis dissectus; Fig. II. pars caulis suprema flo- 
rens; (a) bractese cum involucro quadriseto; (b) flos separatus; (c) calyx; (d) idem 
longitudinaliter bipartitus, ut ejus labia et pistillum videantur; (e) corolla; (f) Iabium 
corollae lnferius cum staminibus fertilibus et sterilibus; (g) stamina duo fertilia gib- 
bosse fauci corollae inserta; (h) unum ex his seorsim visum ; (i) semina. 

Tab. III. 
OPHRYS lutea pag. G. 

Fig. I. Planta magnitudine naturali ; (a) corolla cum nectario; (b) nectarii labium 
inferius postice visum ; (c) pistillum cum antheris; (d) capsula; (e) eadem transver- 
se secta. 

OPIIRYS scolopa.v pag.^. 

Fig. II. Planta magnitudine naturali; (a) corolla cuin nectario ; (b) nectarii la- 
bium inferius posticc visum ; (c) pistillum cum antheris ; (d) cnpsula, 



iii 2 



220 

Tab. IV. 
ANTHOXANTHUM amarum pag. 11. 

(A) Radix in nodos bulbiformes crassescens ; (B) culmi foliis vaginati ; (C) pa- 
jiicula spiciforniis; (a) flos separatus ; (b) gluma calycina; (c) gluma corollina (niale 
p:\ulo brevior a pictore expressa) cum antheris et pistillo; (d) nectarium cum eisdem . 
(e) nectarium lente vifcrea auctum ; (f) gluma corollina semen laxc involvens; (g) se- 
men. 

Tab. V. 
PASPALUM slriclum pag. 13. 

(AA) Yiticutae radicis repentes ; (BB) culmi vaginis tecti ; (C) spicae terminales ; 
(D) spicae tres terminales; (E) rachis cuni duobus flosculis, antice planiuscula; (F) ea. 
deirj postice triangularis ; (a) flosculus separatus ; (b) calyx biglumis; (c) gluma corol- 
lina, sed male calyce paulo brevior a pictore expressa; (d) stamina cum pistillo; (e) 
semen. 

Tab. VI. 

PANICUM arenarium pag. 10. 

Fig. I. Radices repentes et culmi foliis vaginati. Fig. 2. panicula ; (a) gluma bi- 
flora; (A) eadem lente aucta ; (b) nectarium, staniina, et pistillum flosculi herniaphro- 
diti; (B) eadem lente aucta; (c) nectarium et stamina flosculi masculi; (C) eadem 
lente paulo aucta ; (e d) semina. 

* 
Tab. VII. 

STIPA drenaria (A) pag. 18. 

(A) Folia radicalia et intima culmi ; (B) panicula; (a, b) folia radicalia variaj la- 
titudinis, cum eorumdem vaginis et ligulis, transversim secta. 

Tab. VIII. 
STIPA arenaria (B) pag. 18. 

(A) Pars paniculae magnitudine naturali ; (a) flosculus, seu spicula, in anthesi; (b) 
una ex valvulis glumae calycinae; (c) corolla bivalvis cum stigmatibus e latere reflexe 
cxertis; (d) stamina, styli et stigmata; (e) germen cum stylis et stigmatibus ; (f) ne- 
ctarium tripartitum ; (F) idem lente auctum; (g) semen corolla arcte involutum, arista- 
que articulata terminatuin. 

Tab. IX. 

STIPA iortilis pag. 20. 

(AA) PaniculiE spiciformes; (B) panicula siccata spiraliter contorta; (a) flosculus, 
seu bpicula, in anthesij (b) gluma calycina; fe) corolla cum staminibus, stylis et stig- 



221 

matibus; (d) nectarium, stamina et pistillum ; (e) semen arista articulati, tortili flexuo. 
saque, tenuinatum ; (f) semen absque arista, corolla arcte involutum, stipitique villoso 
impositum. 

Tab. X. 

ASPERULA repens pag. 2$ 

(a) Involucrum universale cyrnae ; (b) corolla longitudinaliter scissa , ut anthera; 
conspiciantur ; (c) pistillum; (d) fructus dicoccus magnitudine naturali; (D) idem 
lente auctus ; (e) semina duo transversim secta ; (E) eadem lente aucta. 

Tab. XI. 
THYMUS cespititius pag. 2G. 

Fig. I- Planta ad naturam expressa. Fig. II. ramulus floiibus capitatis terminatus; 
(a) flos cum pedicello, bracteis minimis, et folio vicino; (b) corolla cum staminibus . 
(c) pistillum; (d) calyx cum bracteis minimis ad pedicellumj (e) calyx longitudinali- 
ter scissus, ut villi faucjs conspiciantur; (f) semina. 

Tab. XII. 
THYMUS Creticus pag. 27. 

(A) Radix (BB) pars ima caulis ramosa, seu ramoso-cespitosa ; (a) folium ; (bb) 
bracteae; (c) flos; (d) calyx; (f) ejusdem labium inferius separatum ; (g) corolla cum 
staminibus , stylo et stigmate ; (h) calycis labiuni superius separatum ; (i) pistillum ; 
(l) semina. 

Tab. XIII. 

THYMUS micranlhus pag. 30. 

(A) Planta ad naturam expressa; (a) pedunculi triflori cum involudo ad pedicel- 
los ; (b) flos, ubi corolla calyce paulo longior est, ciuod saepius observavi ; (c) calyx na- 
turali magnitudine ; (d) idem lente auctus; (e) corolla; (f) ejusdem labium superius 
ab inferiori separatum ; (g) idem lente auctum , cum staminibus et stylo ; (h) pistil- 
lum ; ( i) semina. 

Tab. XIV. 
RHINANTHUS versicofar pag. 32. 

(a) Flos cum bractea ; (b) calyx ; (c) stamina corollse tubi dissecti frustulo in- 
serta ; (d) pistillum ; (e) calyx fructifer ; (f) capsula calycenuda; (g) eadem aperta» 
(h) semina. 

Tab. XV. 
ANTIRRHINUM Lusilanicum pag. 34. 

Fig. I. Caules et folia; Fig. II. racemus terminalis; (a) flosj (b) calyx ; (c) co- 
rolla; frustulum cum stamiuibus; (d) pistillumj (e) calyx fructifer cum capsula matu- 

KKK 



222 

ra, nec tamfin dehiscenti ; (f) idem et capsula immatura emarginata; (g) eadem ver- 
ticaliter fissa cum aeminum receptaculo oblongo fungoso ; ( h ) stmina. 

Tab. XVI. 

PHELIP.A;A tinctoria pag. .30. 

F'tg. I. Radix et ima scapi pars. Fig. II. suprema scapi pars cum spica inferne 
florenti; (a) bracteae tres, quarura aliamaior; [b) fios cuin duabus bracteis minoribus ; 
(c) calyx ; (d) idem longitudinaliter scissus et lateraliter apeitus ; (e) corolla; (/) ea- 
dem longitudinaliter fissa, et lateraliter aperta, cum staminibua ipsi ad hoerentibus; \g) 
pistillum; (h) capsula ; (i) eadem transversim secta ; (/) eadem aperta cum semini- 
nibus receptaculo fungoso affixis; (m) semina ; (n) eadem lente aucta. 

Tab. XVII. 
VIOLA Lusitana pag. 39. 

(d) Flos cum pedunculo et bracteis ; (b) antherx receptacujo insertae; (c) ipsee seor- 
sim explicatae; (d) piatillum ; (e) capsula cum calycis duobus foliolis; (/) eadem 
aperta; (g) semina. 

Tab. XVIII. 

CAMPANULA Loefiingii pag. 41. 

(«) Antherae cum stylo, calyce absciso ; (b) pistillum cum calyce supero ; (c) cap- 
sula calyce coronata persistenti ; (d) eadem transversim secta; (e) semina ; (/) eadem 
lente aucta. 

Tab. XIX. 

CAMPANULA primulcefolia pag. 43. 

Fig. I. Folia radicalia, et pars inferior caulis siraul cuin infimis caulinis foliis. 

Tab. XX. 
CAMPANULA primulafolia pag. 43. 

Fi". II. Pars suprema caulis cum floribus; (A) calyx separatus; (bb) folia floraha ; 
(c) pedicellus; (d) frustulum caulis dissectum; (B) corolla separata, apeita, postice 
visa; (C) antherae ante pollinis ejaculationem pistillo longiores; (D) antbera tilamento 
brevi, nectariique squamce imposita ; (E) pistiltum et nectarium cum antheiis emarci- 
dis ; (F) capsula calyce coronata. 

Tab. XXI. 

GENTIANA chloeodes pag. 45. 

Fig. I. Planta magnitudine naturali ; (a) folium; (b) calyx; (c) corolla; (d) eadem 



223 

longitudinaliter seissa, ut antherae eoraspieiantur; (c) pistillum; (/) capsula; (g) eadem 
aperta; (i) semioa; (h) unum ex his leute a,uctum. 

COCHLEARIA jmssilla pag. 100. 

Fig. II. Planta acaulis. Fig. III. eadem caulescens. (a) calyx ; (b) corolla cum sta- 
minibus et pistillo; (c) petalum ; (d) silicula; (e) ejusdem valvulse; (f) dissepimen- 
tum; (g) semina. 

Tab. XXII. 

ILLECEBRUM echinatum pag. 49. 

Fig. I. Planta ad naturam expressa. (A) ramulus cum foliis et stipulis: (B) folium 
separatum cum duabus stipulis; (a) calyx clausus lente auctus, cum bracteis ad pedi- 
cellum; (b) ceilyx naturali magnitudine apertus; (c) idem cuiu stamiuibus et pistillo 
lente auetus ; (d) pistillum; (c) idem lente auctum ; (f) capsula ; (g) eadem lente 
aucta; (h) seuien; (i) idem leute auctum. 

ILLECEBRUiVI eymosum pag. 47. 

Fig. II. Planta naturali magnitudine; (a) folium supeme visum cum stipulis ; (b) 
idem cum ipsis postice visum ; (c) cyma; (d) calyx semiclausus lente auctus ; (e) idein 
apertus eum staminibus et pistillo, leute auctus; (f) capsula; (g) eadem aucta; (h) 
semen; (i) idem leute auctum. 

Tab. XXIII. 
ANCHUSA nigricans pag. 51. 

(A) Plnntse ramus duobus racemis, apice floriferis inferne frcictiferis, terminatus- 
(a) flos cum folio riorali; (b) corolla; (c) eadem longitudinaliter scissa et extensa, ut 
antherae conspiciantur j (d) pisuljum; (e) calyx fructifer scissus, transverse sectus, et 
extensus; (f) ejusdcm fundus , seu seminum receptaculum commune, quatuor foveolia 
mininiis exaratus; (g) semen ; (h) idem inversum. 

Tub. XXIV. 
CYNOGLOSSUM Lusitanicum pag. 53. 

(A) Caules et foiia. (BB) racemi terminales; (a) racemi opex uno cuni flore aper- 
to; (b) calyx ; (cj corolla e latere scissa et extensa, ut antherae et squamulag conspi- 
ciantur; (d) pistillum; (e) calyx tuin seminibus; (f) semeu antice visum ; (F) idem 
lente auctum ; (g) semen postice visum ; (G) idem lente auctum. 

Tab. XXV. 
HYPOCHtERIS adscendens pag. 55. 

(A) Folia radicalia. (BB) scapi ; (aa) flores; (b) flosculus ligulatus hermaphrodi- 

KKK 2 



224 

tus, insiroul cum palea receptaculi ; (c) calyx persistens cum receptacnlo paleis nnda- 
to; (d) semen disci pappo stipitato; (e) semen radii pappo sessili. 

Tab. XXVI. 

CREPIS intybacea pag. 57. 

(a) Flosculus ligulatus hermaphroditus ; (b) semen pappo stipitato; (c) calyx per- 
sistens cum receptaculo nudo. 

Tub. XXVII. 
ANTHEMIS repanda pag. 59. 

(a) Flos terminalis ; (b) calyx postice visus , et idem antice visus, ad tabulae an- 
gulum dextrum inferum , aperte persistens cum receptaculo paleis nudato; (c) floscu- 
lus ligulatus radii ; (d) flosculus disci cum palea aristata; (e) semen radii squamis tri- 
bus quatuorve corouatum; (f) semen disci apice nudo; (g) idem lente auctum ; (h) 
semen disci interdum membrana denticulata coronatum; (i) idem lente auctum; (I) 
semen radii incurvum, membrana longa, ad basin tubulosa, apice denticulata, interdum 
coronatum. 

Tab. XXVIII. 

ANTHEMIS fuscata pag. 61. 

(a) Flos postice visus; (b) flosculus radii ligulatus; (c) flosculus disci tubulosus, 
cum palea ; (d) receptaculum longitudinaliter tissum, et dimidium calycis cum nounul- 
lis semimbus; (e) paleasf; (/) semina. 

Tab. XXIX. 

ASTER Lusitanus pag. 63. 

Fie. I. Planta cum caule simplice; Fig. II. eadem caule simplicissimo; (a) floscu- 
lus ligulatus radii; (7>) flosculus tubulosus disei; (c) semen pappo sessili. 

Tab. XXX. 

CENTAUREA tdiginosa pag. 65. 

Fi". I. Pars ima plantae. Fig. II. Pars caulis terminalis ( a ) flos; (b) dimidium 
calycis longitudinaliter partiti ; (c) squaraa inferior calycis ; (d) squama ipsius supe- 
rior; (e) tlosculus radii ; (/) flosculus disci ; (g) semen pappo setoso ; (h) seta lente 
aucta. 

Tab. XXXI. 
SERRATULA conifera pag. 67. 
(A) Pars ima plantac. (B) flos caulem terminans; (ab) calycis squamse extenores; 



225 

(c d) ejusdem squamae interiores, stiperiores, supremaeque; (e) flos culus disci; (f) se« 
men pappo sessili ; (g) pappi radii dentato-subplumosi, lente aucti ; (h) receptaculum 
punctatum. 

Tab. XXXII. 
CENTAUREA Tagana pag. 69. 

Fig. I. Pars caulis suprema cum floribus et foliis superioribus ; (A) folium radica- 
le, ad medium transversc sectum ; (B) alterum ex inferioribus caulis ; (fig. 2.) dinii- 
dium rloris longitudinaliter secti , ut receptaculum setosum subpunctatumque conspi- 
ciatur ; (tig. 3.) flosculus disci hermaphroditus ; (tig. 4.) flosculus masculus ad radium 
(fig. 5.) flosculus radii neuter; (fig. 6.) semen pappo subplumoso coronatum. 

Tab. XXXIII. 



(ENANTHE apiifolia pag. 74. 



Fig. I. folium infimum caulis; (fig. 2.) frustulum , s. pinnula, unius folii radicalis 
cum foliolis ovatis, quibus planta nonuunquam variat ; (fig. 3.) pars suprema caulis 
florigera; (a) umbella partialis florens ; (b) ejusdem involucellum cum rloribus nonnul- 
lis pdst anthesin; (c) corolla; (d) eadem aucta; (e) pistillum ; (/) idem auctum ; (/A 
fructus; ( g ) semina. 

Tab. XXXIV. 
LASERPITIUM thapsiaforme pag. 77. 

Fig. I. Pars suprema caulis cum umbella primaria ; (AB) rami duo, qui etiam 
umbelliferi, caule et umbella primaria longiores; huc, deficiente spatio, secti; (fio-. o.) 
pinnulae frustulum ex uno folio radicali discerptum ; (fig. 3.) fructus alis cintus. 

Tab. XXXV. 
PIMPINELLA bubonoides pag. 80. 

(o) FloS ad natnram expressus; (A) idem lente auctus; (b) fructus; (B) idem 
lente auctus; (c) semen transverse seetum; (C) idem lente auctura. 

Tab. XXXVI. 
DAUCUS meifolius pag. 82. 

Fig. I. Pars ima plantae; (fig. 2.) pars suprema caulis cum umbella primaria; (fig, 
3.) flos magnitndine naturali; (fig. 4.) idem lente auctus; (fig. 5.) fructus. 



LLt, 



226 

Tab. XX XVII. 
SISON Mvaticum pag. 85. 

Tig. I. Folium radicale; (fig. 2.) pars suprema caulis cum umbella primaria et 
alia secundaria; (a) flos; (b) fructus; (c) idem transverse sectus; (d) semina. 

Tab. XXXVIII. 

ERYNGIUM eorniculalum pag, 87. 

(AA) Folia radicalia; (BBB) eapitula foliolo spinoso tetminata; (a) flos cum pa- 
]ea ad ejus latus; (b) idem insirnql cuin pnlea auctus; (c) corolla cum statnin:bus ; 
(d) eadein aucta ; (c) petalum ; (f) idem auctum ; (gi) semina calycis foliolis coro- 
nata ; (h l) eadeni lente aucta. 

Tab. XXXIX. 
SESELI pusillum pag. 89. 

(A) Involucrum partiale; (B) irlem lente aurtnin ; (a) corolla ; (b) eadem aueta: 
(c) pistillum ; (d) idem auctum ; (e) fructus ; (f) idem auctus; (g) semen postice, 
seu dorso, visura; (h) idem auctum; (i) seraen antice, seu ventre, visuin; (l) idem 
auctuiu ; (m) idem transverse sectum, et lente visum. 

Tab. XL. 
TORDYLIUM peregrinum pag. 91. 

(a) Flos; (b) idem lente auctus; (c) corolla aucta; (d) petalum; (c) pistillum 
lente auctum ; (f) fructus; (g) semina; (h) fructus ttansverse sectus, et iente valde 
auclus. 

Tab. XLI. 

LINUM mhiccum pag. 93. 

Fis- I. Caules tres ex eadem radice , intcrmedio vegetiori ; (fig-. 2.) p.nntcula c.iulis 
intermedii; (a) iblia caulitta; (b) folia ramea ; (c) pefcala duo; (d) stamina ctrca gar-< 
men ; (e) pistillum ; (f) capsula. 

Tab. XLII. 
MYAGRUM ibcrioichs pag. 95. 

(ct) Calyx ; (b) idem et corolla; (r) uninyi ex duobus petalis maioiibns; ( d > 
aliud ex duobus minoribus; (e) stainina ; (f) pistillum ; (g) silicula ; ( /i ) semen. 



227 

Tab. XLIII. 
BRASSICA sabitlaria pag. 07. 

Fig. I. Folia radicalia, et pars inferior caulis ; (fig. 2.) ejusdem pars suprerha flo- 
rens; (fig. 3.) eadem fructifera; (a) calyx; ^ flos ; fc) petalnm ; fi/j stamina; f*j pis. 
tillum; (f) silicula transverse secta; (g) eadem aperta cum valvis et dissepimento ; 

(h) semina. 

Tab. XLIV. 
ANTHERICUM planifolium pag. 103. 

Fig. I. Radix, folia radicalia et scapi pars infima ; (fig. 2.) pars extrema scapi ra- 
mosa, florensque; (a) unum ex petalis exteinis interdum obovato-lanceolatum ; (b) aliud 
ex internis; (c) stamen ; (d) pistillum; (e) capsula; (f) eadem aperta; (g) eadem 
transverse secta; (h) semina. 

Tab. XLV. 
ORNITHOGALUM arabicum pag. 10o. 

(A) Bulbus cum bulbulis ejusdem basi adnatis, et pars infima plantae ; (B) pars 
terminalis scapi cum floribus; (a) stamiua et pistillum; (b) pistillum separatum ; (c) 
capsula apertu; (d) semina. 

Tab. XLVI. 
ORMTHOGALUM nanitm pag. 10& 

Fig. I. Planta naturali magnitudine; (a) bractea; (b) flos: (c) stamina cum pis- 
tillo ; (d) pistillum separatum ; (e) capsula; (f) eadem transverse secta; (g) semjna. 

SCILLA pumila pag. 113. 

Fig. II. Planta naturali magnitudine; (a) stamina cum pistillo; (b) pistillum se= 
paratum ; (c) capsula deliiscens ; (d) eadem transversim secta; (e) semina. 

Tab. XLVIL 

ALLIUM magicum (A) pag. 110. 

Plantae Bulbus, folia radicalia, et pars ima scapi ; (A) folium centrale lineare bni- 
biferura ; (B) bulbulus rn apice ejusdem. 

Tab. XLVIII. 
ALLIUM magicum (B) pag. fibidcm.J 

Fig. I. Pars suprcma scapi cum umbella ejusque spatha; (fig. 2.) bulbus, tunici» 

IXL 2 



228 

siccis infeme sectis, atque infima veteris scapi sicci parte ad latus servata ; (fig. 3.) 
idem transverse sectus; (fig. 4.) folium radicale apice erosum, ibique interduin bulbi- 
gerum; (a) bulbulus ex lacinia folii penrlens ; (b) idem separatus ; (cj flos cum ipsius 
pedunculo; (d) pistillum ; (e) capsula transversc secta; (f) semina; 

Tab. \LLX. 

HYACINTHUS cernuus pag. 115. 

Fig. I. Bulbus, folia radicalia, ct pars ima scapi ; (fig. 2.) bulbus separatus cum 
bulbulo, qui ex ipsius basi quandoque oblique protiuditur ; (fig. 3.) pars superior scapi 
florens; (fig. 4.) bracteae , quarUm alia longior ; (j) corolla patentissime ex industria 
aperta picta, ut ipsius petala, stamina et pistilluro conspiciantur ; ( o' ) stamina, quorum 
alterum longius; (7) pistillum; (8)capsula; (9) eadem transverse secta; (1°) semina. 

Tab. L. 
COLCHICUM bulbocodioidcs pag. 119. 

Fig. 1. Planta in anthesi ad naturam expressa; (a) tunicae siccae bulbum spatham- 
que tegentes; (bj spatha; (cj petalorum lamiuae spatha exertoe. 

Fig. 2. Bulbus cum spatha tunicis siccis nudutus; (a) tuberculum unguiculiforme 
veteris bulbi; (b) vetus bulbus ; (c) bulbulus novus sub spatha, cum suo novo tuber- 
culo unguiculifoimi ; (d) spathse pars infima. 

Fig. 3. Floris partes et aliae sub ipso; (a) tuberculum veteris et aliud novi bulbi ; 
(b) vetus bulbus trausverse sectns ; (ccc) folia cauliculo affixa, h'ic spatha, intra quam 
sub terra latitant, nudata et patentia picta ; (dd) petala, quibus stamiua adhaerent ; (e) 
pistillum. 

Fig. 4. Pistillum et aliae partes sub ipso ; (d) bulbulus novus tuberculo novo im- 
positus, ad veteris latus ; (b) cauliculus medio nodosus ; (c) pistilli germina tria ; (d) 
sfyli ; (ej stigmata. 

Fig. 5. Planta in fructus maturitate ; (a) bulbus latere convexo visus , cum cica- 
tricula prope tuberculum, ubi vetus bulbus adfuerebat, et cum fossula, ubi caulis ima 
pars sedebat, sub apice notatus ; (bj bulbus latere canaliculato visus cum genima flo- 
rali in basi ; (cc) capsulae tres terminales; (d) semina. 

Tab. tt 
CYTINUS lujpocisiis pag. 122. 

(A) Speciei individua duo in anthesi, cum tertio (B) germinanti, radici Cisti sal- 
vifolii parasitice adhaesa; (C) frustulum scapi squamis fere nudatum ; («) flos mascu- 
lus cum catyce diphyllo, et squaina ad basiu ; (i) corolla, laciniis limbi transverse se- 
ctis, ut tubuli et columella antherifera conspiciautur ; (c) eadem, columella antherifera 
verticaliter fissa; (d) eadem, columella cylindrica antherifera transverse sectii , ut qua- 
tuor tubuli cum suis dissepimentis clareant; (e) eadem longitudinaliter secta, ut glan- 
dula lunulata inferne columellaE centrali affixa manifestetur; (/) antherae in seriem la- 
teralem, ut supputentur, explicatae; ("■) flos faemineus cum calyee et squama, ut iu 
masculo; (6) corolla, limbo trausverse sccto, ut tubuli cum stylo et stigmate perspi- 



229 

cue pateant; (i) eadem , stylo transversim secto; ut quatuor tubuli cum dissepimentis 
perspiciantur; (/) eadem , tubulo uno longitudinaliter aperto , ut glundula columellae 
afiixa videatur; (7/1) capsula cum calyce, corolla, stylo , stigiuateque emarcidis; (h) 
eadem transverse secta; (0) semina; [p) eadem lente uucta. 

Tab. LII. 
VICIA laxijlora pag. 125. 

(aj Flos; (b) calyx; (c) idem longitudinaliter fissus; (dj corollae vexillum ; (eej 
alae; (f) earina ; (g) stamina ; (h) pistillum ; (i) legumeu; (l) idem apertum; (m) 
seminu. 

Tab. LLLL 
LOTUS Conimbricensis pag. 127. 

Fig. 1. Planta ad naturam expressa; (Fig. 2.) ramulus, ubi flos cum bracteis, et 
folium cum stipulis magnitudine naturali, qua saepe occurrunt, depinguntur ; (aj calyx; 
(b) corollae vexillum; (cj una ex alis; (dj carina; (e) stamina; (fj pistillum; (gj 
legumen ; ( h) seinifla. 

Tab. LIV. 
GENISTA iriacantha pag. 130. 

(A) Ramnlus cum flore; (aj calyx; (bj corollae vexillum ; (ccj alae; (dj cari- 
na; (e) ejusdem laminae bipartibiles , seu quasi duo petala; (fj stamina; (gj pistil- 
lum ; (hj legumen ; (i) idem apertum ; (Ij semina. 

Tab. LV. 
GENISTA falcala pag. 133. 

(aj Flos; (b) calyx ; (c) idem cum labio infero productiori, ut interdum oc- 
currit (d) calyx cum staminibus et pistillo ; (e) pistillum seorsim visum ; (f) corol- 
lae vexillum ; (g) una ex alis : (h) carina; (ij legumen ; (IJ idem apertum; (mj se- 
mina. 

Tab. LVL. 
ONONIS Colnmncc pag. 135: 

Fig. 1. Radix cum caulibus tribus ; (fig. 2. et 3.) ramuli cum flore uno aperto ; (aa) 
folium ex ternatis inferioribus , cum stipulis ; (bb) folium simplex ex supremis, cum 
stipulis; (tig. 4.) calvx; ( lig. 5.) alce cum carina corollae; (fig. 7.) ejusdem vexillum; 
(cc) legumen calyce patulo cinctum; fdd) idem separatum ; (c) idem apertum ; (fj 
semina lente parum aucta. 



MMM 






230 

Tab. LVII. 
ONONIS Cintrana pag. 138. 

TFig. 1. Radix; (fig. 2.) caules caespitosi cum primario, ejusque ramis, florentes; (a) 
folium ex superioribus nira stipults; (b) flos e latere visus ; (c) idem antice visus; (d) 
calyx ; (e) corollne vexiilum ; (ff) alse ; (g) carina; (h) stamina; (i) pistillum ; (l) 
kgumen cajyce pendulo tectum ; (m) legnmen separatum ; (n) semina. 

Tab. LVIII. 

ONONIS arthropodia pag. 141. 

(A) Ramulus cum flore aperto ; (B) flos mox post antliesin ; (a) calyx in anthesi; 
(h) corollae vexillum ; (cc) alae ; (d) earina ; (e) staiuiua cum pistitlo; (f) pistil- 
lum separatum ; (g) legumen ; (h) idein upertum ; (i) semina. 

Tab. LIX. 
ASTRAGALUS cymbiformis pag. 143. 

(a) FIos; (b) calyx ; (c) idem eum bractea ei appropinquata ; (d) corollae vexil- 
lum ; (ee) alae; (f) carina ; (gg) stainina diadelpha; (h) pistilluru; (i) legumen; 
(l) idem apertum ; (m) semina. 

Tab. LX. 
ASTRAGALUS ht/poglotlis pag. 145. 

(a) Folium; (bbb) stipulx; (c) capitulum in anthesi ; (d) idem post anthesin ; 
Ye) flos; (f) corollae vexillum ; (gg) alae; (h) carina; (i) stamma ; (I) pistillum ; 
(m) capitulum in maturitate periecta; (n) legumen biloculaie; (o) idem biparti- 
tura ; (p) semina. 

Tab. LXL 
TRIFOLIUM i&thmocarpum pag. 148. 

Fig. ). Caules caespitosi fiorentes ; ( rtg. 2.) capitulum; (a) flos ; (b) calyx; (c) 
corolloe vexillum ; (d) aiae eum carina staminifero canali adhserentes; (e) canalis sta- 
miiium apertus; (f) stamen decimum seorsim visurti ; (g) pistillum ; ( h ) calyx cum 
corolla emarcida; (i) calyx legumen tegens ; (/) legumen calyce nudatum ; (m) se- 
mina. 

Tab. LXII. 

TRIFOLIUM cetnuum pag. 1-30. 

(a) Flos; (b) calyx; (c) corollae vexillum; (d) idem simul cum alis et carina 
atque staminum canali paulo aucto ; (e) staniinum canalis apertus seorsim visus ; (f) 
stamen decimum seorsim visum; (g) pibtillum ; ( h ) calyx cum corolla emarcida et 
legumine; (i) semina. 



231 

Tab. LXIII. 
TRIFOLIUM arreclisetum pag. 152. 

Fig. I. Planta ad naturam expressa; (a) flos; (b) calyx longitudinaliter scissus; 

(c) corolla clausa , qua saepissime occurrit; (d) alae et carina [hic bipartita] canuli 
staminum adhaesx; (D) eaedem lente auctae; (e) vexilluro, alae et carina; (f) stamina 
diadelpha; (g) pistillura; (h) calycis aperti frustulura cum legumine; (i) semen. 

TRIFOLIUM semiglabrum pag. 155. 

Fig. 2. Plantae caulis florens. 

(a) Flos; (b) calyx longitudinaliter scissus et apertus; (c) corolla antice visa ; 

(d) ejusdem una ala et carina staminum canali adhaesae; (D) eaedem lente auctx ; (e) 
nlae et carina [hic bipartita] cuaa canah staminum ; (E) eaedem lente auctae ; (f) co- 
rollae vexillum ; (g) stamina diadelpha; (G) eadem aucta; (h) pistilium; (Ii) idem 
auctum; (i) legumen transverse sectura ; (/) semen. 

Tab. LXIV. 

TRIFOLIUM suffocatum pag. 158. 

Fig. !. Caules florentes; (6g. 2.) folia; (o) calyx; (b) idem auctus; (c) corollae 
vexillum; (d) idem lente auctum; (e) corollae alae cum carina canali staminum ad- 
haesae; (/) eaedem valde auctae et apertae, insimul cum staminibus diadelphisj (g) 
pistillum; (h) idem auctum; ( i) legumen; ( /) semina. 

Tab. LXV. 
F ALCATU LA falso-Trifolium pag. 160. 

(a") Capitulum triflorum in anthesi ; (6) flos; (c) calyx ; (d) corollae vexillum 
conduplicatum ; (e) alae et carina stamiuum canali adhaesae ; (fg ) stamina diadelpba; 
(A) pistilluin; (i) capitulum; in fructiis maturitate; (/) legumen falcatum octosper- 
mura; (m) semina. 

Tab. LXVI. 
LATHYRUS amphicarpos pag. 163. 

(AA) Flores sub terra latitantes; (BBB) legumina sub terra matnrescentia; («) 
flos subterraneus ; ( b ) ejusdem calyx ; (c) ejusdem corolla omnino clausa, ut semper 
occurrit; (d) stamina omnia decem coalita; (e) pistillum ; (f) legumen subterraneum 
apertum; (g) ejusdem semen; (h) flos caulinus; (i) idem a caule separatus; (/) 
ejusdem calyx ; (m) corollae ejus vexillum ; (») carina; (oo) alae ; ( p ) stamina diadel- 
pha; (q) pistillum 3 (r) legumen ; (s) semina. 



MMM 2 



232 

Tab. LXVII. 
ORNITHOPUS heterophyllus. pag. IGG. 

(a) Calyx; (b) idem longitudinaliter fissus et apertus; (c) calyx siniul cum co- 
rollaj (d) corollae vexijlom; (ee) alae; (/) carina; (g) stamina diadelpha; (h) pis- 

•tillum; («) legumina, seu louieuta ; (/) uniuscujusqiie articuli seinen. 

Tab. LXVIII. 

ORNITHOPUS ebracteatus pag. 108. 

(A) Plnuta ad naturam expressa, cum floribus et fructibus-; (BB) eapitulum tri- 
fiorum ; (CC) legumina, seu louienta; (a) ealyx cuni squamulis ad basin ; (b) idem 
cuiii corolla; ( r ) corollae carina ; (dd) alae; (e) vexillum ; (/) stamina diadelpha; 
'{g) pistillum; (A) seruen cujuslibet articuli. 

Tab. LXIX. 

■CYTISUS argenteus pag. 170. 

Fi". 1. Plauta naturali magnitudine; (fig. 2.) pedunculus terminalis biflorus; 
(a) fios inapertiis cum bracteis tribus; (b) corollae vexillura; (c) a.\x ; (d) caiina; 
(•c) starnina diadelpha; (/) pistillum ; (g) legumen ; ( h ) sernina. 

Tab. LXX. 

DIANTHUS Lnsitanus pag. 173. 

(a) Calyx cum squamis in basi ; (b) idem longitudinaliter scissus et apertus ; (<■) 
DDUiu ex quinque petalis; (d) stamina cum pistillo; (r) capsula ; (/) seniiua. 

Tab. LXXI. 

SILENE distachya pag. 175. 

Fis. 1. Pars inferior plantse; (tig. 2.) pars illius suprema, dicbotomo-racemosa; (n) 
calyx longitudinaliter lissus et apertus; (6) corolla; (c) stamina cum pistillo ; (<f) 
capsula apice sexdentato; (c) eadem transverse secta; (/) semina. 

Tnb. LXXII. 
SILENE scabrifora png. 177. 

(A) Planta ad naluram expressa; («) calyx longitudinaliter scissus et apertus; (tV) 
unum ex quinque petalis corollee; (r) stamina rum pistillo; (d) capsula ore sexdcii- 
tato dehiscens; (t) e*dem traosverse =<cta; (/) seniiua. 



i-3 

Tab. LXXIH. 

ARENARIA Conunbriansis pog. 1?!». 

Fig. 1. Planta ad naturam expressa. 

(a) Calyx cum pistilloj (b) flos antico visus ; (c) petalum; (d) pistillum 
tum; (e) cup«ulu magnitudine naturali j (/) eadem lente auctaj (g-) eadcui auctu, et 
loi)t;itudinaliter scissa; (/») scrnina; l i ) eadeui leute aucta. 

HHTIA stoloniftra pag; 7:2. 

Fig. 2. e/ 3. Planta ad naturam expressn (a) calyx, et florum receptaculum com- 
mune; (6) flos feraincus; (c) floris masculi corolla, stylus, et stigma, absque ullo 
germinej (d) semen intus visumj (e) idem extra visum. 

Tab. LXXIV. 

LYCHNIS l(Fia pag. 183. 

(<i) Calyx ; (6) corolla ; (c) ipsius petalum unum; ((/) stamina cum pistillo. 
fje) pistillum seoisim visum; (/) calyx capsulam tegensj (g) capsula ore decemden- 
tato dehiseens; (/») eadem transverse seeta; (i) semina. 

Tab. LXXV. 
CISTUS laxus pag. 18*. 

(A) Ramus florens ; (<i) calvx clausus; (/») ejusdem foliolum ex tribus externis ; 
(c) ejusdem foliolum ex interuis; ( d ) calyx apertusj (e) corolla; (/) Btamina cunt 
pistillo; (jj) pistilluni seorsim visum; (/<) capsulaj (i) eadem aperta; (/) semina. 

Tab. LXXVI. 

EUPHORBIA ptericocra pag. 187. 

Fig. 1. Planta ad naturam expressaj (a) foliolum involucelli; (/») calyx cum co- 
rolla longitudiualiter fissus et apertus ; (c) corolla cum pistilli germine incluso; ( d ) 
eadem cum pistlllo penitus excluso et pedicellato; ( e ) pistillum seorsim visum; (/) 
capsula sexangula; (g) eadem lente aucta; ( /» ) eadem trans\ers<j sectaj (i) seminaj 
( / ) eadem valde auctu. 

Tub. LXXVIL 
HYPERICUM ciliutum pag. 189. 

J'/<'. 1. Pars infima caulis cum cauliculo sterili ad ejus latus; ( fig. J. ) pars supe- 
rior caulis florens ; ( aa ) bracteae ad baain «yrnarum; ( bb ) cyiua cuulein terminans; 
(cc) flores; (d) calyx; (e) ejusdem laciniu ; (/) stainina; Qg) unuiu e\ lii>, cujus 
anthera puncto notataj (/») putillumj (i) capsula. 

NNN 



234 

Tab. LXXVIII. 

DELPHINIUM pentagynum pag. 192. 

Fig. 1. Pars supreina caulis florens; ( Fig. 2.) foliura radicale; (A) petalum su- 
premutn, seu nectaiium extemum, vaginuns internum , cui stamina subjiciuotur; (C) 
nectarium internum , cui stamina cum pistillo subjecta suut ; nectarii interni toliola 
duo, ejus labium superius constituentia, postice cormformia; ( d ) foliola duo altera pe- 
taloidea, exigua, bifida , intra corollam staminibus approximata, et labium inferius in- 
terni nectarrii formantia; .( e ) stamina et pistillum ; (j/) capsulae. 

Tab. LXXIX. 

RANUiNCULUS bupleuroidcs pag. 194. 

(A) Pars caulis inferior cum radice et foliis radicalibus; (B) pars caulis supre- 
taa rlorens; (a) calyx cum Btaminibus; ( /> ) petalum cum nectano ad unguem ; (c) 
nectarium paulo auctum; (rf) pistilla capitata ; (c) semen. 

Tab. LXXX, 

GEUM bifiorum pag. 196. 

Fig. 1. Caules duo superne secti, cum foliis radicalibus, et radice; (fig. 2.) pars 
suprema caulium biflora ; (a) capitulum semiflum; (6) semen capituli pedictllo ad- 
haerens ; { c ) semina duo seorsttn vis». 

Tab. LXXXI. 

CLEMATIS campanijlora pag. 198. 

(a) Flos cum duobus foliis floralibus ; (6) petalum; (c) stamina cum pistillis; 
(d) pistilla plurima; ( e ) stamen ; (/) unum ex gerniinibus, seu pistiltis, cum stylo 
et stigmate; (g) seinmum capitulum ; ( /( ) semen separatum. 

Tab. LXXXII. 
HYPNUM cincinnatum pag. 200. 

(A) Surculus, seu caulis, inferne effoliatus, supernc- foliosus, florensque ; (B} 
ideiu cum ramulis arefactioue in cincinnos crispatis; (C) rainulus cum foliis valde 
auctis; (d, e) eadem seorsiin visa; (/) tlos raascnlus gemmiformis, lente auctus; (§■) 
flos fnemineus perichcetio, lente aucto, inclusus; (A) vagina cum filis stupaceis pedun- 
culum tloris fcemiuei cmgens; (i) ejusdem capsula, seu theca, aucta ; (/) calyptra 
inferne filis stupaceis obsita, superne operculo approximata; (»«) eadem, parum aucta, 
seorsim visa et filis stupaceis nudata; («) operculnm separatum ; (o, /i) perichcetium 
pedunculum cingens, lente auctum ; (g) capsula operculo nuda; (r) peiisto*na valde 
uuctum, cum dentibus octo in ejus semieirculo. 



235 

HYDNUM fraceolens pag. 202. 

Fig. 1. Fungus in tenera aetate ad naturam expressus, et sicuti tunc graminum vi« 
cinorum folia culmosque molli sua substantia vegetanti circumcingit et obyolvit, dei 
pictus. ( Fig. 2. ) idem emortuus et siccus. 



TINIS TOMI PRIMfc 



I 



E R R A T A i'H 













- .' 










• 


1 


P"g. 


lin. 












8 


15 






subcaulis 




lege 


sub caulis 


9 


17 






recondita 






reconditum 


ibid. 


18 






inserta 






insertum 


10 


ult. 






adpiscuntur 






adipiscuntur 


52 


vlt. 






valde 




saepe 


66 


24 






cadncis 






caducis 


69 


11 


et 12 


C. tnaius 






Centaurium vnaius 


72 


27 






nisi epidermis 


crassiuscula 




ni9i ut epidermis crassius- 










pro illa habeatur 




cula altera habeatur. 


74 


9 


et 


13 


apiifolio 






apii folio 


78 


18 


et 


19 


acuminissimif 






acuminatissimis. 


81 


27 






leviier 






leviter 


85 


10 






crassia 






crassior 


95 


9 






unciam 






uncias 


99 


22 






dimido 






dimidio 


104 


7 






unistrialis 






unistriatis 


ibid. 


17 






fassius 






fassus 


108 


ult. 






qumavjs 






quamvis 


115 


25 






pau-. 






pag. 5#3. 


117 


3 






RACEMU sante 




RACEMUS ante 


119 


13 






cornosus 






carnosus 


120 


29 






liucaris 






linearis 


130 


26 






corollo 






corolla 


135 


)5 






Jiurgane 






Brugane 


146 


20 






STAMIA 






STAMINA 


150 


9 






sesquiineam 






sesquilineam 


ibid. 


28 






corollo 






corollae 


170 


2 






67 






72 


179 


9 






ltneae 






lineae 


180 


17 






olivarom 






olivarura 


183 


12 






C. leeta 






L. lceta 


187 


7 






TITYMALUS 






TITHYMALUS 


188 


7 






subpetala 






subpeltata 


ibid. 


22 






corlaceo 






coriaceo 


ibid. 


30 






ilia 






illa 


194 


23 






Fores 






Flores 


200 


24 et ! 


25 


conlerta 






conferta 


20^ 


25 






protinctili 






pro tinctili 







! PniwunOTiLA UJMLumlca l Sedtdm arena.nwn 






d 





I 



.9 






• I 



V 



& 



// 



Tal»'/. 



\J 




%. ?. 



,^ 




■•:■>; 






./'/// / 



S A |,v | a sclar&oidcs 




..y ■• thto /7//////y//// 




P.VS \\\ 1,1 > 1 stnclum. 







P \ V| C I' V| arenarmm. 




§TJ PA arenaria A 




."Stmw f n-wtariafffi) 




§TIPA tordlis 




An [• kk U I, A repens 



A • : 



k-S: 



a 




Fn/. <%. 






THYMU§ csspitUuu 



Tab I l 







./' 



.1 ^ I, 
:: '/ 

/ 




1' II V v.l r? 



r/r/lril.v 




T 11 V,M U§ murantkus 



/;/ , \ 



m 




a ■ 




R!11>TA3:TI : H t S rersicolor. 




A,\TI B.RIM.Vr \'l Lusitanicum. 



Vs>k 



T* 



l 






/ , 




Tab Iti 




, .»<. 




J 





4 








,',■ 




Fuf 1 



fet 




F/a 2 



1 





"M 




} 



• i 




fhieiuf^a tmctoTta . 




\ I I' Jj A J^i/sifa/1'i 




C \MPANULA Loeflznyii. 



tat.15. 



i 




Cj\ M I' ,\ , v I' I , \ y///'//, ///,/■/,',//',/ . ._; ' 



Tal>.20. 








C A M v ,\ >" i r L A /v tmuitz/oua 



^-t£3/™> n'. 




n eja 



Onloeod&f. I i : ffl, a Cochljbabia. /iu*ula 




I.ILLECE ! ! ^ echincctum. II I LLECEBRUM cjrrvos^n 



Tal. 





d 



b 





\ V C II U§ \ //////•//////* 



Tah.74. 




C Yvvo (.; i ,ossum ~Z uj 'Cta/rUcum 




llypocH/aiR.ns acurf 



■l/rf tiden-f . 




I : intvluceu. 









M. 



.1 



^ 



I ■>-' 



Ta6 <22 



/ 







I 












A> fT HEMIS repanda 



Tab. 28. 




AXTIIOHS fuscata 



Z,7, v/v 







I Li.csita nus. 




CEXTAUREA uliainosa 



fat 3] 



i , 



wM:' 




§ E \-\ KATr i,a carufera 



^ 









ik 



Tafc 3 ■> 







I 






J 



CiE^TAUiRiEA Cayana 



i 



I;,h 




F/<? -A 



!MNTHE ' 



roua. 




I , fc.SE K P ! t i UM tkapsiaforme ' _ 4 




y\v\y kli.a /,»/>,.„,.,</,■, 



Tab. 36 




' A y y 






! D A 



/// 



( ifbluis 



/r 7s fr r/f. | t >yr 




§ i § .>' .y ////-//// 1 ///// 




!•', r v vi iii \- corniailattim 



er6 




-i r, 3 !' 1,1 /ui si Uum 




KDYLIOI /jrreyrtnum 













I ' 



■'. Hli l ///// 



• h. Jr. 




\| va i.i \\ UM vberwidcs 




I \ K ,\ § § ! i ' A 



sa ////(///(/ 




,Y : i : I I W l<! 



7/n ' /i/ja 



>//// /// 



' 



i 



Tcit ' 



m 




wma 



mm 






i 



■ 



<l s d 







B 





A 1 











i:\ [THOQ-A [J VU 



;ii';il iicii ni. 




,i i)> i [©<aALiUM nasnivni\ *\ Sc i uo \ 



'in nii/o 



I':.l, . 




• \ i , i lItum ////////^///// \ » 




Tab 



A 






///rrr/ /'/////? (B) 



/r/, 




t/ftt: ■ 



l,rv 



fj '/////// 



.1 




/)/,.. ~><> 



7 






w 



1 T 1 



c 



1> 



m 



Fca : 







A/ V?' 



OLfll I ri' ; Uliocochou/, i 




r ^ tlxts /ix^orisiis 




V i c i a laoaflora 







,f 




M, 


'"V 


•\ 







f 









\ 




| ,ot l' x Corum&ruznsLs. 




UKM^TA triacantAa. 



Ta l> 56 










D ; v i v 



coli 



///////</ 




n v M ,v | § dntrana 



. & 







/<<> 



J 




S 



----- 



/ 



//• 



V~ 





:.-•., 



\ 






S 



; ,.. f . „ 



/ 




TAJiim '• 



\" (V.X | ;S artkropadia. 



/;/.;.v 




/ 




^ I. 

2 ; - K. 



III 



# c 




KZm^Vj^ Sf^.cS xfrl. 



A.S iRAJjATJI S cymoiwrmis. 



■ ■ 



Ta.&.GO 



v ' : i 



w. 



I ff 









K "■■ * ; ' >:-. 








A^TKA(iAI,r> /tsysry/rtUs 



Tab 61 







R i !■ 'i > 1 ,1 {' y\ isthmocarpt 



/i 



7u6.6& 





/ 






■.-< V 



\ \ 



I 



il 

" ; 1 





? I f ' r 

1, ' .1 ■ 



TK ! VO 1.1 l' M cernwim 



Si,' 



y;,/, 63 




: ; 



i.i ■■ vM < i 11 
j 



'///// 



awtorum 




IFOLP 



uprocciu/M. 







F A I , ( ' ,\ T r i , a /a/si < trc/oluzm 




L V! i! fR j ~ 



a ii 



i /i/i i ' 'arpos 



V 



/' 




Oir^ro-iopifs hei&m, 



VflSi 




.^nTHoro 



e/j/r/r/errAts. 




"• •■/ {///>) 



CYT5S i ' s ara&rttmj 




01 A VTI! LJS Lusitanus 




^ I I . K >' E tushzcAya 




I V \ K I A ( onimZ>ricens£s. II . \ III III P PIA stoloni/era 




LyCHHIS latfa 




( !.;ito /, 



axus. 




3?>-rc/fct f/e/m 



m orbia n/encocaz 




■/''- r/./t. 



HYPEMOTM 



//////////// 



Tat 




>;„,,., / I > DE .1 , i' i II v l \JM /tentayynum . _ 




I ; A v i • v i • i - | , i § bufL uroides. O 




\VM 



>a 6i//r. 



o r///// 




I !, \<\>\ AT I-' 




/'/,/. /. 



lYP^r.M arvcMruLtum 









Tab.8 l. 

4 

n 

i 






./' 




1 1 v d>WUM frac&tlms 



QK338 A86\ 
Avellar Brotero 



3 5185 00058 93 



\ v 



r 






i \jk 



•^> v 



,-,-f ■ f 



1- 



? 



_ 



■■>Y> 



H» 



r * 


*\ v, 

■ * \ * *■„• 
4 



* t »*l 



* 



-j£s«. 



_Sil__.'